Lesotho
Lesotho (wcześniej Basuto) – państwo w południowej Afryce, będące enklawą w Republice Południowej Afryki.
Ustrój polityczny
Lesotho jest niepodległą monarchią konstytucyjną w ramach Wspólnoty Narodów. Obowiązuje konstytucja z 2 kwietnia 1993 r. Głową państwa jest król (monarchia dziedziczna). Władza ustawodawcza należy do dwuizbowego parlamentu: Zgromadzenie narodowe (izba niższa, 80 członków wybieranych na 5-letnią kadencję) i Senat (izba wyższa, składa się z 22 wodzów plemiennych lub ich przedstawicieli oraz 11 senatorów wybieranych przez króla). Władza wykonawcza należy do rządu z premierem na czele. W Lesotho obowiązuje system wielopartyjny. Główna partia to Partia Kongresowa Basuto (BCP), założona w 1952 r.
Podział administracyjny
Lesotho jest podzielone na 10 dystryktów:Geografia
- Powierzchnia całkowita: 30 355 km²
- lądowa: 30 355 km²
- wody: 0 km²
- Długość granic: 909 km
- Linia brzegowa: 0 km
Lesotho jest jedynym krajem na świecie położonym w całości na wysokości ponad 1000 m n.p.m. Wzdłuż granicy południowo-wschodniej rozciąga się pasmo Gór Smoczych (najwyższy szczyt - Thabana Ntlenyana 3482 m n.p.m.), na północy zaś Maloti, z którego wypływa główna rzeka Oranje.
W kierunku zachodnim krajobraz zmienia się z górzystego na wyżynny. Klimat zwrotnikowy, z temperaturą i opadami zmodyfikowanymi położeniem n.p.m., w górach mroźne zimy z opadami śniegu, na niżej położonych terenach ciepło i wilgotno.
Naturalną szatę roślinną stanowi sawanna, na stokach gór roślinność trawiasta, w wysokich górach alpejska. Świat zwierzęcy reprezentują m.in.: antylopy, zające i różne gatunki gadów.
Historia
- XIX w. – utworzenie państwa Basuto
- 1868 – aneksja przez Wielką Brytanię
- 1966 – uzyskanie niepodległości w ramach Wspólnoty Narodów, przyjęcie do ONZ
- 1970 – zamach stanu przeprowadzony przez ówczesnego premiera J. Jonathana, zawieszenie konstytucji, represje, ograniczenie władzy króla
- 1975 – doszło do pogorszenia stosunków z RPA
- 1979 – walki sił rządowych z partyzantką (Armia Wyzwolenia Lesotho)
- 1986 – RPA wprowadziło blokadę granicy z Lesotho; w wyniku zamachu stanu władzę w kraju przejął generał J.M. Lekhanya, który przywrócił uprawnienia króla
- 1990 – Rada Wojskowa rządząca Lesotho zdetronizowała króla Moshoeshoe II, nowym władcą został Letsie III, jego syn
- 1991 – kolejny zamach stanu przeprowadzony przez pułkownika E.T. Ramaema, zezwolenie na działanie partii politycznych, z emigracji wraca Moshoeshoe II
- 1993 – przeprowadzono pierwsze od wielu lat wolne wybory parlamentarne, wygrała partia kongresowa Basuto, premierem został Ntsu Mokhehle.
- 1995 – ponownie królem został Moshoeshoe II
- 1996 – Moshoeshoe II zginął w wypadku samochodowym, królem został Letsie III
- 1998 – nowym szefem rządu został Bethuel Pakalitha Mosisili, w kraju doszło do zamieszek, interwencja wojsk południowoafrykańskiej wspólnoty rozwoju
- 1999 – zakończenie interwencji
- 2002 – Mosisiili znowu premierem
- 2006 – Lesotho z okazji 40. rocznicy uzyskania niepodległości zmieniło flagę państwową
- 2007 – W Lesotho oficjalnie ogłoszono kryzys żywnościowy. Głód dotknął już ok. 20% populacji kraju.
Gospodarka
Lesotho jest silnie powiązana z RPA, jednak różnice społeczne i etniczne są znaczne<ref>http://www.stosunki.pl/pliki/lesotho-rpa.pdf</ref>. Tylko niewielka część ziemi nadaje się pod uprawę, głównie kukurydzy, sorgo, pszenicy, fasoli. Dużą rolę odgrywa hodowla kóz angorskich, dostarczających wysokogatunkowej wełny - moheru. Przedmiotem eksportu do RPA jest słodka woda, a projektowana w górach zapora i elektrownia wodna na rzece Oranje ma dostarczyć tym państwom również elektryczności.
Słabo rozwinięty przemysł ograniczony jest do przetwórstwa spożywczego i zakładów odzieżowych. Znaczna liczba obywateli Lesotho pracuje w RPA, a ich zarobki, oprócz dochodów z turystyki, stanowią znaczącą pozycję w budżecie państwa.
Demografia
{class="wikitable topalign" width="520px"
---
!"2" align="center"(2006)
---
Liczba ludności
2 022 331
---
!"2"Ludność według wieku
---
0 - 14 lat
36,8%
---
15 - 64 lat
58,3%
---
ponad 64 lata
4,9%
---
!"2"Wiek (mediana)
---
W całej populacji
20,3 lat
---
Mężczyzn
19,7 lat
---
Kobiet
21 lat
---
!Przyrost naturalny
- 0,46%
---
!Współczynnik urodzeń
24,75 urodzin/1000 mieszkańców
---
!Współczynnik zgonów
28,71 zgonów/1000 mieszkańców
---
!Współczynnik migracji
- 0,68 migrantów/1000 mieszkańców
---
!"2"Ludność według płci
---
przy narodzeniu
1,03 mężczyzn/kobiet
---
poniżej 15 lat
1,01 mężczyzn/kobiet
---
15 - 64 lat
0,94 mężczyzn/kobiet
---
powyżej 64 lat
0,66 mężczyzn/kobiet
---
!"2"Umieralność noworodków
---
W całej populacji
87,24 śmiertelnych/1000 żywych
---
płci męskiej
92,04 śmiertelnych/1000 żywych
---
płci żeńskiej
82,28 śmiertelnych/1000 żywych
---
!"2"Oczekiwana długość życia
---
W całej populacji
34,4 lat
---
Mężczyzn
35,55 lat
---
Kobiet
33,21 lat
---
!Rozrodczość
3,28 urodzin/kobietę
}
Religie
- Chrześcijanie - 68%
- Katolicy - 36% (zobacz: Podział administracyjny Kościoła katolickiego w Lesotho)
- Protestanci - 31,2%, gł. Kościół Ewangeliczny, Anglikanizm, Metodyzm i Zielonoświątkowcy
- Animiści - 27%
- Bahaiści - 1,1%
- Świadkowie Jehowy - 0,15% <ref name=autonazwa1>Kościół Zielonoświątkowy Zbór "FILADELFIA" w Bielsku-Białej</ref>(zobacz: Świadkowie Jehowy w Lesotho)
<ref name=autonazwa1 />
Kultura
Link zewnętrzny
- Oficjalna strona państwa Lesotho
}}