Michał I Romanow
Michał I Fiodorowicz (ur. 22 lipca 1596, zm. 23 lipca 1645<ref>Według kalendarza juliańskiego urodził się 12 lipca 1596 r., a zmarł 13 lipca 1645 r.</ref>) – car Rosji w latach 1613-1645, dziad Piotra Wielkiego, zapoczątkował dynastię Romanowów.
Życiorys
Michał był synem Fiodora Romanowa (po wymuszonym wstąpieniu do monasteru - Filareta). Na cara został wybrany przez Sobór Ziemski 3 marca 1613 (wg kalendarza juliańskiego 21 lutego), po 8-letnim okresie smuty. Na początku panowania przede wszystkim musiał rozprawić się z szajkami i bandami, grasującymi po całej Rosji. Należały do nich również oddziały polskich lisowczyków Aleksandra Lisowskiego, służących wpierw drugiemu Dymitrowi Samozwańcowi, a potem trudniących się rozbojem.
Na rozkaz cara Michała Romanowa w 1614 roku w Moskwie powieszono trzyletniego carewicza Iwana Dymitra (1611-1614), syna Maryny Mniszchównej i Samozwańca II. Następnie uduszono Marynę. Kozaka atamana Iwana Zaruckiego, spod Tarnpola – trzeciego męża Maryny, wbito na pal.
W 1617 roku Michał Romanow zakończył wojnę ze Szwecją, a następnie, po nieudanej wyprawie wojsk polskich na Moskwę, także wojnę z Rzecząpospolitą, zawierając rozejm w Dywilinie 11 grudnia 1618<ref>Henryk Wisner, Władysław IV Waza, 1995, s. 27 ISBN 83-04-04216-9.</ref> na 14 lat, pozostawiający w rękach litewskich Smoleńsk, a polskich ziemię czernichowską oraz siewierską.
Pokój zewnętrzny był Michałowi niezbędny dla odbudowy gospodarczej kraju, spustoszonego w okresie smuty, i dla umocnienia centralnej władzy carskiej. Rozwój gospodarczy Rosji faktycznie powoli następował, zaś szczególnie intensywnie rozwijała się kolonizacja północnej Azji przez Rosjan. Za panowania Michała doszli oni do rzeki Amur i morza Ochockiego na wschodnim krańcu kontynentu azjatyckiego, zakładając po drodze warowne osady i miasta: Jakuck, Jenisejsk, Irkuck, Krasnojarsk, Ochock, Wierchojańsk i inne.
W latach 1632-34, przed upływem okresu rozejmu z Polską, wykorzystując okres bezkrólewia po śmierci Zygmunta III Wazy, Rosjanie oblegli Smoleńsk, pragnąc odebrać ziemie smoleńskie, lecz uniemożliwiła im to odsiecz nowego króla polskiego Władysława IV. Ta kolejna wojna polsko-rosyjska zakończona została „pokojem wieczystym” w Polanowie, zgodnie z którym Polska zatrzymała terytoria uzyskane w rozejmie dywilińskim, ale równocześnie król Polski zrzekł się wszelkich roszczeń do tronu moskiewskiego.
Po śmierci Michała Romanowa, carem został jego syn Aleksy (1645-1676).
Zobacz też
Michael I. (Russland)
Michael I of Russia
Michel Ier de Russie