Mistrzostwa Europy w piłce nożnej
Mistrzostwa Europy w piłce nożnej mężczyzn (inaczej EURO, polski skrót ME) – rozgrywki sportowe, cyklicznie organizowane przez Unię Europejskich Związków Piłkarskich (UEFA) dla europejskich piłkarskich reprezentacji krajowych seniorów. Największa impreza sportowa na "starym kontynencie".
Historia
Pierwsze mistrzostwa odbyły się we Francji w roku 1960 pod nazwą Puchar Narodów Europy, a od turnieju we Włoszech w 1968 roku odbywają się jako Mistrzostwa Europy. W latach 1960-1976 turniej finałowy odbywał się z udziałem 4 drużyn. Od 1980 do 1992 brało w nim natomiast udział 8 zespołów, zaś od 1996 do 2012 – 16 reprezentacji. Od 2016 w finałach piłkarskich Mistrzostw Europy będą występować 24 reprezentacje. Od szóstych finałów awans do nich ma automatycznie zapewniony ich gospodarz (bądź obaj współgospodarze). W 1980 po raz ostatni rozegrano mecz o 3 miejsce ME.
Zdobywcy Mistrzostwa Europy:
:3
:2
:2
:1
:1
:1
:1
:1
:1
Ciekawostki
- W Mistrzostwach Europy zdobywca złotego medalu zawsze uczestniczy w eliminacjach następnych mistrzostw
- Żadnej drużynie nie udało się obronić tytułu Mistrza Europy
- Pierwszą czerwoną kartkę w historii ME otrzymał Anglik Alan Mullery w 89 minucie meczu półfinałowego (5 czerwca 1968) gdzie Jugosławia pokonała Anglię 1:0
- Najwięcej goli (9) na jednych mistrzostwach zdobył Michel Platini, stało się to we Francji w 1984 roku
- Najmłodszym uczestnikiem ME był Belg Enzo Scifo. W 1984 roku miał 18 lat i 115 dni.
- Tytuł Mistrza Europy w 1992 zdobyła drużyna Danii, która nie uzyskała bezpośredniego awansu do tego turnieju, a zastąpiła wykluczoną Jugosławię (za prowadzenie przez ten kraj działań wojennych w Bośni)
System rozgrywek
System rozgrywek mistrzostw Europy składa się z dwóch części:- eliminacji – mogą w nich uczestniczyć męskie reprezentacje seniorskie wszystkich krajowych federacji zrzeszonych pod egidą UEFA (łącznie 53 państwa), które w określonym terminie zostaną zgłoszone do tych rozgrywek przez swe macierzyste związki piłkarskie i nie zostały zawieszone przez UEFA w prawach jej członków. Rozpoczynają się losowaniem poszczególnych grup eliminacyjnych, w których później toczy się cała rywalizacja;
- turnieju finałowego/finałów (tj. właściwych Mistrzostw Europy) – od 1980 przeprowadzanego systemem mieszanym (tj. runda grupowa, a następnie faza pucharowa), od 1996 zakwalifikowanych zostaje do niego 16 drużyn: gospodarz/gospodarze turnieju oraz triumfatorzy eliminacji, od 2016 zakwalifikowane są 24 drużyny narodowe stowarzyszone w UEFA : w skład wchodzą gospodarze i drużyny, które pomyślnie przeszły kwalifikacje<ref> UEFA ogłosi oficjalnie decyzję w 2009 r. </ref>.
Każda z ww. części mistrzostw Europy odbywa się w latach parzystych, regularnie co 4 lata. Eliminacje rozpoczynają się jesienią roku dwa lata wcześniejszego, niż rok przeprowadzenia turnieju finałowego.
Medaliści
{ class="wikitable" style="font-size: 90%; text-align: center; width: 100%;"
bgcolor=#C1D8FF
!2 width=5%Rok
!2 width=10%Gospodarz
!3Finał
!3Mecz o trzecie miejsce
bgcolor=#EFEFEF
!width=15%Mistrz
!width=8%Wynik
!width=15%Wicemistrz
!width=15%Trzecie miejsce
!width=8%Wynik
!width=15%Czwarte miejsce
align=center bgcolor=#F5FAFF
1960
Szczegóły
Związek Radziecki
1 – 1
dogrywka
2 – 1
Jugosławia
Czechosłowacja
2 – 0
Francja
align=center bgcolor=#D0E7FF
1964
Szczegóły
Hiszpania
2 – 1
Związek Radziecki
Węgry
3 – 1
Dania
align=center bgcolor=#F5FAFF
1968
Szczegóły
Włochy
1 – 1
dogrywka
2 – 0
Jugosławia
Anglia
2 – 0
Związek Radziecki
1972
Szczegóły
Republika Federalna Niemiec
3 – 0
Związek Radziecki
Belgia
2 – 1
Węgry
align=center bgcolor=#F5FAFF
1976
Szczegóły
Czechosłowacja
2 – 2
rzuty karne
5 – 3
Republika Federalna Niemiec
Holandia
3 – 2
Jugosławia
align=center bgcolor=#D0E7FF
1980
Szczegóły
Republika Federalna Niemiec
2 – 1
Belgia
Czechosłowacja
1 – 1
(9 – 8) k.
Włochy
align=center bgcolor=#F5FAFF
1984
Szczegóły
Francja
2 – 0
Hiszpania
Dania
Portugalia
align=center bgcolor=#D0E7FF
1988
Szczegóły
Holandia
2 – 0
Związek Radziecki
Republika Federalna Niemiec
Włochy
align=center bgcolor=#F5FAFF
1992
Szczegóły
Dania
2 – 0
Niemcy
Holandia
Szwecja
align=center bgcolor=#D0E7FF
1996
Szczegóły
Niemcy
1 – 1
dogrywka
2 – 1
Czechy
Anglia
Francja
align=center bgcolor=#F5FAFF
2000
Szczegóły
i
Francja
1 – 1
dogrywka
2 – 1
Włochy
Holandia
Portugalia
align=center bgcolor=#D0E7FF
2004
Szczegóły
Grecja
1 – 0
Portugalia
Czechy
Holandia
align=center bgcolor=#F5FAFF
2008
Szczegóły
i
Hiszpania
1 – 0
Niemcy
Rosja
Turcja
align=center bgcolor=#DOE7FF
2012
Szczegóły
i
align=center bgcolor=#F5FAFF
2016
Szczegóły
}
! width=30px Msc
! width=150px Reprezentacja
! width=30px I miejsce
! width=30px II miejsce
! width=30px III miejsce
! width=40px Razem
align="center"
1. align="left" 3
3 1 7
align="center"
2. align="left" 2
1 - 3
align="center"
3. align="left" 2
- - 2
align="center"
4. align="left" 1
3 - 4
align="center"
5. align="left" 1
1 2 4
align="center"
6. align="left" 1
1 - 2
align="center"
7. align="left" 1
- 1 2
align="center"
8. align="left" 1
- - 1
align="center"
= align="left" 1
- - 1
align="center"
10. align="left" -
2 - 2
align="center"
11. align="left" -
1 1 2
align="center"
12. align="left" -
1 - 1
align="center"
13. align="left" -
- 1 1
align="center"
= align="left" -
- 1 1
}
Starty poszczególnych reprezentacji (1960 - 2008)
{valign="top"
10 występów
valign="top"
}
Uwagi:- Występy ZSRR i Wspólnoty Niepodległych Państw wliczono do występów Rosji, a Czechosłowacji - do występów Czech.
Tabela wszech czasów
{ border="1" cellpadding="2" cellspacing="0" class="wikitable" style="text-align:center"bgcolor="#efefef"
Lp.
Reprezentacja
Starty
Mecze
Zwycięstwa
Remisy
Porażki
Stosunek bramek
Punkty
| 1 | |||||
| 10 | 38 | 19 | 10 | 9 | 55:39 |
| 2 | |||||
| 8 | 32 | 17 | 8 | 7 | 55:32 |
| 3 | |||||
| 8 | 30 | 13 | 9 | 8 | 40:31 |
| 4 | |||||
| 7 | 28 | 13 | 8 | 7 | 44:33 |
| 5 | |||||
| 7 | 27 | 11 | 12 | 4 | 27:18 |
| 6 | |||||
| 5 | 23 | 12 | 5 | 6 | 33:20 |
| 7 | |||||
| 7 | 25 | 11 | 5 | 9 | 36:32 |
| 8 | |||||
| 9 | 27 | 11 | 5 | 11 | 31:36 |
| 9 | |||||
| 7 | 23 | 7 | 7 | 9 | 31:28 |
| 10 | |||||
| 7 | 24 | 6 | 6 | 12 | 26:35 |
| 11 | |||||
| 4 | 14 | 4 | 5 | 5 | 19:16 |
12 style="text-align:left"
| 3 | 11 | 4 | 3 | 4 | 14:13 |
| 13 | |||||
| 3 | 12 | 4 | 2 | 6 | 9:13 |
| 14 | |||||
| 4 | 12 | 4 | 2 | 6 | 13:20 |
| 15 | |||||
| 3 | 12 | 3 | 2 | 7 | 11:18 |
| 16 | |||||
| 5 | 14 | 3 | 2 | 9 | 22:39 |
| 17 | |||||
| 4 | 13 | 1 | 4 | 8 | 8:17 |
| 18 | |||||
| 2 | 6 | 2 | 1 | 3 | 4:5 |
| 19 | |||||
| 3 | 9 | 1 | 2 | 6 | 5:13 |
| 20 | |||||
| 1 | 3 | 1 | 1 | 1 | 1:1 |
| 21 | |||||
| 2 | 6 | 1 | 1 | 4 | 4:13 |
| 22 | |||||
| 1 | 3 | 1 | 1 | 1 | 2:2 |
| 23 | |||||
| 2 | 4 | 1 | 0 | 3 | 5:6 |
| 24 | |||||
| 1 | 3 | 0 | 2 | 1 | 4:5 |
| 25 | |||||
| 1 | 3 | 0 | 1 | 2 | 1:3 |
| 26 | |||||
| 1 | 3 | 0 | 1 | 2 | 1:4 |
| 27 | |||||
| 1 | 3 | 0 | 1 | 2 | 1:5 |
}
Uwagi:- Występy ZSRR i WNP zostały zaliczone do występów Rosji. Występy Czechosłowacji zaliczono Czechom.
- W latach 1960 - 1992 za zwycięstwo przyznawano 2 punkty, od 1996 - 3.
Linki zewnętrzne
- Oficjalna strona UEFA
Fußball-Europameisterschaft
UEFA European Football Championship
Championnat d'Europe de football