Liga Mistrzów UEFA

Liga Mistrzów UEFA (ang. UEFA Champions League, wym. ) – międzynarodowe, klubowe rozgrywki piłkarskie, utworzone z inicjatywy UEFA w 1992, jako kontynuacja Pucharu Europy Mistrzów Klubowych (zwanego też Pucharem Europy lub Pucharem Mistrzów) i regularnie prowadzone przez tę organizację od sezonu 1992/1993 w ramach europejskich pucharów, przeznaczone dla najlepszych męskich drużyn klubowych (zajmujących czołowe miejsca w europejskich ligach krajowych), rozgrywane na Europejskich stadionach. Są to najbardziej prestiżowe klubowe zmagania piłkarskie w Europie.

Historia rozgrywek

Piłkarski Puchar Europy Mistrzów Krajowych został formalnie utworzony 26 lutego 1955 – jako pierwszy z europejskich pucharów – z inicjatywy Gabriela Hanota, reportera francuskiego dziennika sportowego L'Équipe, a jego pierwszą edycję przeprowadzono w sezonie 1955/1956. Od I rundy (ewentualnie rundy eliminacyjnej) do fazy półfinałowej rozgrywany był on systemem pucharowym, tj. w formie dwumeczu (spotkanie "u siebie" i "na wyjeździe"), po którym zwycięzca awansował do kolejnej rundy, a przegrywający odpadał z dalszej rywalizacji. Pojedynek finałowy stanowiło natomiast jedno spotkanie, organizowane na neutralnym stadionie. Od sezonu 1991/1992 zmagania przybrały formę rozgrywek grupowych (dwie 4-zespołowe grupy), z jednomeczowym finałem dla zwycięzców każdej z nich. Przed rozpoczęciem edycji 1992/1993 zmieniono ich oficjalną nazwę na "Liga Mistrzów", gruntownie przy tym reformując ich formułę, przez co rywalizacja prowadzona pod tym szyldem stała się najbardziej prestiżowym i komercyjnym przedsięwzięciem piłkarskim na świecie. W kolejnych sezonach powiększono liczbę uczestniczących w nim drużyn z 8 – przez 16 (od 1994/1995) i 24 (od 1997/1998) – do 32 (od 1999/2000), dopuszczając do udziału nie tylko mistrzów poszczególnych krajów, ale – w przypadku najsilniejszych federacji – również drużyny zajmujące drugie, trzecie, a nawet czwarte miejsca w końcowej tabeli najwyższego szczebla ligowego. Stworzono w ten sposób turniej w którym rywalizują najlepsze drużyny europejskie, a niejednokrotnie na świecie. Dotychczas najczęściej w Lidze Mistrzów triumfował Real Madryt, a po nim AC Milan i .

Hymn Ligi Mistrzów

Oficjalny utwór rozgrywek Ligi Mistrzów UEFA jest adaptacją hymnu koronacyjnego George Fridericha Händla "Zadok the Priest" dokonaną przez Tony'ego Brittena w 1992 roku. Został wykonany przez Royal Philharmonic Orchestra. Refren śpiewany jest w trzech oficjalnych językach UEFA: angielskim, francuskim i niemieckim. Pełna wersja utworu trwa około trzech minut. Istnieją również krótsze warianty hymnu poprzedzające i kończące każdy mecz rozgrywany w ramach rozgrywek pucharu.

Obecny system rozgrywek

Rozgrywki grupowe są poprzedzone eliminacjami, w których biorą udział mistrzowie niżej sklasyfikowanych krajów oraz drużyny z trzecich i czwartych miejsc z najlepszych lig europejskich. Sama Liga Mistrzów składa się z dwóch faz. Pierwsza – faza grupowa, gdzie 32 drużyny grają w 8 grupach po 4 w każdej. Wszystkie drużyny grają ze sobą dwa razy. Z każdej grupy awansują dwa najlepsze kluby, natomiast trzecia drużyna awansuje do Ligi Europy. Druga faza – play off rozgrywana jest systemem pucharowym. Drużyny z danej pary grają ze sobą dwa razy – raz u siebie, raz na wyjeździe. Do finału awansują dwie drużyny, które rozgrywają tylko jedno spotkanie na ustalonym przed startem rozgrywek neutralnym stadionie.

Reforma rozgrywek

Od sezonu 2009/10, zgodnie z zarządzeniem Komitetu Wykonawczego UEFA z 30 listopada 2007, została przeprowadzona reforma dotycząca uczestnictwa drużyn. Ma ona ułatwić awans do fazy grupowej zespołom z lig europejskich zajmujących niższe lokaty w klubowym rankingu UEFA.

Według reformy, 22 zespoły mają zapewniony bezpośredni awans do fazy grupowej, czyli o 6 więcej niż przedtem. Dodatkowe lokaty to mistrzowie lig, które zajmują 10-12 miejsce w rankingu UEFA oraz zespoły, które uplasują się na 3. miejscu w ligach, które zajmują 1-3 lokatę w rankingu. Pozostałe 10 lokat w Lidze Mistrzów przeznaczone jest dla zwycięzców eliminacji. W przeciwieństwie do starego formatu, zespoły zajmujące np. 4. lokatę w lidze angielskiej nie będą rywalizowały z mistrzami Polski, bo eliminacje będą dwutorowe. O pierwsze pięć miejsc walczą ze sobą mistrzowie federacji 13-53 (oprócz Liechtensteinu), a o pozostałe pięć nie-mistrzowie z federacji 1-15. Poza tym, datę finału przesunięto ze środy na sobotę 20 tygodnia kalendarzowego, na godzinę 20:45 CET<ref>Champions League changes agreed UEFA.com</ref><ref>UEFA zatwierdziła reformę europejskich pucharów</ref>. Ponadto IV runda eliminacyjna jest obsługiwana przez UEFA tak samo jak faza grupowa.

Decyzja ta spotkała się ze sprzeciwem grupy G-14. Platini zapowiedział jednak, że reforma zostanie przeprowadzona bez względu na jakiekolwiek protesty, a G-14 została rozwiązana po ugodzie z FIFA i UEFA w sprawie rekompensat za kontuzje zawodników podczas meczów Mistrzostw Świata i Europy<ref>G14 to disband after compromise BBC Sport</ref>.

Kwalifikacje

Rozgrywki ligi mistrzów, podobnie jak w sezonie 2011/2012 rozpoczynają się rundą kwalifikacyjną nazwaną Robin round tournament z 32 drużynami, w której to drużyny (które zapewniły sobie wcześniejszy dostęp do rozgrywek) rozgrywają mecze bezpośrednio między sobą. Runda jest poprzedzona kwalifikacjami drużyn, które nie uzyskały bezpośrednio wejścia do właściwego turnieju. Drużyny zostały podzielone na dwie grupy kwalifikacyjne według zakwalifikowanych wcześniej z rozgrywek krajowych.

Finały Pucharu Mistrzów

Puchar Europy Mistrzów Klubowych:

1956 Real Madryt – Stade de Reims 4:3 (2:2)
1957 Real Madryt – Fiorentina 2:0 (0:0)
1958 Real Madryt – AC Milan 3:2 (0:0, 2:2, 2:2), po dogrywce
1959 Real Madryt – Stade de Reims 2:0 (1:0)
1960 Real Madryt – Eintracht Frankfurt 7:3 (3:1)
1961 SL Benfica – FC Barcelona 3:2 (2:1)
1962 SL Benfica – Real Madryt 5:3 (2:3)
1963 AC Milan – SL Benfica 2:1 (0:1)
1964 Inter Mediolan – Real Madryt 3:1 (1:0)
1965 Inter Mediolan – SL Benfica 1:0 (1:0)
1966 Real Madryt – Partizan Belgrad 2:1 (0:0)
1967 Celtic F.C. – Inter Mediolan 2:1 (0:1)
1968 Manchester United F.C. – SL Benfica 4:1 (0:0, 1:1, 4:1), po dogrywce
1969 AC Milan – Ajax Amsterdam 4:1 (2:0)
1970 Feyenoord Rotterdam – Celtic F.C. 2:1 (1:1, 1:1, 1:1), po dogrywce
1971 Ajax Amsterdam – Panathinaikos Ateny 2:0 (1:0)
1972 Ajax Amsterdam – Inter Mediolan 2:0 (0:0)
1973 Ajax Amsterdam – Juventus F.C. 1:0 (1:0)
1974 Bayern Monachium – Atlético Madryt 1:1 (0:0, 0:0, 0:0), po dogrywce i 4:0(1:0)
1975 Bayern Monachium – Leeds United 2:0 (0:0)
1976 Bayern Monachium – AS Saint-Étienne 1:0 (0:0)
1977 Liverpool F.C. – Borussia Mönchengladbach 3:1 (1:0)
1978 Liverpool F.C. – FC Brugge 1:0 (0:0)
1979 Nottingham Forest F.C. – Malmö FF 1:0 (1:0)
1980 Nottingham Forest F.C. – Hamburger SV 1:0 (1:0)
1981 Liverpool F.C. – Real Madryt 1:0 (0:0)
1982 Aston Villa F.C. – Bayern Monachium 1:0 (0:0)
1983 Hamburger SV – Juventus F.C. 1:0 (1:0)
1984 Liverpool F.C. – AS Roma 1:1 (1:1, 1:1, 1:1), po dogrywce, karne: 4:2
1985 Juventus F.C. – Liverpool F.C. 1:0 (0:0)
1986 Steaua Bukareszt – FC Barcelona 0:0, po dogrywce, karne: 2:0
1987 FC Porto – Bayern Monachium 2:1 (0:1)
1988 PSV Eindhoven – SL Benfica 0:0, po dogrywce, karne: 6:5
1989 AC Milan – Steaua Bukareszt 4:0 (3:0)
1990 AC Milan – SL Benfica 1:0 (0:0)
1991 FK Crvena Zvezda Belgrad – Olympique Marsylia 0:0, po dogrywce, karne: 5:3
1992 FC Barcelona – Sampdoria Genua 1:0 (0:0, 0:0, 1:0), po dogrywce

Liga Mistrzów UEFA:
{ class="wikitable sortable" style="text-align:left"
!Rok
!Finaliści Ligi Mistrzów
!Wynik
!Stadion

! 1993
Olympique Marsylia – AC Milan
1:0 (1:0)
Stadion Olimpijski w Monachium

! 1994
AC Milan – FC Barcelona
4:0 (2:0)
Stadion Olimpijski w Atenach

! 1995
Ajax Amsterdam – AC Milan
1:0 (0:0)
Ernst Happel Stadion

! 1996
Juventus F.C. – Ajax Amsterdam
1:1 (1:1, 1:1, 1:1), po dogrywce, karne 4:2
Stadio Olimpico (Rzym)

! 1997
Borussia Dortmund – Juventus F.C.
3:1 (2:0)
Stadion Olimpijski w Monachium

! 1998
Real Madryt – Juventus F.C.
1:0 (0:0)
Amsterdam ArenA

! 1999
Manchester United F.C. – Bayern Monachium
2:1 (0:1)
Camp Nou

! 2000
Real Madryt – Valencia CF
3:0 (1:0)
Stade de France

! 2001
Bayern Monachium – Valencia CF
1:1 (0:1, 1:1, 1:1), po dogrywce, karne 5:4
Stadion Giuseppe Meazzy

! 2002
Real Madryt – Bayer Leverkusen
2:1 (2:1)
Hampden Park

! 2003
AC Milan – Juventus F.C.
0:0 (0:0, 0:0, 0:0), po dogrywce, karne 3:2
Old Trafford

! 2004
FC Porto – AS Monaco
3:0 (1:0)
Veltins-Arena

! 2005
Liverpool F.C. – AC Milan
3:3 (0:3, 3:3, 3:3), po dogrywce, karne 3:2
Atatürk Olimpiyat Stadyumu

! 2006
FC Barcelona – Arsenal F.C.
2:1 (0:1)
Stade de France

! 2007
AC Milan – Liverpool F.C.
2:1 (1:0)
Stadion Olimpijski w Atenach

! 2008
Manchester United F.C. – Chelsea F.C.
1:1 (1:1, 1:1, 1:1), po dogrywce, karne 6:5
Stadion Łużniki

! 2009
FC Barcelona – Manchester United F.C.
2:0 (1:0)
Stadio Olimpico (Rzym)

! 2010
Inter Mediolan – Bayern Monachium
2:0 (1:0)
Estadio Santiago Bernabéu

! 2011
FC Barcelona – Manchester United F.C.
3:1 (1:1)
Stadion Wembley

! 2012
Bayern Monachium – Chelsea F.C.
?:? (?:?)
Allianz Arena

! 2013

( )
Stadion Wembley

! 2014

( )
Estádio da Luz
}

Osiągnięcia według klubów

{ class="wikitable sortable" border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;"
!style="width:170px" Drużyna
!style="width:30px" Triumfator
!style="width:30px" Finalista
!style="width:180px" Lata wygranych
! Lata przegranych
! Triumfator po 1992
! Finalista po 1992
----
Real Madryt 9 3
(1956, 1957, 1958, 1959, 1960, 1966, 1998, 2000, 2002)
(1962, 1964, 1981)
3 (1998, 2000, 2002) 0
----
AC Milan 7 4
(1963, 1969, 1989, 1990, 1994, 2003, 2007)
(1958, 1993, 1995, 2005)
3 (1994, 2003, 2007) 3 (1993, 1995, 2005)
----
Liverpool F.C. 5
2
(1977, 1978, 1981, 1984, 2005)
(1985, 2007)
1 (2005) 1 (2007)
----
Bayern Monachium 4
4
(1974, 1975, 1976, 2001)
(1982, 1987, 1999, 2010)
1 (2001) 2 (1999, 2010)
----
FC Barcelona 4
3
(1992, 2006, 2009, 2011)
(1961, 1986, 1994)
3 (2006, 2009, 2011) 1 (1994)
----
Ajax Amsterdam 4
2
(1971, 1972, 1973, 1995)
(1969, 1996)
1 (1995) 1 (1996)
----
Inter Mediolan 3
2
(1964, 1965, 2010) (1967, 1972)
1 (2010) 0
----
Manchester United F.C.
3 2 (1968, 1999, 2008)
(2009, 2011)
2 (1999, 2008) 2 (2009, 2011)
----
SL Benfica 2 5
(1961, 1962)
(1963, 1965, 1968, 1988, 1990)
----
Juventus F.C. 2
5 (1985, 1996)
(1973, 1983, 1997, 1998, 2003)
1 (1996) 3 (1997, 1998, 2003)
----
Nottingham Forest F.C.
2 0 (1979, 1980) –
----
FC Porto 2 0
(1987, 2004) –
1 (2004) 0
----
Celtic F.C. 1 1
(1967) (1970)
----
Hamburger SV 1
1 (1983) (1980)
----
Steaua Bukareszt 1
1 (1986) (1989)
----
Olympique Marsylia
1 1 (1993) (1991)
1 (1993) 0
----
Feyenoord Rotterdam
1 0 (1970) –
----
Aston Villa 1 0
(1982) –
----
PSV Eindhoven 1
0 (1988) –
----
FK Crvena Zvezda Belgrad
1 0 (1991) –
----
Borussia Dortmund
1 0 (1997) –
1 (1997) 0
----
Stade de Reims 0
2 – (1956, 1959)
----
Valencia CF 0 2
– (2000, 2001)
0 2 (2000, 2001)
----
AC Fiorentina 0
1 – (1957)
----
Eintracht Frankfurt
0 1 – (1960)
----
Partizan Belgrad 0
1 – (1966)
----
Panathinaikos Ateny
0 1 – (1971)
----
Atlético Madryt 0
1 – (1974)
----
Leeds United 0
1 – (1975)
----
AS Saint-Étienne 0
1 – (1976)
----
Borussia Mönchengladbach
0 1 – (1977)
----
Club Brugge 0 1
– (1978)
----
Malmö FF 0 1
– (1979)
----
AS Roma 0 1
– (1984)
----
Sampdoria Genua 0
1 – (1992)
----
Bayer Leverkusen 0
1 – (2002)
0 1 (2002)
----
AS Monaco 0 1
– (2004)
0 1 (2004)
----
Arsenal F.C. 0
1 – (2006)
0 1 (2006)
----
Chelsea F.C. 0
1 – (2008)
0 1 (2008)
----
}
Triumfator i finalista po 1992 dotyczą osiągnięć klubów, po zmianach w 1992 roku

Najlepsi strzelcy

Zestawienie piłkarzy, którzy zdobyli najwięcej goli we wszystkich meczach w Lidze Mistrzów UEFA (od 1955 roku, łącznie z meczami kwalifikacyjnymi, bez Pucharu UEFA) według stanu na 08 kwietnia 2012

Pogrubioną czcionką - zostali zaznaczeni piłkarze, którzy kontynuują karierę piłkarską

Skróty:

FP – mecze fazy pucharowej
FG – mecze fazy grupowej
FK – mecze fazy kwalifikacyjnej

{ class="wikitable sortable"
!width="3px" #
!width="155px" Piłkarz
!width="140px" Państwo
!width="35px" Gole
!width="35px" Gole
w FP
!width="35px" Gole
w FG
!width="35px" Gole
w FK
!width="35px" Mecze
!width="35px" Skuteczność
!width="70px" Lata
!width="475px" Kluby
----

1
Raúl González Blanco

align=center 71<ref>„Raul hits 71 in Schalke draw 15 lutego 2011.</ref><ref>„Raul bags 71st goal 15 lutego 2011.</ref>
align=center 16
align=center 53
align=center 0
align=center 136
align=center 0,50
align=center 1995-
Real Madryt (66), Schalke 04 Gelsenkirchen (5)

2
Ruud van Nistelrooy

align=center 60
align=center 6
align=center 50
align=center 4
align=center 81
align=center 0,74
align=center 1998-
PSV (9), Manchester United (38), Real Madryt (13)

3
Andrij Szewczenko

align=center 59
align=center 17
align=center 29
align=center 13
align=center 115
align=center 0,51
align=center 1994-
Dynamo Kijów (22), AC Milan (33), Chelsea F.C. (4)

4
Lionel Messi

align=center 52

align=center 27
align=center 25
align=center 0
align=center 67
align=center 0,77
align=center 2005-
FC Barcelona (52)

5
Thierry Henry

align=center 51
align=center 12
align=center 38
align=center 1
align=center 114
align=center 0,45
align=center 1997-
AS Monaco (7), Arsenal (35), FC Barcelona (9)

6
Filippo Inzaghi

align=center 50<ref>„Beste Torschützen der UEFA-Vereinswettbewerbe 5 listopada 2010.</ref>

align=center 16
align=center 30
align=center 4
align=center 85
align=center 0,59
align=center 1997-
Juventus (17), AC Milan (33)

7
Alfredo Di Stéfano

align=center 49
style="background:#EFEFEF;"
style="background:#EFEFEF;"
style="background:#EFEFEF;"
align=center 58
align=center 0,84
align=center 1955-1964
Real Madryt (49)

8
Eusebio

align=center 46
style="background:#EFEFEF;"
style="background:#EFEFEF;"
style="background:#EFEFEF;"
align=center 64
align=center 0,72
align=center 1961-1974
Benfica (46)

9
Alessandro Del Piero

align=center 44
align=center 9
align=center 33
align=center 2
align=center 92
align=center 0,48
align=center 1995-
Juventus (44)

10
Fernando Morientes

align=center 39
align=center 9
align=center 24
align=center 6
align=center 104
align=center 0,38
align=center 1997-2009
Real Madryt (19), AS Monaco (9), Liverpool FC (3), Valencia CF (8)

11
Ferenc Puskás

align=center 36
style="background:#EFEFEF;"
style="background:#EFEFEF;"
style="background:#EFEFEF;"
align=center 41
align=center 0,88
align=center 1956-1966
Kispest Honvéd Budapeszt (1), Real Madryt (35)

12
Gerd Müller

align=center 35
style="background:#EFEFEF;"
style="background:#EFEFEF;"
style="background:#EFEFEF;"
align=center 35
align=center 1,00
align=center 1972-1977
Bayern Monachium (35)

13
Didier Drogba

align=center 33
align=center 9
align=center 24
align=center 0
align=center 63
align=center 0,51
align=center 2003-
Olympique Marsylia (5), Chelsea F.C. (28)

14
Cristiano Ronaldo

align=center 32
align=center 13
align=center 18
align=center 1
align=center 78
align=center 0,41
align=center 2003–
Manchester United (16), Real Madryt (16)

14
David Trezeguet

align=center 32
align=center 6
align=center 23
align=center 3
align=center 61
align=center 0,52
align=center 1997-
AS Monaco (4), Juventus (28)

16
Serhij Rebrow

align=center 31
align=center 1
align=center 19
align=center 11
align=center 68
align=center 0,46
align=center 1993-2007
Dynamo Kijów (31)

16
Rivaldo

align=center 31
align=center 2
align=center 25
align=center 4
align=center 78
align=center 0,40
align=center 1997-2007
FC Barcelona (25), AC Milan (2), Olympiakos SFP (3), AEK Ateny (1)

18
Samuel Eto'o

align=center 30
align=center 2
align=center 25
align=center 3
align=center 79
align=center 0.44
align=center 2004-
RCD Mallorca (2), FC Barcelona (18), Inter Mediolan (10)

18
Francisco Gento

align=center 30
style="background:#EFEFEF;"
style="background:#EFEFEF;"
style="background:#EFEFEF;"
align=center 89
align=center 0,34
align=center 1955-1969
Real Madryt (30)

18
Patrick Kluivert

align=center 30
align=center 4
align=center 25
align=center 1
align=center 75
align=center 0,40
align=center 1994-2006
Ajax Amsterdam (9), FC Barcelona (21)

21
Ryan Giggs

align=center29<ref></ref>
align=center6
align=center23
align=center–-
align=center137
align=center0.21
align=center1993-
Manchester United (29)

21
Roy Makaay

align=center 29
align=center 2
align=center 27
align=center 0
align=center 61
align=center 0,48
align=center 2000-2007
Deportivo La Coruña (12), Bayern Monachium (17)

23
Hernán Crespo

align=center 28
align=center 5
align=center 20
align=center 3
align=center 70
align=center 0,40
align=center 1997-
Parma (2), Lazio Rzym (5), Inter Mediolan (11), Chelsea F.C. (4), Milan (6)

23
Mário Jardel

align=center 28
align=center 3
align=center 22
align=center 3
align=center 48
align=center 0,58
align=center 1996-2001
FC Porto (19), Galatasaray SK (9)

23
Jean-Pierre Papin

align=center 28
align=center 12
align=center 3
align=center 13
align=center 37
align=center 0,76
align=center 1989-1994
Olympique Marsylia (19), AC Milan (7), Bayern Monachium (2)
}

.......

8 – Krzysztof Warzycha (Panathinaikos Ateny) (1989-2004)

Osiągnięcia polskie w Lidze Mistrzów

Polscy piłkarze, zdobywcy Pucharu Europy

grający w pierwszej 11

rezerwowi

2001 – Sławomir Wojciechowski ( Bayern Monachium)
2008 – Tomasz Kuszczak ( Manchester United)

Polskie kluby

Polskie kluby w eliminacjach Ligi Mistrzów

Zobacz też

Linki zewnętrzne

UEFA-COEFFICIENTS.COM – Country Ranking and Champions League Statistics
Oficjalna strona Ligi Mistrzów
Zestawienie wszystkich meczów w historii PEMK, PEZP i PUEFA
Hymn Ligi Mistrzów

UEFA Champions League
UEFA Champions League
Ligue des champions de l'UEFA

Polska