Irena Szewińska
}}
Irena Szewińska, z domu Kirszenstein (ur. 24 maja 1946 w Leningradzie) – polska lekkoatletka, specjalizująca się w biegach sprinterskich. Należy do najbardziej utytułowanych polskich sportowców i najwybitniejszych lekkoatletek w historii, jest wielokrotną medalistką olimpijską.
Biografia
Urodziła się w Leningradzie, w obozie dla uchodźców. Jej rodzice byli Żydami<ref></ref><ref></ref>. Lekkoatletykę zaczęła uprawiać mając 14 lat. Jest wychowanką klubu sportowego Polonia Warszawa.
Zdobywała wielokrotnie medale ważnych światowych imprez lekkoatletycznych – igrzysk olimpijskich (3 złote, 2 srebrne i 2 brązowe) oraz mistrzostw Europy (10 medali na otwartym stadionie i 3 w hali). W latach 1965-1979 zdobyła też 26 tytułów mistrzyni Polski na 100 m, 200 m, 400 m, w sztafecie 4 x 100 m oraz w skoku w dal.
W 1967 roku wyszła za mąż za Janusza Szewińskiego, także sportowca<ref name="Głos Szczeciński"></ref>. Ich synami są Andrzej Szewiński (ur. 1970), były członek reprezentacji Polski w siatkówce, obecnie senator, oraz Jarosław (ur. 1981) informatyk.
W 1968, po igrzyskach w Meksyku, była obiektem ataków antysemickich w Polsce<ref></ref>. Wstawił się za nią w "Ekspresie Wieczornym" znany felietonista Wiech.
W 1970 ukończyła studia na Wydziale Nauk Społecznych Uniwersytetu Warszawskiego i otrzymała tytuł magistra ekonomii politycznej.
W latach 1982-89 była członkiem Patriotycznego Ruchu Odrodzenia Narodowego<ref></ref>.
W latach 1997–2009 pełniła funkcję prezesa Polskiego Związku Lekkiej Atletyki. Od 1998 jest członkiem Międzynarodowego Komitetu Olimpijskiego.
W 2005 była członkiem wyborczego Komitetu Honorowego Lecha Kaczyńskiego<ref name="Głos Szczeciński"/>.
Nagrody i wyróżnienia
W 1974 została wybrana w plebiscycie agencji prasowej United Press International najlepszą sportswoman świata. W 1977 uznana za najlepszą lekkoatletkę świata przez magazyn "Track & Field News". Czterokrotnie wygrywała Plebiscyt Przeglądu Sportowego na 10 Najlepszych Sportowców Polski (w sumie 9-krotnie w "10"), siedmiokrotnie triumfowała w rankingu Złote Kolce. W 1981 została wybrana do International Jewish Sports Hall of Fame – międzynarodowej galerii sław sportowców pochodzenia żydowskiego<ref></ref>. W plebiscycie "Polityki", "Przeglądu Sportowego" i "Tempa" została uznana w 1998 za postać numer 1 w polskim sporcie XX wieku.
Odznaczona Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (1998)<ref></ref>.
W 2005 bydgoska Rada Miasta nadała jej tytuł Honorowego Obywatela Bydgoszczy. 29 września 2007 została uhonorowana doktoratem honoris causa Akademii Wychowania Fizycznego i Sportu w Gdańsku.
W Pułtusku znajduje się publiczna szkoła podstawowa jej imienia.
Osiągnięcia sportowe
Igrzyska olimpijskie
- Tokio 1964
- 1. miejsce (złoty medal) – 4 x 100 m (43.69)
- 2. miejsce (srebrny medal) – 200 m (23.13)
- 2. miejsce (srebrny medal) – skok w dal (6.60)
- Meksyk 1968
- 1. miejsce (złoty medal) – 200 m (22.58)
- 3. miejsce (brązowy medal) – 100 m (11.19)
- Monachium 1972
- 3. miejsce (brązowy medal) – 200 m (22.74)
- Montreal 1976
- 1. miejsce (złoty medal) – 400 m (49.28)
Mistrzostwa Europy
- Budapeszt 1966
- 1. miejsce (złoty medal) – 200 m (23.1)
- 1. miejsce (złoty medal) – skok w dal (6.55)
- 1. miejsce (złoty medal) – 4 x 100 m (44.49)
- 2. miejsce (srebrny medal) – 100 m (11.5)
- Helsinki 1971
- 3. miejsce (brązowy medal) – 200 m (23.32)
- Rzym 1974
- 1. miejsce (złoty medal) – 100 m (11.13)
- 1. miejsce (złoty medal) – 200 m (22.51)
- 3. miejsce (brązowy medal) – 4 x 100 m (43.48)
- Praga 1978
- 3. miejsce (brązowy medal) – 400 m (50.40)
- 3. miejsce (brązowy medal) – 4 x 400 m (3:26.76)
Europejskie Igrzyska Halowe i Halowe mistrzostwa Europy
- Belgrad 1969
- 1. miejsce (
- 1. miejsce (złoty medal) – w dal (6.38)
- 2. miejsce (srebrny medal) – sztafeta 1+2+3+4 okrążenia (4:53.2)
- 2. miejsce (
- 3. miejsce (
- 3. miejsce (brązowy medal) – 60 m (7.26)
Europejskie Igrzyska Juniorów
- Warszawa 1964: 1. miejsce (złoty medal) – 200 m (23.5), 1. miejsce (złoty medal) – w dal (6.19), 1. miejsce (złoty medal) – 4 x 100 m (46.6)
Puchar świata w lekkoatletyce
- Düsseldorf 1977: 1. miejsce – 200 m (22.77), 1. miejsce – 400 m (49.52), 2. miejsce – 4 x 400 m (Europa, 3:25.8)
- Montreal 1979: 3. miejsce – 400 m (51.15)
Puchar Europy w lekkoatletyce
- Kassel 1965: 2. miejsce – w dal (6.33), 1. miejsce – 4 x 100 m (44.9)
- Kijów 1967: 1. miejsce – 100 m (11.2), 1. miejsce 1967 – 200 m (23.0)
- Nicea 1975: 3. miejsce – 100 m (11.41), 2. miejsce – 200 m (22.84), 1. miejsce – 400 m (50.50)
- Helsinki 1977: 3. miejsce – 100 m (11.26), 1. miejsce – 200 m (22.71), 3. miejsce – 4 x 400 m (3:27.76)
- Turyn 1979: 3. miejsce – 400 m (51.27)
Uniwersjada
- Budapeszt 1965: 1. miejsce (złoty medal) – 100 m (11.3), 1. miejsce (złoty medal) – 200 m (23.5), 2. miejsce (srebrny medal) – 4 x 100 m (46.1)
Ranking światowy Track & Field News http://www.trackandfieldnews.com
- 1964 – 2. miejsce na 200 m; 2. miejsce w skoku w dal
- 1965 – 2. miejsce na 100 m; 1. miejsce na 200 m; 2. miejsce w skoku w dal: 6. miejsce w pięcioboju
- 1966 – 2. miejsce na 100 m; 1. miejsce na 200 m; 1. miejsce w skoku w dal
- 1967 – 1. miejsce na 100 m; 1. miejsce na 200 m; 1. miejsce w skoku w dal
- 1968 – 3. miejsce na 100 m; 1. miejsce na 200 m; 6. miejsce w skoku w dal
- 1969 – 6. miejsce na 100 m; 2. miejsce na 200 m; 1. miejsce w skoku w dal
- 1971 – 7. miejsce na 100 m; 3. miejsce na 200 m; 5. miejsce w skoku w dal
- 1972 – 10. miejsce na 100 m; 3. miejsce na 200 m; 9. miejsce w skoku w dal
- 1973 – 3. miejsce na 100 m; 2. miejsce na 200 m;
- 1974 – 1. miejsce na 100 m; 1. miejsce na 200 m; 1. miejsce na 400 m;
- 1975 – 3. miejsce na 100 m; 2. miejsce na 200 m; 1. miejsce na 400 m;
- 1976 – 4. miejsce na 100 m; 1. miejsce na 200 m; 1. miejsce na 400 m;
- 1977 – 8. miejsce na 100 m; 1. miejsce na 200 m; 1. miejsce na 400 m; 3. miejsce na 400 m pł
- 1978 – 5. miejsce na 200 m; 3. miejsce na 400 m
- 1979 – 8. miejsce na 200 m; 4. miejsce na 400 m
Rekordy świata
W czasie swojej kariery wielokrotnie pobiła rekordy świata w następujących konkurencjach:- 100 m – 2 razy do 11,1 s w 1965
- 200 m – 3 razy do 22,21 s w 1974
- 400 m – 3 razy do 49,29 s w 1976
- sztafeta 4 x 100 m – 2 razy do 43,6 s w 1964
Zobacz też
Linki zewnętrzne
- Irena Szewińska – sylwetka w portalu Polskiego Komitetu Olimpijskiego
- Profil w bazie sports-reference.com
- Irena Szewińska na olympic.org
- Irena Szewińska na sporting-heroes.net
- Irena Szewińska – najwybitniejsza polska sportsmenka