Josef Wagner

po otrzymaniu z rąk Adolfa Hitlera złotych odznak NSDAP za zasługi dla III Rzeszy podczas kampanii wrześniowej w Polsce. Od lewej: Ludwig Wolff z Łodzi, Otto Ulitz z Katowic, gauleiter Josef Wagner, burmistrz Rudolf Wiesner z Bielska-Białej, obergruppenfuhrer Werner Lorenz, senator Erwin Hasbach z Ciechocinka, baron Gero von Gersdorff z Wielkopolski, Weiss z Jarocina.
Josef Wagner (ur. 12 stycznia 1899 w Algrange w Lotaryngii, zm. 2 maja 1945 w Berlinie[?]) – od 1935 nazistowski gauleiter niemieckiej prowincji Śląsk w czasach III Rzeszy.

Urodził się w katolickiej rodzinie górnika Nicholasa Wagnera w Algringen (obecnie Algrange). Ukończył szkołę nauczycielską w Wittlich. Walczył podczas I wojny światowej na froncie zachodnim i trafił do francuskiej niewoli. Po 1918 mieszkał w Fuldzie i Bochum gdzie w 1922 wstąpił do NSDAP.

Kariera w NSDAP

W 1923 założył lokalną grupę nazistowską w Bochum. W 1928 mianowany gauleiterem Południowej Westfalii. W tym samym roku wybrany z ramienia NSDAP do Reichstagu jako jeden z najmłodszych nazistów wśród 12 pierwszych posłów tej partii w parlamencie. Od 1935 nadprezydent niemieckich prowincji śląskich, także po ich zjednoczeniu w 1938 roku.

Upadek

W styczniu 1941 prowincję Śląsk podzielono na rozkaz Hitlera na dwie prowincje: dolnośląską, na czele której stanął Karl Hanke i górnośląską, nad którą władzę objął Fritz Bracht. 9 listopada 1941 Wagner został pozbawiony przez Hitlera wszystkich urzędów, po czym wrócił do Bochum. W 1942 został usunięty z NSDAP. W 1944 został aresztowany przez gestapo po zamachu von Stauffenberga na Adolfa Hitlera. Okoliczności jego śmierci są niejasne – został skazany przez sąd partyjny na karę śmierci lub zabity w czasie walk o Berlin w 1945.

Poglądy i działalność

Na jego rozkaz zmieniono herb Wrocławia usuwając z niego literę W kojarzącą się gauleiterowi Wagnerowi zbyt słowiańsko. Podejmował też naciski na duchowieństwo aby nie wygłaszało na terenie Śląska kazań w języku polskim. W 1935 w przemowie do nauczycieli w Bochum powiedział: Wyjaśniam wam, że po każdej mszy lub kazaniu w języku polskim na moim terenie, będę u kardynała. Z księdzem, który taką mszę odprawił, przeprowadzę osobistą rozmowę w moim biurze. Znikną również polskie książeczki do nabożeństwa. Na podstawie dyrektywy do starostów z 27 października 1936 Josef Wagner nakazał kontynuowanie zmieniania nazw miejscowości na Śląsku z "obcego" brzmienia polskiego na niemieckie, w związku z czym do 1937 zniemczono 1280 nazw górnośląskich miejscowości oraz 606 nazw terenowych, takich jak łąki, lasy, rzeki itp.

Wybrane prace

Linki zewnętrzne


Josef Wagner (Gauleiter)
Josef Wagner (Gauleiter)
Josef Wagner (Gauleiter)