Jabłonna (powiat legionowski)
w Jabłonnie, wzniesiony przed 1842 ku czci księcia Józefa Poniatowskiego, według projektu Henryka Marconiego
<ref></ref>
Jabłonna – duża wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie legionowskim, w gminie Jabłonna w Kotlinie Warszawskiej, nad Wisłą, na północny zachód od Warszawy.
W czasie II wojny światowej, w latach 1941-1943, w pobliskim Bukowie (dziś w granicach Warszawy) i Poniatowie znajdowały się obozy dla jeńców radzieckich. Jabłonna została wyzwolona 28 października 1944 przez jednostki 1 Armii WP po pięciodniowych walkach w rejonie miejscowości.
Miejscowość w latach 60., 70. i 80. XX wieku zasłynęła z produkcji warzyw, owoców i kwiatów w obiektach szklarniowych, najliczniejszych w tym czasie w Polsce. Miejscowość uważana w tamtym czasie za najbogatszą w Polsce.
W latach 1975-1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa warszawskiego.
Kościół
Na terenie Jabłonny znajduje się Kościół pod wezwaniem Matki Boskiej Królowej Polski.
Zabytki
Barokowo-klasycystyczny pałac prymasa Michała Poniatowskiego, brata króla Stanisława Augusta Poniatowskiego. Wzniesiony przez Dominika Merliniego w latach 1775-1779, przebudowany przez Henryka Marconiego w 1837. Pałac jest otoczony parkiem, założonym w XVIII w., z romantycznymi budowlami: Domkiem Chińskim, oranżerią czy Grotą pustelnika. Grota wybudowana z cegły w 1778 roku, projektu architekta Szymona Bogumiła Zuga. Według legendy w grocie zaczynał się podziemny tunel, który przechodził pod Wisłą i prowadził do Bielan<ref>Jacek Szczepański „Powiat Legionowski na dawnej pocztówce” str. 25, Towarzystwo Przyjaciół Legionowa, 2002</ref>. Wnętrza pałacu są bogato zdobione, m.in. malowidłami Szymona Mańkowskiego i Antoniego Tavellego i sztukateriami Włocha Anotono Bianchi. W dniach 5-7 września 1939 w pałacu mieściła się Kwatera Główna Armii "Modlin". Pałac został spalony w 1944 r., a po wojnie odbudowany. Obecnie ośrodek PAN.
Fortyfikacje niemieckie, zbudowane w okresie II w. św. na zakolu Wisły, około 1 km na północny zachód od parku – trzy betonowe stanowiska na karabin maszynowy, jedno na działo (na koronie wału przeciwpowodziowego), umocnienia ziemne. Ich zadaniem była osłona przeprawy przez Wisłę. We wrześniu 1944 r. zostały obsadzone przez żołnierzy 6 Pułku Grenadierów Pancernych SS "Theodor Eicke" 3. Dywizji Pancernej SS "Totenkopf". 28 października rejon ten został zdobyty przez 2. Pułk Piechoty 1. Dywizji Piechoty im. Tadeusza Kościuszki. Do dziś zachowały się wszystkie stanowiska (najbliższe Wisły w ruinie) oraz czytelne ślady okopów.
Budynek poczty. Na potrzeby poczty konnej, w 1837 roku rodzina Potockich wydzierżawiła grunt, gdzie został wzniesiony budynek stacji pocztowej oraz oficyna zachodnia. W XIX wieku dobudowano oficynę wschodnią, która nie zachowała się do dziś.<ref>Polska niezwykła</ref>. Obecnie budynek pełni funkcję urzędu pocztowego.
Edukacja
Szkoła podstawowa im. Armii Krajowej
Pierwsza szkoła elementarna w Jabłonnie mieściła się nieopodal teraźniejszej ulicy Miłej. Nauka w niej odbywała się już w latach 60-ych XIX wieku.<ref name="spjabłonna"></ref> Szkoła ta była niewielka i nauczał w niej jeden nauczyciel.
Kilka lat po odzyskaniu przez Polskę niepodległości w Jabłonnie istniała 7 letnia szkoła o najwyższej kategorii i pełnym programie nauczania. Nauczało wówczas 8 nauczycieli a lekcje prowadzone były w prywatnych domach.
Na początku lat trzydziestych oddano do użytku drewniany budynek szkoły wzniesiony przy ulicy Szkolnej i posiadający 5 sal lekcyjnych. Budynek ten pod koniec II wojny światowej został częściowo zburzony ale został odbudowany a nauka w nim wznowiona.
Ciągły wzrost liczby uczniów spowodował, że w 1949 roku rozpoczęto budowę nowego budynku, który z przerwami budowano do 1955 roku. Szkoła posiadała 11 izb lekcyjnych, 14 izb pomocniczych, centralne ogrzewanie, bieżącą wodę i kanalizację.
Dnia 9 listopada 1996 roku szkoła otrzymała imię Armii Krajowej. Wręczono sztandar ufundowany i ofiarowany przez Fundację Teresy i Zdzisława Knobel.<ref name="spjabłonna">Szkoła Podstawowa im. Armii Krajowej w Jabłonnie</ref>
Tablica upamiętniająca żołnierzy dywizji im. T. Kościuszki poległych w 1944 r.
Tablica znajduje się na budynku Urzędu Gminy Jabłonna, po prawej stronie od wejścia.
Tablica upamiętniająca nadanie szkole podstawowej im. Armii Krajowej
Tablica upamiętniająca nadanie gimnazjum im. Orła Białego
<gallery>
File:General Wladyslaw Sikorski - tablica (Jablonna, Polska).jpgGenerał Władysław Sikorski
File:Bohaterskim żołnierzom Szarych Szeregów AK - tablica upamiętniająca.jpgBohaterskim żołnierzom Szarych Szeregów AK
File:Pamięci żołnierzy dywizji im. T. Kościuszki - tablica upamiętniająca.jpgPamięci żołnierzy dywizji im. T. Kościuszki
File:Nadanie im. Orła Białego gimnazjum w Jabłonnie - tablica upamiętniająca.jpgNadanie im. Orła Białego gimnazjum w Jabłonnie
File:Nadanie imienia Armii Krajowej szkole podstawowej w Jabłonnie - tablica upamiętniająca.jpgNadanie imienia Armii Krajowej szkole podstawowej
</gallery>
Biblioteka
Gminna Biblioteka w Jabłonnie rozpoczęła swoją działalność w 1949 roku. Początek działania biblioteki nie był łatwy w związku z niskimi nakładami finansowymi na ten cel oraz lokalem, w jakim biblioteka musiała działać.
Bardzo długo, na przestrzeni lat 1963-2005 bibliotekę prowadziła p. Krystyna Fluksik. W kwietniu 2005 roku w wyniku przeprowadzonego konkursu, kierownikiem biblioteki została p. Anna Czachorowska.<ref name="Biblioteka gminna">Blog biblioteki</ref>
Biblioteka gminna, w związku z przeprowadzoną reformą administracyjną z 25 września 1954 roku, – rok później – otrzymała miano biblioteki gromadzkiej. Z powrotem biblioteka stała się gminną w 1973 roku.
Na początku 2006 roku biblioteka przystąpiła do programu „Ikonka”, dzięki czemu otrzymała dla swoich czytelników 3 komputery ze stałym dostępem do internetu.
28 czerwca 2006 roku Rada Gminy Jabłonna w drodze przyjętej uchwały nadała Gminnej Bibliotece w Jabłonnie imię Księdza Jana Twardowskiego.<ref name="Biblioteka gminna"></ref>
W 2008 roku liczba woluminów wyniosła 23 tys. a liczba czytelników 1600 osób.