Malawi
Malawi, Republika Malawi (ang. Republic of Malawi; cziczewa Malaŵi, Dziko la Malaŵi) dawniej Niasa – państwo we wschodniej Afryce, bez dostępu do morza. Graniczy z Tanzanią, Mozambikiem i Zambią.
Ustrój polityczny
Republika wielopartyjna. Prezydent, wybierany w głosowaniu powszechnym na pięcioletnią kadencję, jest jednocześnie szefem rządu, ustalając skład Rady Ministrów. Głównym organem władzy ustawodawczej jest jednoizbowy parlament - Zgromadzenie Narodowe, którego 193 członków wybieranych jest w głosowaniu powszechnym na pięcioletnią kadencję.
Geografia
Malawi to kraj pozbawiony dostępu do morza. Położony jest w Afryce południowo-wschodniej. Z północy na południe kraju rozciąga się Wielki Rów Zachodni, w obrębie którego znajduje się trzecie co do wielkości jezioro afrykańskie - Niasa, powstałe w wyniku ruchów tektonicznych na obszarze Wielkich Rowów Afrykańskich. Z południowych krańców jeziora wypływa rzeka Shire, będąca dopływem Zambezi. Na wschód i zachód od jeziora Niasa w krajobrazie dominują wysokie płaskowyże. Położona na północy kraju wysoczyzna Nyika sięga 2600 m n.p.m. Na południe od jeziora Niasa rozciąga się wyżyna Shire, która przechodzi w masyw górski Mlandżi, osiągający wysokość 3002 m n.p.m. Klimat Malawi jest podrównikowy na przeważającym obszarze kraju.Podział administracyjny
Malawi zostało podzielone na 3 regiony, które składają się z 28 dystryktów:Historia
XX w. p.n.e. - osiedlenie się Buszmenów
XV w. n.e. - powstanie konfederacji plemion pod wodzą Karongi
XVII w - kontakty z arabskimi sułtanami
1859-1863 - początki penetracji brytyjskiej
1907 - Malawi staje się kolonią Brytyjską
1915 - powstanie antybrytyjskie, skutecznie zdławione
1944 - pierwsza organizacja polityczna - Afrykański Narodowy Kongres Niasy
1959 - niepokoje wewnętrzne przyczyną delegalizacji ANKN, kontynuatorką stała się Partia Kongresu Malawi
1963 - utworzenie autonomii wewnętrznej Malawi
1964 - niepodległe państwo brytyjskiej Wspólnoty Narodów, członkostwo w ONZ
1966 - utworzenie republiki, na jej czele stanął Hastings Kamuzu Banda
1967 - nawiązanie stosunków dyplomatycznych z RPA
1975 - przeniesienie stolicy z Zomby do Lilongwe
1989 - dotknięcie skutkami wojny domowej w Mozambiku
1993 - po referendum wprowadzono system wielopartyjny
1994 - wybory do rządu, zwyciężył Zjednoczony Front Demokratyczny, przewodniczący partii, E. B. Muluzi stał się prezydentem kraju
Gospodarka
Malawi należy do grona najsłabiej rozwiniętych krajów świata. Gospodarka praktycznie w całości opiera się na rolnictwie, a na obszarach wiejskich mieszka ok. 90% ludności kraju. Na potrzeby własne produkuje się fasolę, ryż, kassawę. Głównym produktem żywnościowym jest kukurydza, której nadwyżki produkcji pozwoliły Malawi wesprzeć w latach 80. dotkniętych klęską suszy sąsiadów. Duże ilości tytoniu i herbaty przeznacza się na eksport. Oprócz złóż boksytów i apatytów Malawi posiada niewiele bogactw mineralnych. Obiekty przemysłowe skupione są wokół miasta Blantyre. RPA i Zimbabwe, dwaj najwięksi partnerzy handlowi Malawi, wprowadziły ułatwienia w obrocie towarowym z tym krajem, znosząc cło na pochodzące z Malawi produkty. Ważną rolę w budżecie Malawi odgrywa pomoc międzynarodowa, zwłaszcza wsparcie finansowe ze strony MFW i Banku Światowego. Rząd Malawi musi stawiać czoła takim wyzwaniom, jak związane z prymitywnymi sposobami gospodarowania wyjałowienie gleby i rozprzestrzeniająca się epidemia AIDS.
Demografia
Dane można znaleźć w CIA Factbook https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/
Struktura etniczna<ref>Joshua Project "Malawi – People Groups"</ref>:- Nyanja: 60,7%
- Tumbuka: 8,2%
- Ajao: 8,2%
- Lomwe: 7,7%
- Nyakyusa: 3%
- Sena: 2,2%
- Kokola: 1,7%
- pozostali: 8,3%
Dane statystyczne zaczerpnięto z książki Patricka Johnstona i Jasona Mandryka pt. "Operation World", oraz z innych źródeł.</ref>:
- Chrześcijaństwo - 71,5%:
- Protestantyzm - 47,9%:
- Niezależne Wspólnoty Afrykańskie - 15,6%
- Kościół Prezbiteriański - 12,5%
- Zielonoświątkowcy - 6,4%, gł. Zbory Boże
- Baptyzm - 3%
- Kościół Adwentystów Dnia Siódmego - 2,8%
- Kościół Anglikański - 2%
- Kościół Chrystusowy - 1%
- Katolicyzm - 22,9% (zobacz: Podział administracyjny Kościoła katolickiego w Malawi)
- Świadkowie Jehowy - 0,6% (zobacz: Świadkowie Jehowy w Malawi)
- Protestantyzm - 47,9%:
- Islam - 13%
- Animizm - 6,2%
- http://world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gpro&lng=en&des=wg&geo=-150&srt=pabn&col=abcdefghinoq&msz=1500
Zobacz też
Podział administracyjny Malawi,
Malawijskie Siły Powietrzne
{ border="1" align="center" cellpadding="2" cellspacing="0"
+Święta państwowe
Data
Polska nazwa
Oryginalna nazwa
6 lipca
Święto Niepodległości
Independence Day
}
}}