Marek Ewangelista
__NOTOC__
Marek Ewangelista, cs. Apostoł i jewangielist Mark - apostoł, wedle tradycji Kościoła autor Ewangelii Marka uważanej za najstarszą i jednocześnie najkrótszą spośród ewangelii, kuzyn św. Barnaby, towarzysz św. Pawła, a później św. Piotra. Zgodnie z relacją Papiasza wiernie spisał głoszone przez Piotra nauki. Według tradycji św. Marek został umęczony ok. 68 roku. Uznawany przez Kościół koptyjski za pierwszego patriarchę Aleksandrii i świętego; święty Kościoła katolickiego, anglikańskiego, ewangelickiego, prawosławnego i ormiańskiego<ref name=heiligen>Markus - Ökumenisches Heiligenlexikon </ref>.
Tradycja
Księgi Nowego Testamentu nazywają go Markiem, Janem a także Janem Markiem. Tradycyjnie wszystkie te osoby są utożsamiane ze św. Markiem, który wraz ze św. Barnabą towarzyszył św. Pawłowi w jego pierwszej podróży misyjnej, z której jednak zawrócił w Perge. Wyruszył później z Barnabą na Cypr. Wiemy o jego pobycie w Rzymie wraz ze św. Piotrem i św. Pawłem, kiedy to prawdopodobnie między rokiem 60 a 70 spisał swoją Ewangelię. Niewykluczone, że był synem Marii, przyjaciółki św. Piotra, do której tenże udał się po wyjściu z więzienia.
Tradycja kościelna sięgająca wczesnych wieków chrześcijaństwa identyfikuje młodzieńca wspomnianego w Ewangelii Marka 14,51-52, który był obecny przy aresztowaniu Jezusa, właśnie z Markiem, autorem Ewangelii. Większość współczesnych badaczy Nowego Testamentu uważa tę atrybucję za bezpodstawną.
Kult
W ikonografii św. Marek ukazywany jest w stroju arcybiskupa, w paliuszu albo jako biskup wschodniego rytu<ref name="mar"/>.
Święty trzyma w dłoni zamkniętą lub otwartą księgę. Symbolizuje go m.in. lew ze skrzydłami, drzewo figowe, zwój<ref name="mar"></ref>.
Jest patronem pisarzy, notariuszy i murarzy, patronem Wenecji, gdzie był szczególnie czczony.
Wspomnienie w Kościele katolickim, ewangelickim i anglikańskim obchodzone jest 25 kwietnia<ref name=heiligen/> (w Kk ma rangę święta liturgicznego)<ref name="mar"/>.
Kościoły wschodnie z uwagi na liturgię według kalendarza juliańskiego wspominają św. Marka<ref name=heiligen/>:- Cerkiew prawosławna
- 25 kwietnia/8 maja<ref>podwójne datowanie</ref>, tj. 8 maja wg kalendarza gregoriańskiego,
- 29 września/10 października,
- 30 października/12 listopada,
- 4/17 stycznia (Sobór siedemdziesięciu apostołów).
- Kościół ormiański
- 25 kwietnia/8 maja
- 9/22 kwietnia
- 5 wtorek po Podwyższeniu Krzyża Pańskiego (uroczystość liturgiczna)
- 5 sobota po Podwyższeniu Krzyża Pańskiego
- Kościół koptyjski z uwagi na własny kalendarz podzielony na 13 miesięcy odpowiada dniom wg kalendarza gregoriańskiego: 25 kwietnia i 27 października.
Zobacz też
- święci i błogosławieni Kościoła katolickiego
- modlitwa za pośrednictwem świętego
- Ewangelia Marka
- Święty Marek - inne osoby święte o imieniu Marek
Źródła
- Święty Marek, Ewangelista na brewiarz.katolik.pl [ostatnia aktualizacja: 29.04.2010]
- ap. i ew. Marek na cerkiew.pl (opr. Jarosław Charkiewicz)
Linki zewnętrzne
- Święty Marek na naszej ziemi?