Lechia Gdańsk (piłka nożna)
(2008)
Lechia Gdańsk – polski klub piłkarski z siedzibą w Gdańsku, zdobywca Pucharu Polski (1983) oraz Superpucharu Polski (1983), od sezonu 2008/2009 występujący w najwyższej polskiej piłkarskiej klasie rozgrywkowej – Ekstraklasie.
Historia
Lata 1945-1982
Klub założony w 1945 w Gdańsku jako Klub Sportowy Biura Odbudowy Portów "Baltia". W 1946 nazwę klubu zmieniono na "Lechia". Pierwszy awans do I ligi klub uzyskał w 1948.
Zawodnicy Lechii, którzy doprowadzili do awansu:
- bramkarz – Józef Pokorski (rez. Ludwik Łoś)
- obrońcy – Hubert Nowakowski, Jakub Smug (rez. Bolesław Żytniak)
- pomocnicy – Piotr Nierychło, Alfred Kamzela, Henryk Kokot
- napastnicy – Alfred Kokot, Leszek Goździk, Roman Rogocz, Tadeusz Skowroński, Aleksander Kupcewicz (rez. Leszek Steinmetz)
- Debiut w I lidze: 20 marca 1949, Cracovia – Lechia Gdańsk 5:1 (bramka Piotr Nierychło z rzutu wolnego).
- Pierwsze zwycięstwo w I lidze: 27 marca 1949, Lechia Gdańsk – Ruch Chorzów 5:3 (bramki: Kupcewicz, Rogocz, Goździk, H. Kokot, Skowroński)
Po rocznym pobycie w najwyższej klasie rozgrywkowej klub spadł w 1949 do II ligi. Po raz drugi gdański klub, noszący wówczas nazwę "Budowlani", awansował do I ligi w 1951 i spadł z niej w 1953 na jeden sezon. W rozgrywkach sezonu 1956 klub uplasował się na trzeciej pozycji w tabeli, co jest największym sukcesem w jego dotychczasowej historii.
Zawodnicy Lechii, grający w sezonie 1954 (trener: Tadeusz Foryś)<ref>Artykuł: Początek złotej ery (1954)</ref>
- bramkarze – Henryk Gronowski, Stanisław Uścinowicz, Andrzej Ilkiewicz
- obrońcy – Stanisław Jarząbek, Roman Korynt, Czesław Lenc, Waldemar Łukasik, Jerzy Szróbka
- pomocnicy – Władysław Musiał, Ryszard Szyndlar,
- napastnicy – Zygmunt Gadecki, Jerzy Apolewicz, Bogdan Adamczyk (Janusz Charczuk), Czesław Nowicki, Henryk Wieczorkowski (rez. Leszek Antos, Arkadiusz Bieńkowski, Kazimierz Frąckiewicz)
Po raz trzeci Lechia opuściła ekstraklasę na zakończenie sezonu 1962/63.
W tym okresie najlepszymi strzelcami drużyny byli:- Roman Rogocz – 60 bramek
- Gronowski – 56
- Adamczyk – 26
- Nowicki – 33
- Musiał – 26
- Goździk – 25
Ponownie na zapleczu ekstraklasy Lechia pojawiła się w 1972, by gościć tam do kolejnej degradacji w roku 1982.
Lata 1982-2008
Na początku lat osiemdziesiątych sponsorem BKS Lechia został znany z gdańskiego przestępczego półświatka Nikodem Skotarczak (ps. "Nikoś"). Za jego kadencji rozpoczęło się odrodzenie klubu z Gdańska i już w sezonie 1982/83 III-ligowy zespół Lechii wywalczył awans do II ligi, zdobył Puchar Polski i triumfował w historycznym, pierwszym meczu o Superpuchar Polski pokonując 30 lipca 1983 na gdańskim Stadionie Miejskim Mistrza Polski Lecha Poznań 1:0 (spotkanie prowadził Henryk Klocek z OZPN Gdańsk). Zdobycie Pucharu Polski premiowane było udziałem w rozgrywkach Pucharu Zdobywców Pucharów, gdzie w pierwszej rundzie Lechia trafiła na sławny Juventus z 5 mistrzami świata z '82 roku w składzie. Gdańszczanie ulegli, jak się później okazało, późniejszemu zwycięzcy rozgrywek PZP dwukrotnie: 0:7 w Turynie i 2:3 w Gdańsku. W kolejnym sezonie klub znad Motławy wywalczył awans do I ligi, a Jerzy Kruszczyński zdobył tytuł króla strzelców II ligi.
Od 1989 klub znalazł się ponownie w II lidze. Sytuację uzdrowić miała powstała w 1992 spółka FC Lechia S.A. jednakże już po dwóch latach kłopotów finansowych zespół znalazł się ponownie w III lidze. W 1995 nastąpiła fuzja z I ligową Olimpią Poznań i drużyna, jako Lechia/Olimpia Gdańsk ponownie występowała w ekstraklasie, tym razem jedynie jeden sezon. W roku 1997 klub był ponownie III-ligowcem. W celu zbudowania mocnej, profesjonalnej drużyny piłkarskiej w 1998 dokonano następnej fuzji z II ligową Polonią Gdańsk dając początek Lechii/Polonii Gdańsk. Głównym sponsorem nowego klubu zostało Centrum Handlowe Ptak. Po dwóch latach firmę Antoniego Ptaka w roli sponsora zastąpiło Pomorskie Towarzystwo Leasingowe.
W 2001 Lechia wystąpiła z klubu Lechia/Polonia Gdańsk i rozpoczęła rozgrywki od A klasy (VI ligi), jako nowy klub "Ośrodek Szkolenia Piłkarskiego Lechia Gdańsk" będący kontynuatorem tradycji BKS Lechia Gdańsk. Coroczny awans do wyższej klasy rozgrywek doprowadził drużynę do II ligi (2005), w której Lechia występowała przez kolejne trzy lata. W sezonie 2007/2008 na dwie kolejki przed zakończeniem rozgrywek drużyna z Gdańska zapewniła sobie bezpośredni awans do najwyższej klasy rozgrywkowej (awans z pierwszego miejsca).
Lata od 2008
W dniu 28 stycznia 2009 członkowie Stowarzyszenia OSP Lechia Gdańsk podpisali dokument powołujący do życia spółkę Lechia Gdańsk S.A. – działanie to było niezbędne do wypełnienia wymogów licencyjnych Ekstraklasy. Udziałowcami Lechii S.A. sa osoby fizyczne zasłużone dla klubu oraz udziałowiec większościowy Andrzej Kuchar. 30 kwietnia 2012 roku, po ponad 5 latach działalności w klubie, z funkcji prezesa Lechii Gdańsk zrezygnował Maciej Turnowiecki<ref>http://www.lechia.pl/28022</ref>; tego samego dnia ze swojej posady zrezygnował także Błażej Jenek<ref>http://lechia.net/index.php?option=com_content&view=article&id=5385:blazej-jenek-zrezygnowal&catid=3:artykuy&Itemid=107</ref> - wieloletni działacz klubu, ostatnio pełniący funkcję dyrektora generalnego.
Historyczne nazwy klubu
! 1945Biura Odbudowy Portów
Baltia Gdańsk
! 1946
Klub Sportowy (KS)
Lechia Gdańsk
! 1950
Budowlany Klub Sportowy (BKS)
Budowlani Gdańsk
! 1955
Budowlany Klub Sportowy (BKS)
Lechia Gdańsk
! 1992
Football Club (FC)
Lechia Gdańsk
S.A.
! 1995
Klub Sportowy (KS)
Lechia/Olimpia Gdańsk
! 1996
Klub Sportowy (KS)
Lechia Gdańsk
! 1998
Lechia/Polonia Gdańsk
! 2001
Ośrodek Szkolenia Piłkarskiego
Lechia Gdańsk
! 2009
Klub Sportowy (KS)
Lechia Gdańsk
S.A.
}
Sukcesy
- 1955 – finał Pucharu Polski (przegrana w decydującym meczu z Legią Warszawa 0:5).
- 1956 – 3. miejsce w rozgrywkach I ligi (najwyższe miejsce w historii Lechii).
- 1983 – zdobycie Pucharu Polski (jako III-ligowiec) – zwycięstwo w finale nad Piastem Gliwice (2:1).
- 1983 – zdobycie Superpucharu Polski – zwycięstwo nad ówczesnym Mistrzem Polski Lechem Poznań (1:0).
- Mistrzostwo Polski juniorów U-19: 1957.
- Występy w najwyższej klasie rozgrywek w sezonach: 1949, 1953, 1955-1962/1963, 1984/1985-1987/1988, 2008/2009, 2009/2010, 2010/2011
Wszystkie sezony
{ style="width: 100%;" rules="none"- 1948/1949: I liga, 12. miejsce -> spadek do II ligi
- 1950: II liga (grupa zachodnia), 6. miejsce
- 1951: II liga (grupa A), 1. miejsce -> awans do I ligi
- 1952: I liga (grupa I), 4. miejsce
- 1953: I liga, 12. miejsce -> spadek do II ligi
- 1954: II liga, 2. miejsce -> awans do I ligi
- 1955: I liga, 5. miejsce
- 1956: I liga, 3. miejsce
- 1957: I liga, 5. miejsce
- 1958: I liga, 8. miejsce
- 1959: I liga, 6. miejsce
- 1960: I liga, 9. miejsce
- 1961: I liga, 8. miejsce
- 1962: I liga (grupa II), 5. miejsce
- 1962/1963: I liga, 13. miejsce -> spadek do II ligi
- 1963/1964: II liga, 10. miejsce
- 1964/1965: II liga, 7. miejsce
- 1965/1966: II liga, 6. miejsce
- 1966/1967: II liga, 13. miejsce -> spadek do III ligi
- 1967/1968: III liga (grupa IV), 2. miejsce
- 1968/1969: III liga (grupa IV), 5. miejsce
- 1969/1970: III liga (grupa IV), 3. miejsce
- 1970/1971: III liga (grupa IV), 2. miejsce
- 1971/1972: III liga (grupa IV), 1. miejsce -> awans do II ligi
- 1972/1973: II liga, 7. miejsce
- 1973/1974: II liga (grupa północna), 4. miejsce
- 1974/1975: II liga (grupa północna), 2. miejsce
- 1975/1976: II liga (grupa północna), 2. miejsce
- 1976/1977: II liga (grupa północna), 5. miejsce
- 1977/1978: II liga (grupa północna), 2. miejsce
- 1978/1979: II liga (grupa zachodnia), 3. miejsce
- 1979/1980: II liga (grupa zachodnia), 6. miejsce
- 1980/1981: II liga (grupa zachodnia), 7. miejsce
- 1981/1982: II liga (grupa zachodnia), 14. miejsce -> spadek do III ligi
- 1982/1983: III liga (grupa II), 1. miejsce -> awans do II ligi
- 1983/1984: II liga (grupa zachodnia), 1. miejsce -> awans do I ligi
- 1984/1985: I liga, 12. miejsce
- 1985/1986: I liga, 14. miejsce
- 1986/1987: I liga, 11. miejsce
- 1987/1988: I liga, 12. miejsce -> spadek do II ligi
- 1988/1989: II liga (grupa wschodnia), 10. miejsce
- 1989/1990: II liga, 11. miejsce
- 1990/1991: II liga, 12. miejsce
- 1991/1992: II liga (grupa zachodnia), 8. miejsce
- 1992/1993: II liga (grupa zachodnia), 6. miejsce
- 1993/1994: II liga (grupa zachodnia), 14. miejsce
- 1994/1995: II liga (grupa zachodnia), 15. miejsce -> fuzja z I-ligową Olimpią Poznań
- 1995/1996: I liga, 16. miejsce -> spadek do II ligi
- 1996/1997: II liga (grupa zachodnia), 15. miejsce -> spadek do III ligi
- 1997/1998: III liga (grupa II), 3. miejsce -> fuzja z II-ligową Polonią Gdańsk
- 1998/1999: II liga (grupa zachodnia), 7. miejsce
- 1999/2000: II liga, 14. miejsce
- 2000/2001: II liga, 19. miejsce -> spadek do III ligi
- 2001/2002: A-klasa (grupa Gdańsk IV), 1. miejsce -> awans do ligi okręgowej<ref>W sezonie 2001/2002 oprócz OSP Lechia w III lidze (w grupie II) występował klub Lechia/Polonia Gdańsk, który po zakończeniu sezonu na spadkowym miejscu 15. wycofał się z rozgrywek.</ref>
- 2002/2003: klasa okręgowa (grupa Gdańsk II), 1. miejsce -> awans do IV ligi
- 2003/2004: IV liga (grupa pomorska), 1. miejsce -> awans do III ligi
- 2004/2005: III liga (grupa II), 1. miejsce -> awans do II ligi
- 2005/2006: II liga, 10. miejsce
- 2006/2007: II liga, 5. miejsce
- 2007/2008: II liga, 1. miejsce-> awans do I ligi
- 2008/2009: Ekstraklasa, 11. miejsce
- 2009/2010: Ekstraklasa, 8. miejsce
- 2010/2011: Ekstraklasa, 8. miejsce
- 2011/2012: Ekstraklasa, 13. miejsce
}
Występy w pucharach
Finały Pucharu Polski
1955: Legia Warszawa – Lechia Gdańsk
Legia Warszawa: Edward Szymkowiak, Antoni Masheli, Jerzy Słaboszewski, Jerzy Woźniak, Marceli Strzykalski, Zygmunt Pieda, Edmund Kowal, Lucjan Brychczy, Henryk Kempny (Longin Janeczek), Ernest Pol, Andrzej Cechelik trener : János Steiner
Lechia Gdańsk: Henryk Gronowski II (Marcin Potrykus), Hubert Kusz, Roman Korynt, Czesław Lenc, Jerzy Czubała, Jerzy Kaleta, Robert Gronowski I, Waldemar Jarczyk, Władysław Musiał, Czesław Nowicki (Alfred Kobylański), Roman Rogocz trener : Tadeusz Foryś
1983: Lechia Gdańsk – Piast Gliwice
Lechia Gdańsk: Tadeusz Fajfer, Andrzej Marchel, Lech Kulwicki, Andrzej Salach, Dariusz Raczyński, Zbigniew Kowalski (40 min. Roman Józefowicz), Dariusz Wójtowicz, Jacek Grembocki, Marek Kowalczyk, Krzysztof Górski, Ryszard Polak (65 min. Jarosław Klinger) trener: Jerzy Jastrzębowski
Piast Gliwice: Jan Szczech, Henryk Pałka, Ryszard Kałużyński, Adam Wilczek, Jan Mirka, Andrzej Śliz, Marcin Żemaitis, Zbigniew Żurek, Marian Czernohorski, Marek Majka, Marian Brzezoń (76 min. Henryk Tkocz) trener: Teodor Wieczorek
Superpuchar Polski
1983: Lechia Gdańsk – Lech Poznań
Lechia Gdańsk: Tadeusz Fajfer – Andrzej Marchel, Lech Kulwicki, Andrzej Salach, Dariusz Raczyński – Aleksander Cybulski, Jacek Grembocki, Dariusz Wójtowicz, Maciej Kamiński – Ryszard Polak, Jerzy Kruszczyński trener : Jerzy Jastrzębowski
Lech Poznań: Pleśnierowicz – Pawlak, J. Szewczyk, Jakołcewicz, Barczak – Adamiec, R. Szewczyk (46' Małek), Krzyżanowski (46' Stugarek), Niewiadomski (64' Araszkiewicz, 78' Najtkowski) – Okoński, Kapica trener : Wojciech Łazarek
I runda Pucharu Zdobywców Pucharów 1983/1984
Juventus – Lechia Gdańsk
Juventus: Stefano Tacconi, Claudio Gentile, Gaetano Scirea, Sergio Brio, Antonio Cabrini (30 min. Nicola Caricola), Marco Tardelli, Massimo Bonini, Zbigniew Boniek, Michel Platini (60 min. Lirioli), Paolo Rossi, Domenico Penzo trener: Giovanni Trapattoni
Lechia Gdańsk: Tadeusz Fajfer, Zbigniew Kowalski, Lech Kulwicki, Andrzej Salach, Aleksander Cybulski (70 min. Andrzej Marchel), Jacek Grembocki (73 min. Roman Józefowicz), Marek Kowalczyk, Maciej Kamiński, Jerzy Kruszczyński, Dariusz Wójtowicz, Ryszard Polak (50 min. Krzysztof Górski) trener: Jerzy Jastrzębowski
Lechia Gdańsk – Juventus
Lechia Gdańsk: Tadeusz Fajfer, Andrzej Marchel, Lech Kulwicki, Zbigniew Kowalski, Andrzej Salach, Dariusz Wójtowicz, Maciej Kamiński (86 min. Roman Józefowicz), Marek Kowalczyk, Jacek Grembocki, Ryszard Polak (65 min. Dariusz Raczyński), Jerzy Kruszczyński trener: Jerzy Jastrzębowski
Juventus: Stefano Tacconi, Nicola Caricola, Antonio Cabrini (55 min. Roberto Tavola), Massimo Bonini, Sergio Brio, Gaetano Scirea, Domenico Penzo, Claudio Prandelli (68 min. Michel Platini), Paolo Rossi, Beniamino Vignola, Zbigniew Boniek trener: Giovanni Trapattoni
Puchar Intertoto 1985
Latem 1985 roku gdańska Lechia została zgłoszona przez PZPN do rozgrywek Pucharu Intertoto UEFA.
Wyniki:- 29 czerwca 1985, Sparta Praga - Lechia Gdańsk 0:0 (0:0)
- 6 lipca 1985, Lechia Gdańsk - Lyngby BK 0:1 (0:0)
- 13 lipca 1985, Lechia Gdańsk - Sparta Praga 3:2 (2:0)
- 20 lipca 1985, Lyngby BK - Lechia Gdańsk 4:1 (3:1)
- 27 lipca 1985, FC Zürich - Lechia Gdańsk 2:1 (1:1)
- 3 sierpnia 1985, Lechia Gdańsk - FC Zürich 1:0 (0:0)
- 1.Sparta Praga (8 punktów, 15:8)
- 2.Lyngby BK (8 punktów, 12:12)
- 3.Lechia Gdańsk (5 punktów, 6:9)
- 4.FC Zürich (3 punkty, 5:9)
Trenerzy
{ style="width: 100%;" rules="none"style="vertical-align: top"
- 1949 Ryszard Koncewicz / Vaclav Kriżek
- 1951-1953 Czesław Bartolik
- 1953 Ferdynand Fritsch
- 1953-1957 Tadeusz Foryś
- 1958 Leszek Goździk
- 1959-1960 Henryk Serafin
- 1960-1961 Piotr Nierychło
- 1961 Lajos Szolar
- 1962 Edward Drabiński
- 1963 Roman Rogocz
- 1972-1974 Ryszard Kulesza
- 1974-1975 Wojciech Łazarek
- 1976-1976 Grzegorz Polakow
- 1976-1978 Marian Geszke
- 1978-1979 Janusz Pekowski
- 1979-1981 Wojciech Przybylski
- 1981-1982 Michał Globisz
- 1982-1984 Jerzy Jastrzębowski
- 1984-1984 Michał Globisz
- 1984-1986 Wojciech Łazarek
- 1986-1986 Michał Globisz
- 1986-1987 Marian Geszke
- 1987-1988 Stanisław Kociołek
- 1988-1989 Stanisław Stachura
- 1989-1992 Bogusław Kaczmarek
- 1992-1993 Adam Musiał
- 1993-1993 Zbigniew Tymiński
- 1993-1994 Marian Geszke
- 1995-1995 Janusz Kupcewicz
- 1995-1996 Hubert Kostka
- 1996-1996 Stanisław Stachura
- 1996-1997 Józef Gładysz
- 1997-1998 Andrzej Bikiewicz
- 1998-1999 Witold Kulik, Stanisław Stachura
- 1999-2000 Jerzy Jastrzębowski
- 2000-2001 Romuald Szukiełowicz
- 2001-2002 Tadeusz Małolepszy
- 2003-2004 Jerzy Jastrzębowski
- 2004-2006 Marcin Kaczmarek
- 2006-2007 Tomasz Borkowski
- 2007-2007 Tomasz Kafarski
- 2007-2008 Dariusz Kubicki
- 2008-2009 Jacek Zieliński
- 2009-2011 Tomasz Kafarski
- 2011-2011 Rafał Ulatowski
- 2011- Paweł Janas
}
Zawodnicy
typu Moderus Beta w barwach Lechii Gdańsk
Wychowankowie Lechii
Pierwsze szlify piłkarskie w klubie z Gdańska zdobyło wielu zawodników, którzy później stanowili o sile polskiej piłki nożnej. Do nich należą m.in.:(alfabetycznie)
- Jarosław Bieniuk
- Stanisław Ryszard Burzyński
- Tomasz Dawidowski
- Jacek Grembocki
- Zbigniew Kruszyński
- Grzegorz Miłkowski
- Mariusz Pawlak
- Grzegorz Szamotulski
- Sławomir Wojciechowski
- Marek Zieńczuk
Reprezentanci w barwach Lechii
- Alfred Kokot – 1 mecz i 1 bramka (1949)
- Roman Korynt – 32 mecze (1953-1959)
- Robert Gronowski – 1 mecz (1953)
- Henryk Gronowski – 1 mecz (1957)
- Zdzisław Puszkarz – 1 mecz (1975)
- Mirosław Pękala – 1 mecz (1987)
- Marek Ługowski – 2 mecze (1987)
- Łukasz Trałka – 3 mecze (2008-2009)
- Ivans Lukjanovs - 7 meczów (2010-2012)
- Hubert Wołąkiewicz - 3 mecze (2010)
- Lewon Hajrapetjan - 9 meczów (2011-2012)
- Sebastian Małkowski - 1 mecz (2011)
- Abdou Razack Traoré - 8 meczów i 1 bramka (2011-2012)
- Vytautas Andriuškevičius - 1 mecz (2011)
Kadra w sezonie 2011/12
Stan na 18 maja 2012
Kadra Młodej Ekstraklasy
Derby Trójmiasta
Derby Trójmiasta to jedne z najbardziej znanych derbów w Polsce. Jest to pojedynek między drużynami gdańskiej Lechii i gdyńskiej Arki. Pierwszy mecz obu drużyn odbył się 2 września 1964 roku (2-1 dla Lechii), jak dotąd odbyło się 35 spotkań<ref>Przy okazji "derbowej statystyki" pojawiają się niekiedy dyskusje czy zaliczyć do niej dwa mecze z sezonu 1995/1996, kiedy w trzeciej lidze grały ze sobą jedenastki Arki i Lechii natomiast w ekstraklasie występowała Lechia/Olimpia, będąca jednak odrębnym podmiotem</ref>: 11 razy wygrywała Lechia, 12 razy Arka i 12 razy padał remis, bilans bramkowy to 28-27 dla Lechii.
Co ciekawe, drużyny "biało-zielonych" i "żółto-niebieskich" w najwyższej klasie rozgrywkowej spotkały się po raz pierwszy dopiero 3 października 2008 – w historycznym meczu górą była Lechia wygrywając w Gdyni 1-0 ( Buzała '64).
<small>Lechia Gdańsk w pierwszych Derbach Trójmiasta w Ekstraklasie (1-0): Mateusz Bąk – Ben Starosta, Jacek Manuszewski, Hubert Wołąkiewicz, Rafał Kosznik – Marcin Kaczmarek (72. Arkadiusz Mysona), Karol Piątek (80. Piotr Kasperkiewicz), Łukasz Trałka, Maciej Rogalski – Paweł Buzała (96. Piotr Wiśniewski), Maciej Kowalczyk</small>
Mecze derbowe Trójmiasta to wielkie wyzwanie dla służb porządkowych. Ostatnie spotkanie zabezpieczało około 1000 policjantów, 100 radiowozów, wykorzystano również siły Morskiego Oddziału Straży Granicznej oraz pododdział antyterrorystów.