Konopiowate
Konopiowate (Cannabaceae Endl.) – rodzina roślin zielnych (nierzadko pnączy) oraz niewielkich drzew z rzędu różowców (Rosales), obejmująca gatunki występujące na wszystkich kontynentach z wyjątkiem Antarktydy.
Charakterystyka
- Kwiaty: Drobne, rozdzielnopłciowe. Kwiat męski o pięciu pręcikach i pięciolistkowym okwiecie. Kwiat żeński o jednym słupku i zrośniętym okwiecie.
- Biologia: Rośliny nierzadko silny zapach za sprawą gruczołów z olejkami eterycznymi. Nie mają soku mlecznego.
Systematyka
Konopiowate stanowią jedną z blisko spokrewnionych grup roślin pochodzących od wspólnego przodka i łączonych w klad różowców (Rosales). Do najbliżej spokrewnionych w ramach tej grupy należą rodziny wiązowatych (Ulmaceae), morwowatych (Moraceae) i pokrzywowate (Urticaceae). Powiązania i podział rodzajów między tymi rodzinami zmieniał się w zależności od danych jakimi dysponowali systematycy. Najnowsze badania filogenetyczne bazujące na analizie chloroplastowego DNA oraz sekwencjonowaniu DNA, wyraźnie wskazują na pochodzenie konopiowatych z grupy roślin Celtidaceae (wydzielanej w niektórych systemach jako odrębna rodzina). W celu utworzenia monofiletycznego taksonu w ramach rodziny konopiowatych zebrano Cannabaceae (Lupulaceae) wraz z Celtidaceae<ref>Song, B.-H., Wang, X.-Q., Li, F.-Z., and Hong, D.-Y. 2001. Further evidence for paraphyly of the Celtidaceae from the chloroplast gene 187matK188. Plant Systematics and Evolution 228(1-2): 107-115.</ref><ref>Sytsma, K. J., Morawetz, J., Pires, J. C., Nepokroeff, M., Conti, E., Zjhra, M., Hall, J. C., and Chase, M. W. 2002. Urticalean Rosids: circumscription, Rosid ancestry, and phylogenetics based on 189rbcL190, 191trnL-F192, and 193ndh-F194 sequences. American Journal of Botany 89 (9): 1531-1546.</ref>. W efekcie według aktualizowanej strony Angiosperm Phylogeny Website do rodziny tej zalicza się 9 rodzajów ze 170 gatunkami (z czego ok. 100 należy do jednego rodzaju – wiązowiec Celtis)<ref name=apweb/>. Dawniejsze systemy wyłączają część rodzajów do odrębnych rodzin.
- Pozycja systematyczna według Angiosperm Phylogeny Website (2001...):
}} }} }} }} }}
- Podział według Angiosperm Phylogeny Website (2001...):
- rodzaj: Aphananthe Planchon
- rodzaj: Cannabis L. – konopie
- rodzaj: Celtis L. – wiązowiec
- rodzaj: Gironniera Gaudich.
- rodzaj: Humulus L. – chmiel
- rodzaj: Lozanella Greenman
- rodzaj: Parasponia Miquel
- rodzaj: Pteroceltis Maxim.
- rodzaj: Trema Loureiro
- Pozycja w systemie Reveala (1997):
Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa ukęślowe (Dilleniidae Takht. ex Reveal & Tahkt.), nadrząd Urticanae Takht. ex Reveal, rząd pokrzywowce (Urticales Dumort.), rodzina konopiowate (Cannabaceae Endl.)<ref></ref>.
W ujęciu Reveala do rodziny należą tylko 3 rodzaje:- Podział według systemu Cronquista (1981):
- rodzaj: Cannabis L. – konopie
- rodzaj: Humulus L. – chmiel
- rodzaj: Celtis L. – wiązowiec
- rodzaj: Aphananthe Planchon (syn. Mirandaceltis Sharp)
- rodzaj: Gironniera Gaudich. (syn.Nematostigma Planch.)
- rodzaj: Helminthospermum Thwaites
- rodzaj: Lozanella Greenman
- rodzaj: Parasponia Miquel
- rodzaj: Pteroceltis Maxim.
- rodzaj: Trema Loureiro (syn. Sponia Decaisne)