Lubliniec




Lubliniec (śl. Lublynec, niem. Lublinitz) – miasto w województwie śląskim, siedziba powiatu lublinieckiego. Położone nad rzekami Lublinicą oraz Małą Panwią. Główny ośrodek gospodarczy, turystyczny, kulturalny, edukacyjny i przemysłowy ziemi lublinieckiej oraz drugi co do wielkości (po Częstochowie) w północnej częsci województwa śląskiego. Jedno z najstarszych miast Śląska, główne miasto Równiny Opolskiej oraz umowna stolica Śląska Białego.

Według danych z 30 czerwca 2010 r. miasto miało 24 144 mieszkańców<ref name="Ludność2010-06"></ref>.

Obecnie ośrodek przemysłu chemicznego (wykładziny PCW i włókniny), włókienniczego, lekkiego, obuwniczego, elektromaszynowego, drzewnego, materiałów budowlanych i spożywczego.

Położenie

Według danych z 1 stycznia 2010 r. powierzchnia miasta wynosiła 89,36 km²<ref></ref>. Miasto stanowi 10,9% powierzchni powiatu lublinieckiego.

Według danych z roku 2002 Lubliniec ma obszar ok. 89,8 km², w tym: użytki rolne 20%, użytki leśne 70%<ref name=autonazwa1></ref>.

Sąsiednie gminy: Kochanowice, Koszęcin, Krupski Młyn, Pawonków, Tworóg.

Od czasów powojennych miasto przynależało do województwa katowickiego. Po reformie administracyjnej z 1975 r. utraciwszy rangę miasta powiatowego, Lubliniec znalazł się w granicach administracyjnych województwa częstochowskiego. W styczniu 1999 r. po kolejnym podziale administracyjnym przeprowadzonym przez rząd Jerzego Buzka, odzyskując status miasta powiatowego, Lubliniec powrócił do województwa śląskiego.

Środowisko naturalne

Przez miasto przepływają takie cieki jak: Lublinica, Mała Panew, Leśnica, Rokitnica, Potok Steblowski, Potok Droniowicki.

Stawy na terenie miasta:

Przyroda

Dookoła Lublińca rozciągają się Lasy Lublinieckie należące do największych kompleksów leśnych w Polsce. Sięgają one aż po Opole, Bytom, Siewierz i za Częstochowę. W pobliżu Lublińca znajduje się Park Krajobrazowy Lasy nad Górną Liswartą.

Pomniki przyrody

Wykaz zarejestrowanych pomników przyrody na terenie Lublińca:

Historia

Lubliniec został założony na szlaku handlowym z Wrocławia do Krakowa prawdopodobnie w 1272 przez księcia Władysława opolskiego. W 1277 rozpoczęła się budowa miejskiego ratusza oraz kościoła pw. św. Mikołaja. Lokowany na prawie magdeburskim Lubliniec prawa miejskie uzyskał w 1300, trafiając jednocześnie pod zwierzchnictwo Czech. Na początku XV w. zdobyty przez wojska królewskie Władysława Jagiełły, a właścicielem miasta został Spytko z Melsztyna. Do 1450 liczne przywileje miejskie, nadane przez księcia Jana Dobrego: przywilej cechów (utworzenie nowych cechów), przylej prawa składowego, przywilej na warzenie piwa.

Od XIV w. stolica powiatu lublinieckiego, jednego z największych w księstwie opolskim. W 1655 na tutejszym zamku znajdowała się przez krótki okres ikona Matki Boskiej Jasnogórskiej wywieziona z Jasnej Góry tuż przed oblężeniem szwedzkim. W wyniku trzech wojen śląskich w 1742 przeszedł z Monarchii Habsburskiej do Prus. 20 marca 1921 r. odbył się plebiscyt na Górnym Śląsku. W powiecie Lubliniec 47% z głosujących opowiedziało się za Polską, a 53% za Niemcami (wśród głosujących było prawie 16% tzw. emigrantów śląskich ściągniętych na tereny plebiscytowe w celu podniesienia końcowego rezultatu; wniosek o dopuszczenie emigrantów do głosu zgłosiła strona polska, ale ci w większości głosowali ostatecznie za Niemcami). W czasie III powstania śląskiego Lubliniec został zajęty przez powstańców. Ostateczne władze alianckie zdecydowały o przekazaniu Lublińca Państwu Polskiemu, mimo że w samym mieście 88% ludności (2580 do 351<ref>Wyniki dla powiatu lublinieckiego</ref>) opowiedziało się za przynależnością do Niemiec (część powiatu wraz z Dobrodzieniem pozostała w Niemczech).

W czasie agresji niemieckiej na Polskę miasto zostało zdobyte przez oddziały hitlerowskie w pierwszych dniach września 1939 roku. W 1941, ze względu na słowiańskie brzmienie, władze nazistowskie zmieniły w 1941 tradycyjną nazwę niemiecką Lublinitz na Loben<ref>Kreis Lublinitz</ref>. Od 1945 miasto ponownie należy do Polski.

Demografia

Poniższa tabela przedstawia rozwój liczby ludności miasta Lubliniec
{ border="1"
! Rok Liczba ludności

XV wiek 200

1756 676

1861 2369

1914 5000

1931 8500

1941 10 268

1961 19 800

2004 24 700
}

Dane z 30 czerwca 2004<ref></ref>:
!Opis 2Ogółem 2Kobiety 2Mężczyźni

jednostka osób % osób % osób %
-
populacja 24&nbsp;359 100 12&nbsp;487 51,3 11&nbsp;872 48,7
-
gęstość zaludnienia
(mieszk./km²) 2 271,3 2 139,1 2 132,2
}

Architektura i urbanistyka

W centrum miasta znajdują się najstarsze dzielnice Lublińca – Stare Miasto, Śródmieście (funkcje głównie turystyczne, handlowe i usługowe), Wesoła, Biała Kolonia (funkcje mieszkalne). Dookoła rozciągają się nowsze osiedla – na północy jedne z największych osiedli mieszkaniowych – Tysiąclecie, Wojska Polskiego, ZHP, na zachodzie – Delicje, Manhatan, Wieniewskiego, na wschodzie – Niegolewskich, Robotnicze, Powstańców Śląskich, na południu – Stalmacha, Stara Kolonia.

Przemysł skupia się głównie w części północnej, północno-wschodniej i wschodniej miasta (Steblów, Kopce) oraz w okolicach dworca kolejowego (Śródmieście).

Osiedla domków jednorodzinnych tzw. "bliźniaków" (Wymyślacz, Dziuba, Wiłkowice, Droniowiczki, Steblów Nowy, Steblów Stary). W okolicach obwodnicy zachodniej przed dzielnicą Wymyślacz "bliźniaki" przeplatają się wśród bloków mieszkalnych.

Tereny rekreacyjne skupiają się wokół stawów: Posmyk, Kokotek I, Kokotek II, Piegrza, wokół Zalewu Dronowickiego i Parku Grunwaldzkiego. Baza turystyczna i hotelowa miasta znajduje się nie tylko w Śródmieściu, ale także w dzielnicach południowych: Kokotek, Posmyk, Leśnica i Pusta Kuźnica.

Zabytki i atrakcje turystyczne


Pomniki

Tablice pamiątkowe

Zieleń miejska

Ponadto na terenie miasta znajduje się kilka mniejszych parków i skwerów.

Wspólnoty religijne

Parafie katolickie istniejące na terenie miasta należą do diecezji gliwickiej. W połowie XIII wieku, w Lublińcu zbudowano kościół pw. św. Mikołaja.

Kościół Zielonoświątkowy – Zbór (parafia) Skała w Lublińcu.

W Lublińcu znajdują się też ośrodki innych wyznań, m.in.: Kościół Adwentystów Dnia Siódmego, Kościół ewangelicko-augsburski, Świadkowie Jehowy<ref>980Nowiny Lubliniecki981</ref>.

W Lublińcu utworzono Towarzystwo im. E. Stein, prowadzące działalność popularyzatorską w Centrum Pojednania. W 2008 roku Dekretem Stolicy Apostolskiej św. Edyta Stein została ustanowiona patronką miasta.

Instytucje i jednostki wojskowe

W południowo-zachodniej części miasta (przed głównym wjazdem do Parku Grunwaldzkiego) znajduje się Garnizon Lubliniec.

Kultura i rozrywka

Lubliniec jest miastem bardzo bogatym w wydarzenia kulturalne i rozrywkowe. W mieście odbywa się wiele imprez i festiwali, kilka spośród nich ma charakter ogólnopolski i międzynarodowy.

Cykliczne imprezy kulturalne

Turystyka

Informacja turystyczna:

Turystyka rowerowa

W mieście krzyżują się następujące trasy:

Ponadto na terenie miasta znajduje 5 turystycznych szlaków rowerowych. Są to:

Co roku we wrześniu organizowany jest Tour de Kokotek po okolicach lublinieckich dzielnic Kokotek i Posmyk.

Szlak Powstańców Śląskich

Szlak Józefa Lompy

Przez Lubliniec przechodzi także Szlak architektury drewnianej, na jego trasie znajduje się kościół św. Anny z 1653 r.

Hotele

W mieście znajduje się kilka hoteli: czterogwiazdkowy Hotel Zamek znajdujący się w budynku Zamku Lublinieckiego – jednego z najważniejszych zabytków miasta pochodzącego z XIV wieku, Hotel Lubliniec – Lubex, Silesiana, Posmyk – Leśne Ustronie, Hotel Leśny, Hotel LC oraz 2 hotele garnizonowe.
W budowie jest Hotel Orbis oraz Hotel na terenie lublinieckiego Dinoparku.

Edukacja


Lubliniec ma bogatą historię szkolnictwa. Obecnie, oprócz 6 szkół podstawowych i 5 gimnazjów istnieje tu 6 zespołów szkół o charakterze zawodowym: budowlanym, ekonomicznym, gastronomicznym, hotelarskim, mechanicznym, elektronicznym, odzieżowym, medycznym oraz handlowym. Młodzież ma też możliwość pobierania nauki w 3 liceach ogólnokształcących, 4 liceach profilowanych i Centrum Kształcenia Ustawicznego. Ponadto w mieście jest też Państwowa Szkoła Muzyczna I stopnia oraz Szkoła Muzyczna "Yamaha", Szkoła Lotnicza, Młodzieżowe Centrum Kariery, Specjalny Ośrodek Szkolno Wychowawczy, Ośrodek dla Niesłyszących i Słabosłyszących, Wojewódzki Ośrodek Doskonalenia Zawodowego oraz Uniwersytet Trzeciego Wieku.

Szkolnictwo wyższe

Mieszkalnictwo

Ochrona Zdrowia

W mieście znajduje się kilka szpitali:

W latach 1953–2000 w Lublińcu znajdował się oddział kliniczny Śląskiej AM, który został przeniesiony do Katowic.

Gospodarka

.

W Lublińcu działa kilkanaście sklepów należących do dużych sieci handlowych, pasaże handlowe, kilka domów handlowych oraz mniejsze sklepy.

Zakłady Pracy

W Lublińcu działa kilka dużych zakładów pracy. Są to firmy takie jak: Lentex, Turbo Care Poland, Hygienika, Gamrat (centrum dystrybucji), Texlen, Miwo Military, Ledapol, Gracja, Polmar, Hoger, Polimer, Enion S.A..

W mieście znajduje sie również Elektrociepłownia Lubliniec S.A.

W północno-wschodniej części miasta funkcjonuje podstrefa "Lubliniec', Katowickiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej.

Sport

Kluby sportowe

i inne

Obiekty sportowe

Rekreacja i wypoczynek

Muzyka

Kina

Teatry

Teatr Miejski (znajdujący sie w Miejskim Domu Kultury)

Muzea

Galerie

Biblioteki

Podział miasta

Dzielnice

Największe osiedla

Transport

Tranzyt

Lubliniec jest ważnym węzłem drogowym położonym na skrzyżowaniu dróg krajowych:
oraz dróg wojewódzkich:
i dróg lokalnych (międzypowiatowych):

Obwodnice

W Lublińcu istnieje obwodnica zachodnia łącząca dzielnice Kokotek z dzielnicą Steblów. W listopadzie 2010 roku została oddana do użytku po trzyletniej budowie obwodnica północna wraz z węzłem Lubliniec Północ (drugim co do wielkości węzłem (estakadą) po gliwickiej Sośnicy w województwie śląskim). Lubliniec posiada również trase śródmiejską – al. Solidarności, czyli obwodnice ścisłego centrum miasta, która zamyka ring wokół lublinieckiej starówki.

Komunikacja autobusowa

Autobusy z komunikacji lokalnej obsługują kursy do wszystkich miejscowości powiatu lublinieckiego i większości miejscowości z okolicznych powiatów dla których Lubliniec jest centrum administracyjnym i regionalnym.

Dworce autobusowe:

Kolej

Lubliniec jest ważnym węzłem kolejowym, posiada 5 kierunków wylotowych. Przez Lubliniec przebiegają następujące szlaki kolejowe<ref>Lubliniec</ref>

Zobacz też

Linki zewnętrzne


Lubliniec
Lubliniec
Lubliniec