Katar


Katar (arab. قطر), Państwo Katar (arab. دولة قطر) – państwo położone we wschodniej części Półwyspu Arabskiego (na półwyspie Katar) nad Zatoką Perską. Graniczy z Arabią Saudyjską.

Stolicą Kataru jest Ad-Dauha, inne większe miasta to Ar-Rajjan, Musajid, Al-Wakra, Chaur, Duchan, Umm Bab.

Katar jest państwem członkowskim LPA, WTO, OPEC oraz GCC. Społeczeństwo katarskie jest najbogatszym społeczeństwem świata (2010, ok. 90 tysięcy dolarów na mieszkańca)<ref>Arabianbusiness: 214Qatar now world's richest nation, says IMF215</ref><ref>216Qatar richest in the world, says report217</ref>.

Ustrój polityczny

Katar to księstwo (emirat). Według tymczasowej konstytucji z 1971 głową państwa jest emir (z panującego rodu As-Sani). Władzę wykonawczą sprawuje powoływany przez emira rząd z premierem. 35-osobowa Rada Doradcza jest organem konsultacyjnym rządu. Nie ma parlamentu ani partii politycznych.

Podział administracyjny

Katar podzielony jest na 10 prowincji (mufhaz):

!Nr
!Nazwa prowincji
!Powierzchnia w km²
!Ludność
!

--
1
align="center"Ad-Dauha
align="center"159 km²
align="center"398 tys.
10
--
2
align="center"Al-Ghuwajrijja
align="center"623 km²
align="center"3 tys.
--
3
align="center"Al-Dżumajlijja
align="center"2612 km²
align="center"16 tys.
--
4
align="center"Al-Chaur
align="center"1001 km²
align="center"44 tys.
--
5
align="center"Al-Wakra
align="center"1116 km²
align="center"36 tys.
--
6
align="center"Ar-Rajjan
align="center"893 km²
align="center"363 tys.
--
7
align="center"Dżarijan al-Batina
align="center"2389 km²
align="center"8 tys.
--
8
align="center"Asz-Szamal
align="center"902 km²
align="center"6 tys.
--
9
align="center"Umm Salal
align="center"470 km²
align="center"43 tys.
--
10
align="center"Musajid
align="center"1355 km²
align="center"12 tys.
}

W celach statystycznych prowincje są dzielone na obszary (87 w roku 2004), a te z kolei na bloki.

Geografia


Powierzchnia państwa jest nizinna (wysokość 50–100 m), pustynna (pustynia piaszczysto-kamienista), w części północno-wschodniej zabagniona. Klimat zwrotnikowy wybitnie suchy. Średnia temperatura miesięczna od 17&nbsp;°C w styczniu do 38–44&nbsp;°C w sierpniu. Średnia roczna suma opadów ok. 80 mm. Epizodyczne ulewne deszcze w okresie od grudnia do lutego. Brak wód lądowych (jezior). Odsolona woda morska stanowi podstawę zaopatrzenia ludności w wodę. Roślinność pustynna. Linia brzegowa dobrze rozwinięta. Liczne przybrzeżne rafy koralowe.

Historia

Kraj jest rządzony przez ród al-Thani, który jest u władzy nieustannie od XVIII wieku. W historii kraju tylko dwa razy był on pod zaborami: w latach 1872–1916 był on wcielony do Turcji, a w latach 1916–1971 był okupowany przez Wielką Brytanię. Od 1971 tym wewnętrznie stabilnym krajem znów rządzi ród al-Thani.

W 1913 Turcja zrzekła się swoich roszczeń co do Kataru. Trzy lata później obszar ziem arabskich został podzielony pomiędzy dwa europejskie mocarstwa – Francję oraz Wielką Brytanię. W 1915 ostatni tureccy żołnierze opuścili Katar, a rok później na mocy katarsko-brytyjskiej umowy, Katar został protektoratem Wielkiej Brytanii. W zamian za ograniczone gwarancje bezpieczeństwa, szajch Kataru zobowiązał się nie utrzymywać stosunków dyplomatycznych z żadnym mocarstwem bez zgody rządu brytyjskiego. W 1939 odkryto złoża ropy naftowej, od 1949 rozpoczęto ich przemysłową eksploatację. 1 września 1971 następca tronu szajch Chalifa Ibn Hamad ogłosił pełną niepodległość Kataru. Dwa dni później układ z Wielką Brytanią z 1916 stracił moc, a Katar stał się państwem suwerennym. W tym samym miesiącu państwo to zostało przyjęte do ONZ.

20 marca 2011 Katar zadeklarował, że przyłączy się do operacji militarnej w Libii.

Gospodarka


– stolica Kataru
Katarowi najwięcej dochodów przynosi wydobycie gazu ziemnego oraz ropy naftowej. Krajowy przemysł koncentruje się nie tylko na wydobywaniu tych surowców, ale i na ich przetwórstwie. W 1971 u wybrzeży emiratu odkryto największe złoże gazu ziemnego na świecie – tzw. Pole Północne – o zasobach sięgających 18 bilionów metrów sześciennych gazu<ref name="Polityka"></ref>, co uplasowało Katar, obok Rosji i Iranu, wśród trzech państw o największych zasobach gazu ziemnego na świecie. Katar jest obecnie największym eksporterem gazu ziemnego w postaci płynnej (LNG) na świecie. Katar rozwija tę technologię od 1997, gdy pierwszy transport LNG został wysłany do Hiszpanii<ref name="Polityka" />. Rozwija się ponadto hutnictwo żelaza i produkcja nawozów sztucznych. Użytki rolne stanowią 4,8% powierzchni kraju. Zastosowanie technologii nawadniania wysokiej klasy pozwala na uprawę warzyw i owoców na szeroką skalę. Modernizowane jest przetwórstwo ryb. Pomimo to większość żywności musi być importowana. Katar jest także ważnym centrum bankowości.

Sieć drogowa jest doskonale rozwinięta, podobnie transport lądowy i lotniczy. Państwo zapewnia pomoc socjalną i bezpłatną naukę wszystkim mieszkańcom. Liczba miejsc w istniejących w Katarze szkołach wyższych jest ograniczona, znacząca część młodzieży studiuje za granicą.

Produkt krajowy brutto na jednego mieszkańca: 106,459 USD (dane z 2008 z uwzględnieniem parytetu siły nabywczej). Bezrobocie – 0,5% (2009).

W 2015 Katar będzie gospodarzem Mistrzostw Świata w piłce ręcznej, natomiast w 2022 w piłce nożnej.

Demografia

Długość życia mężczyzn: 71,15 lat.
Długość życia kobiet: 76,32 lat.

Informacje w CIA Factbook

Religia (2000)

Kultura

W Katarze swoją siedzibę ma najbardziej znana arabska telewizja Al-Dżazira.

{ border="1" align="left" cellpadding="2' cellspacing="0" width="420" style="margin: 0 0 1em 1em; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 90%;"
+Święta państwowe
Data
Polska nazwa
Oryginalna nazwa

3 września
Dzień Niepodległości
}
<br/ clear=all>

Kultura Kataru tak jak w innych krajach arabskich zdominowana jest przez islam. Obowiązują normy obyczajowości muzułmańskiej, aczkolwiek daje się zauważyć stopniową liberalizację w tej kwestii<ref> Kultura – odyssei.com </ref>.

Emirowie Kataru

Dynastia As-Sani:

Katar a Polska

Polska planuje od 2014 importować gaz ziemny (LNG) z Kataru – ma on być sprowadzany gazowcami do gazoportu w Świnoujściu.