Minardi

Minardi – włoski zespół wyścigowy założony przez Giancarlo Minardiego w 1979. Team zadebiutował w Formule 1 w sezonie 1985. Przez 20 lat startów (do końca sezonu 2005) uczestniczył w 340 wyścigach Grand Prix. Zespół nigdy nie wywalczył miejsca na podium. W 2005 roku ówczesny właściciel, Australijczyk Paul Stoddart, sprzedał Minardi koncernowi Red Bull, w wyniku czego został on przekształcony w zespół Scuderia Toro Rosso.

Początki – lata 1960–1980

Historia startów Minardi sięga późnych lat 60, kiedy to Giancarlo Minardi startował w Fiacie 500. W 1972 roku założył on zespół Scuderia del Passatore, który wystawiał bolidy w Formule 2. Dwa lata później zespół obrał nazwę Scuderia Everest i wystawiał bolidy March-BMW dla Giancarlo Martiniego oraz Lamberto Leoniego. W roku 1976 Enzo Ferrari podarował zespołowi dwa bolidy Ferrari 312T, aby ten promował młodych kierowców z Włoch<ref name="gpcom"></ref>.

Giancarlo Martini rozbił jeden z nich na okrążeniu rozgrzewkowym podczas Race of Champions na torze Brands Hatch. Auto udało się naprawić i zespół pojawił się jeszcze w tym samym roku na International Trophy. Po tych wydarzeniach zespół skupił się na bolidach March-BMW. Martini skończył sezon Europejskiej Formuły 2 na siódmym miejscu<ref></ref>.

W 1977 roku Minardi zakupiło Martini-Renault dla Giancarlo Martiniego, przy okazji podpisując umowę z Ferrari na dostawę silników Dino do dwóch nadwozi Ralt<ref name="gpcom"/>. Ralt-Ferrari prowadzone były przez Gianfranco Brancatelliego i Lamberto Leoniego. Leoni odniósł pierwsze zwycięstwo dla Scuderii Everest na torze Misano<ref></ref>. W tym samym roku dla Minardi jeździli Elio de Angelis, Beppe Gabbiani i Clay Regazzoni na Chevron-Ferrari<ref name="gpcom"/>.

Formuła 2 – lata 1980–1984

W roku 1980 do zespołu dołączył były inżynier Ferrari – Giacomo Caliri, który miał za zadanie stworzyć nadwozie Formuły 2<ref name="gpcom"/>. Wsparcie finansowe zapewnił zespołowi mecenas motosportu we Włoszech, Piero Mancini<ref name="gpcom"/>. Zostały wybudowane dwa bolidy Minardi-BMW M280. Ścigały się one w sezonie 1980 w Europejskiej Formule 2, a kierowcami byli Miguel-Angel Guerra oraz Bruno Corradi, Beppe Gabbiani i Johnny Cecotto<ref></ref>. Zespół nie odniósł jednak większych sukcesów. W 1981 roku wyprodukowano model M281. Giancarlo Minardi podpisał kontrakt z Michele Alboreto, którego partnerem został Cecotto. Włoch zdobył pole postion w Pau Ville i wygrał wyścig w Misano<ref></ref>. Po udanym sezonie Alboreto został kierowcą w Formule 1, natomiast zespół pozyskał dwóch młodych kierowców: Alessandro Nanniniego i Paolo Barillę<ref name="gpcom"/>. Caliri zmodyfikował bolid M281 do specyfikacji "B". W swoim debiucie w Formule 2 na torze Silverstone Nannini zajął piąte miejsce, a w Misano – drugie<ref></ref>. Na sezon 1983 stworzono nowy samochód – M283. Kierowcami byli Nannini i Pierluigi Martini. Zespół zdobył dwa drugie miejsca. W Eifelrennen na Nürburgringu drugi był Nannini, a w GP dell Adriatico – Martini. Nannini zakończył sezon na 7 miejscu, Martini – 10<ref></ref>. W ostatnim sezonie Formuły 2 obok Nanniniego dla Minardi jeździł Włoch Roberto Del Castello. Najlepszym wynikiem było trzecie miejsce Nanniniego w GP di Mediterraneo<ref></ref>.

Minardi Team – lata 1985–1993

na torze Brands Hatch w 2005 roku

1985

Bolid M283 był pierwszym zbudowanym z kompozytów. Nadwozie stworzone zostało z myślą o Formule 1 w 1984 roku, lecz program został zawieszony, gdyż nie udało się znaleźć silnika z turbodoładowaniem. Podczas sezonu odbyły się testy tego nadwozia z silnikiem Alfy Romeo, lecz ostatecznie Alfa odmówiła współpracy<ref></ref>. Nannini nadal startował w Formule 2, ale nie odniósł większych sukcesów. Chiti, za namową Manciniego, opuścił zespół i założył firmę produkującą silniki – Motori Moderni<ref></ref>. Pierwszym silnikiem napędzającym samochody Minardi w Formule 1 był Ford<ref></ref>. Brytyjskie silniki były jednak słabe i nietrwałe, dlatego od Grand Prix San Marino korzystano z turbodoładowanych silników Motori Moderni<ref></ref>. Nannini ciągle nie miał superlicencji, więc kierowcą był Pierluigi Martini. Martini, mimo że kwalifikował się do wyścigów, często ich nie kończył. Na 15 wyścigów, w których brał udział, ukończył zaledwie trzy<ref></ref>. Minardi – bez punktu na koncie – zajęło 18 miejsce. Po sezonie Martini powrócił do Formuły 3000<ref></ref>.

1986

Starty Minardi w sezonie 1986 nie były pewne z powodu skromnych funduszy. Mimo braku pieniędzy, zespół pojawił się na starcie pierwszego wyścigu sezonu – Grand Prix Brazylii. Nannini w końcu otrzymał pozwolenie na starty<ref></ref>, a jego zespołowym partnerem został Andrea de Cesaris<ref></ref>. Podobnie jak w poprzednim sezonie, samochody M185B i M186 nieczęsto dojeżdżały do mety. Minardi Team nie zdobył żadnego punktu i zakończył sezon na 12. miejscu w klasyfikacji konstruktorów<ref></ref>. Po zakończeniu słabego sezonu, de Cesaris opuścił zespół.

1987

W sezonie 1987 do Nanniniego dołączył Hiszpan Adrián Campos. Jak w poprzednich dwóch sezonach, team nie ukończył większości wyścigów. Na 32 zgłoszenia w sezonie, samochody Minardi ukończyły wyścig czterokrotnie (trzy razy Nannini<ref></ref>, raz Campos<ref></ref>). Kierowcy kończą sezon na odległych miejscach bez żadnych punktów<ref></ref>. Po zakończeniu sezonu, Nannini przeszedł do Benettona<ref></ref>.

1988

W sezonie 1988 Minardi napędzane były Cosworthem DFZ<ref></ref>. Do Camposa dołączył jego rodak, Luis Perez-Sala. Zespół używał modelu M188. Przed Grand Prix USA Wschód Campos został zastąpiony przez Martiniego, który ukończył ten wyścig jako szósty<ref></ref>. Oznaczało to, że Minardi zdobyło pierwszy w historii punkt w Formule 1. Zespół zatrudnił 27-letniego Aldo Costę (specjalistę od zawieszeń) oraz Brytyjczyka Nigela Cowperthwaite'a, który zajmował się aerodynamiką<ref name="gpcom"/>.

1989

W sezonie 1989 Minardi ponownie podpisał kontrakt z włoskim dostawcą opon – Pirelli<ref name="gpcom"/>. W Grand Prix Wielkiej Brytanii Pierluigi Martini startujący z dziesiątej pozycji dotarł do mety na piątym miejscu, tuż przed Perezem-Salą. Punkty te pozwoliły kierowcom zespołu na branie udziału w bezpośrednich sesjach kwalifikacyjnych, bez potrzeby prekwalifikacji. W Portugalii Włoch po starcie z piątej pozycji utrzymał ją i zdobył kolejne dwa punkty. Wtedy też przez jedno okrążenie Martini prowadził w wyścigu – był to jedyny taki przypadek w historii Minardi<ref></ref>. 5 listopada w Australii Martini ponownie dotarł do mety w czołowej szóstce – po starcie z trzeciej pozycji zajął w wyścigu szóste miejsce. Zespół ukończył sezon na 9 miejscu z 6 punktami. Martini był 15 w klasyfikacji kierowców, a Perez-Sala – 28<ref></ref>.

1990

Sezon 1990 Pierluigi Martini rozpoczął od zakwalifikowania się w pierwszym rzędzie w Grand Prix Stanów Zjednoczonych, wyścig ukończył jednak na 7 miejscu<ref></ref>. Partnerem Martiniego w drugim bolidzie został Paolo Barilla, który startował już dla Minardi podczas Grand Prix Japonii 1989, zastępując właśnie Martiniego<ref></ref>. Na dwa wyścigi przed końcem sezonu, często nie kwalifikującego się Barillę, w Minardi M190 zastąpił inny Włoch – Gianni Morbidelli<ref></ref>. Zespołowi ciągle brakowało funduszy. Mimo dobrego startu sezonu, zespół nie zdobył żadnego punktu<ref></ref>.

1991

Giancarlo Minardi przed sezonem 1991 zapewnił zespołowi mocne silniki V12 od Ferrari<ref></ref>. Skład kierowców pozostał bez zmian – nadal byli nimi Martini i Morbidelli (w ostatnim wyścigu Morbidelliego zastąpił Roberto Moreno<ref></ref>. Ferrari podpisało umowę z Pioneerem, który pierwotnie miał być tytularnym sponsorem Minardi<ref name="gpcom"/>. To Pioneer miał w głównej mierze zapłacić za silniki Ferrari, tak więc kłopoty finansowe pozostały. Mimo tego, był to najlepszy sezon Minardi w historii. Martini dwukrotnie ukończył wyścig na czwartym miejscu (w Grand Prix San Marino i Grand Prix Portugalii). Zespół ponownie ukończył sezon z sześcioma punktami na koncie, lecz tym razem na siódmej pozycji w klasyfikacji konstruktorów<ref></ref>. Martini był jedenasty w klasyfikacji kierowców<ref></ref>.

1992

Na ósmy z kolei sezon startów nie udało się zapewnić silników Ferrari. Minardi podpisało umowę z Lamborghini na dostawę ich silników V12<ref></ref>. Kierowcami bolidu M191B w sezonie 1992 byli Morbidelli oraz Brazylijczyk Christian Fittipaldi<ref></ref>. Pieniądze ciągle stanowiły największy problem. Podczas kwalifikacji do Grand Prix Francji Fittipaldi uległ poważnemu wypadkowi i został zastąpiony przez Alessandro Zanardiego<ref></ref>. Brazylijczyk powrócił jednak przed końcem sezonu i zdobył jedyny punkt Minardi w sezonie, w Japonii. Zespół zakończył sezon na 12 pozycji<ref></ref>.

1993

Nadwozie do sezonu 1993 zaprojektował Gustav Brunner, który wcześniej współpracował m.in. z ATS, RAM, Ferrari, Zakspeedem i Leyton Housem<ref></ref>. Kierowcami nowego M193 zostali Fittipaldi (którego na dwa ostatnie wyścigi zastąpił Jean-Marc Gounon) i Fabrizio Barbazza (którego po GP Francji zastąpił Martini)<ref></ref>. Samochody napędzały silniki V8 Forda<ref></ref>. Pod koniec roku, Minardi Team, mające bardzo poważne problemy finansowe, połączyli się ze Scuderią Italia<ref name="gpcom"/>. Pomimo tego, ukończył sezon na ósmej pozycji wśród konstruktorów z 7 punktami (czwarte miejsce Fittipaldiego w RPA, piąte w Monako oraz dwa szóste miejsca Barbazzy – w Grand Prix Europy i San Marino)<ref></ref>.

Minardi, Scuderia Italia i Fondmetal – lata 1994–2000

w sezonie 1994

1994

W połowie sezonu 1993 Brunner odszedł do Ferrari. Na sezon 1994 zespół zatrudnił w charakterze kierowców Michele Alboreto oraz Martiniego. Minardi zdobyło 5 punktów (szóste miejsce Alboreto w Monako, piąte Martiniego w Hiszpanii i Francji)<ref></ref> i ukończył sezon na dziesiątym miejscu. Te rezultaty pozwoliły podpisać wstępny kontrakt z firmą Mugen Honda na dostawy silników. Jednakże Mugen został ostatecznie dostawcą silników nie dla Minardi, a dla Ligiera. W tej sprawie Minardi pozwało firmę Mugen do sądu, a w ramach odszkodowania właściciel Ligiera, Flavio Briatore, wypłacił Minardi milion dolarów<ref></ref>.

1995

W sezonie 1995 Minardi ponownie było napędzane silnikami V8 Forda. Kierowcami byli Pedro Lamy (zdobył jedyny punkt dla zespołu w sezonie, w ostatnim wyścigu w Australii<ref></ref>), Pierluigi Martini i Luca Badoer. Słabsze wyniki mogły być spowodowane faktem, iż konstrukcja modelu M195 była specjalnie przygotowana pod silniki Mugen, których zespół nie otrzymał<ref></ref>.

1996

Na rok 1996 podpisany został kontrakt z debiutantem, Włochem Giancarlo Fisichellą, który został partnerem Pedro Lamy'ego. W drugim i trzecim wyścigu sezonu Fisichellę w bolidzie M195B zastąpił Tarso Marques. Od Grand Prix Niemiec obok Lamy'ego jeździł Giovanni Lavaggi. Wskutek problemów finansowych Giancarlo Minardi sprzedał 70% udziałów nowemu konsorcjum, kontrolowanemu przez Flavio Briatore, w którego skład wchodzili także Gabriele Rumi z Fondmetalu i były kierowca Alessandro Nannini<ref name="gpcom"/>. Minardi i Scuderia Italia zachowały po 14,5% udziałów. Po sezonie Fisichella odszedł do Jordana. Sezon 1996 był pierwszym sezonem od 1990 roku, kiedy to Minardi nie zdobyło ani jednego punktu<ref></ref>.

1997

W sezonie 1997 kierowcami zespołu zostali Włoch Jarno Trulli i Japończyk Ukyō Katayama<ref></ref>. Katayama wniósł również wsparcie finansowe. Po Grand Prix Kanady Trulli odchodzi do Prosta, a jego miejsce zajmuje Tarso Marques. Silniki pochodziły od firmy Hart<ref></ref>. Minardi w 1997 stosowało opony Bridgestone, będąc w grupie zespołów które jako pierwsze w sezonie debiutu japońskiej marki zdecydowały się używać ich ogumienia<ref></ref>. Ponownie zespół nie zdołał zdobyć punktu<ref></ref>.

1998

Porozumienie między Minardim a Briatore nie trwało długo, ponieważ Briatore starał się sprzedać swoje udziały w zespole koncernowi British American Tobacco<ref name="gpcom"/>. Minardi i Rumi zablokowali sprzedaż zespołu, a ostatecznie udziały Briatore wykupił Rumi<ref name="gpcom"/>. Zainwestowano w zatrudnienie nowych pracowników – do zespołu powrócili Brunner, Cowperthwaite i Fiorio. Sponsorów i pieniądze wnieśli Japończyk Shinji Nakano i Argentyńczyk Esteban Tuero, lecz rezultaty były bardzo słabe – najlepszym rezultatem zespołu było siódme miejsce Nakano w Grand Prix Kanady. W wyścigu tym Nakano walczył o szóstą pozycję z Janem Magnussenem, ale z powodu słabego samochodu nie był w stanie go wyprzedzić.

1999

W 1999 roku Minardi po raz pierwszy wystawiło auto z jednostką Ford V10<ref></ref>. Nowi kierowcy, Hiszpan Marc Gené (który zapewnił wsparcie Telefóniki) oraz Włoch Luca Badoer zostali kierowcami nowego M01<ref></ref>. Gené zdobył punkt w chaotycznym wyścigu o Grand Prix Europy, broniąc się na ostatnim okrążeniu przed atakami Eddiego Irvine'a, walczącego w tym czasie o tytuł mistrza świata. Przerwał tym samym złą passę trwającą od 3 lat, w których to Minardi nie zdobyło w sezonie ani jednego punktu. W tym samym wyścigu Luca Badoer jechał na czwartym miejscu, ale na 13 okrążeń przed metą w jego samochodzie zepsuła się skrzynia biegów. Mimo tych wyników Gabriele Rumi próbował sprzedać zespół, lecz próba ta nie powiodła się<ref name="gpcom"/>.

2000

Rok 2000 rozpoczął się od informacji, iż Rumi wykupił prawa od Forda na tuning ich silników. Od tej pory silniki te występowały pod nazwą Fondmetal<ref name="gpcom"/>. Kierowcami zostali Marc Gené, zachowujący Telefónikę jako sponsora Minardi oraz Gastón Mazzacane, który sprowadził do Formuły 1 południowoamerykańskie konsorcjum telewizyjne – PanAmerican Sport Network (PSN). W połowie 2000 roku znów nastąpiła próba sprzedaży Minardi, konsorcjum PSN, lecz umowa nie została sfinalizowana i w styczniu 2001 roku zespół przejął australijski biznesmen, właściciel linii lotniczych European Airlines, Paul Stoddart<ref name="gpcom"/><ref></ref>.

European Minardi – lata 2001–2005

2001

Na bazie Minardi M02 z 2000 roku stworzono PS01. Kierowcami zostali młody Hiszpan Fernando Alonso<ref></ref> i Brazylijczyk Tarso Marques<ref></ref>, który podczas Grand Prix Włoch na torze Monza zastąpiony został przez Malezyjczyka Alexa Yoonga. Po odejściu Brunnera do Toyoty, dyrektorem technicznym znowu został Tredozi, który w Minardi wcześniej pracował w latach 1996–1998<ref></ref>. Zakończyła się czteroletnia współpraca z Bridgestonem i podpisany został kontrakt z firmą oponiarską Michelin. Zadowalające rezultaty uzyskiwał jedynie Fernando Alonso, który w 2002 objął funkcję testera w Renault, by w 2003 reprezentować już barwy francuskiego zespołu w wyścigach<ref></ref><ref></ref>.

2002

w Minardi PS02 podczas Grand Prix Francji w sezonie 2002
Alex Yoong pozostał na rok 2002 w Minardi, zapewniając tym samym pieniądze od sponsorów. Silniki o oznaczeniu AT02 V10 dostarczała firma Asiatech, która rok wcześniej współpracowała z Arrowsem<ref></ref>. Drugim kierowcą został Australijczyk Mark Webber, do tej pory ścigający się w Formule 3000<ref></ref>. Już w swoim pierwszym wyścigu, w Grand Prix Australii Webber zdobył dwa punkty, kończąc wyścig na 5. miejscu. Alex Yoong natomiast często nie zdołał na skutek limitu 107% kwalifikować się, a w samych wyścigach również spisywał się bardzo słabo. Dlatego na Grand Prix Belgii Yoonga zastąpił Anthony Davidson, były kierowca testowy BAR<ref></ref>. Yoong wraca w Grand Prix Włoch, ale ponownie spisuje się słabo.

2003

Webber w 2003 przechodzi do Jaguara, a zespół zrezygnował z usług z Alexa Yoonga. Na ich miejsce zatrudniony został Holender Jos Verstappen<ref></ref> oraz kolejny kierowca z Formuły 3000, Justin Wilson<ref></ref>. Verstappen zapewnił wsparcie firmy Trust, natomiast Wilson sprzedał swoje udziały w przyszłych ewentualnych wynikach, na sumę 2,1 miliona dolarów. Zespół nadal borykał się z problemami finansowymi. W ciągu sezonu Bernie Ecclestone pomógł przetrwać Minardi<ref></ref>. Gdy po Grand Prix Wielkiej Brytanii Jaguar zrezygnował z Antônio Pizzonii, Wilson zastąpił go, natomiast na jego miejsce w Minardi pojawił się Duńczyk Nicolas Kiesa<ref></ref>. Zespół jako jedyny w całej stawce ukończył sezon z brakiem jakiegokolwiek punktu na swoim koncie.
w bolidzie PS05B podczas Grand Prix Stanów Zjednoczonych 2004

2004

W sezonie 2004 barwy zespołu z Faenzy reprezentowali Węgier Zsolt Baumgartner<ref></ref> i Włoch Gianmaria Bruni<ref></ref>. Podczas tego sezonu, zespół świętował dwudziestolecie obecności w Formule 1. Węgier wywalczył pierwszy punkt dla Minardi od 2 lat, co miało miejsce podczas Grand Prix Stanów Zjednoczonych, finiszując na ostatnim, 8 miejscu.

2005

w Minardi PS05, ostatnim bolidzie zespołu z Faenzy
W ostatnim sezonie startów kierowcami Minardi byli Christijan Albers<ref></ref> i Patrick Friesacher<ref></ref>. Zdobyli oni 7 punktów podczas kontrowersyjnego wyścigu o Grand Prix Stanów Zjednoczonych, kończąc wyścig na piątym i szóstym miejscu na sześciu startujących. Kiedy sponsorzy Friesachera przestali płacić za starty swojego podopiecznego, po Grand Prix Wielkiej Brytanii, Austriak zastąpiony został testerem Jordana, Holendrem Robertem Doornbosem<ref></ref>. W ten sposób powstał pierwszy w pełni holenderski skład kierowców w historii Formuły 1.

Właściciele Minardi

1985–2000 Giancarlo Minardi
- 1996 Flavio Briatore (współwłaściciel)
- 1996–2000 Gabriele Rumi (współwłaściciel)
2001–2005 Paul Stoddart

Dalsze losy Minardi

Red Bull w Formule 1 jako sponsor udzielał się od przeszło 10 lat (sponsorował między innymi Saubera czy Arrowsa). W 2005 roku wykupiono zespół Jaguar Racing i jego entry-fee (prawo do startów w F1)<ref></ref>. W 2006 roku Red Bull utworzył z Minardi swój zespół "B", Scuderia Toro Rosso, zachowując jego włoskie korzenie<ref></ref>. Szefem został były kierowca Formuły 1, Austriak Gerhard Berger. Paul Stoddart po sprzedaży zachował prawa do nazwy Minardi.

Próby powrotu do Formuły 1

W 2006 roku, Paul Stoddart oświadczył, że zamierza powrócić z European Minardi F1 Team Limited do Formuły 1 w sezonie 2008<ref></ref>. Aplikacja została jednak odrzucona przez FIA<ref></ref>. 12. miejsce w stawce zostało przyznane Prodrive (które de facto nie wystartowało)<ref></ref>.

Dwa lata później Australijczyk oznajmił, że jest skłonny wrócić do Formuły 1, ale po rezygnacji z funkcji ówczesnego prezydenta FIA – Maksa Mosleya<ref></ref>.

W 2010 roku, po niepowodzeniu US F1 Team pojawiły się spekulacje, jakoby Paul Stoddart miał powrócić do Formuły 1 i zgłosić Minardi do wyścigu o trzynaste miejsce w stawce w sezonie 2011, jednak 21 marca 2010 właściciel praw do Minardi kategorycznie zdementował te plotki<ref></ref>.

Minardi w innych seriach

Giancarlo Minardi i Paul Stoddart postanowili użyć marki Minardi w innych przedsięwzięciach.

1 stycznia 2006, Giancarlo Minardi odzyskał prawa do nazwy Minardi. 30 stycznia ogłosił, że posiada licencję na utworzenie zespołu Minardi Team w juniorskiej Europejskiej Formule 3000<ref></ref>. Zespół w debiucie osiągnął spory sukces, zdobywając podium w rundzie na torze Spa w czerwcu 2006. W kolejnym sezonie Minardi Team połączył siły z występującym w serii GP2 zespole Piquet Sports, tworząc Minardi Piquet Sports<ref></ref>. W sezonie 2008 Minardi wycofało się z serii i team powrócił do nazwy Piquet Sports<ref name="zawieszenie działalności"></ref>.

Po fiasku rozmów z FIA na temat powrotu do Formuły 1, Stoddart zainteresował się amerykańską serią Champ Car. 18 grudnia 2006, Australijczyk potwierdził kupno pakietu kontrolnego zespołu CTE Racing-HVM występującego w serii Champ Car i zmianę nazwy na Minardi Team USA<ref></ref>. W roku 2007 team odniósł duży sukces. Robert Doornbos odniósł dwa zwycięstwa oraz kilka podiów, zajmując trzecie miejsce na koniec sezonu i zdobywając nagrodę "Debiutanta Roku". Przed sezonem 2008 Stoddart wycofał swoje udziały i team przeszedł do serii IndyCar pod nazwą HVM<ref name="zawieszenie działalności"/>.

Starty w Formule 1

Linki zewnętrzne

Oficjalna strona zespołu

Minardi
Minardi
Scuderia Minardi

Polska