Honorowi obywatele Oświęcimia
Honorowi obywatele Oświęcimia
Tradycja nadawania tytułu honorowego obywatela miasta w Oświęcimiu, podobnie jak w innych miastach zaboru austriackiego, np. w Krakowie czy Rzeszowie, sięga połowy XIX w.
W celu szczególnego wyróżnienia osób, które zasłużyły się dla miasta, tytuł „honorowego obywatela”, specjalną uchwałą, nadaje Rada Miejska. Do ksiąg miejskich Oświęcimia, tytuł ten po raz pierwszy został wpisany w połowie XIX w., jako „prawo honorowego mieszczaństwa”. Pierwszym, który otrzymał ten zaszczytny tytuł od władz miasta Oświęcimia, był w październiku 1866 r. ck podpułkownik hr. Aleksander Kalnoky za obronę miasta przed wojskami pruskimi w dniu 27 czerwca 1866 r. Wydarzenie to miało miejsce w czasie trwającej wojny prusko-austriackiej.
Wtedy to, za sprawą Aleksandra Kalnoky'ego, wojska pruskie, które atakowały wówczas ważny punkt strategiczny, jakim był dworzec kolejowy, zostały skutecznie ostrzelane z góry zamkowej i w efekcie, ponosząc znaczne straty, zmuszone do ucieczki.
Od czasu odzyskania niepodległości wyróżnienie nadawane przez Radę Miejską nosi nazwę: "Honorowy Obywatel Miasta Oświęcim"
- * Obywatele, którzy otrzymali tytuł "Prawo honorowego mieszczaństwa"
{style="border: 1px green solid;" width=800 rules=all cellspacing=1 cellpadding=2
bgcolor=#F0E68C width=83% <center> Imię i nazwisko, tytuł, pełniona funkcja
bgcolor=#F0E68C width=17% <center> Data nadania
bgcolor=#FFFFCC <left> hr. Aleksander Kalnoky - ck podpułkownik ułanów
bgcolor=#FFFFCC <left> październik 1866
bgcolor=#FFFFCC <left> Wilhelm Eichler - dyrektor Kolei Północnej cesarza Ferdynanda I Habsburga
bgcolor=#FFFFCC <left> 5 lipca 1868
bgcolor=#FFFFCC <left> Henryk Thieberg - radny m. Oświęcimia
bgcolor=#FFFFCC <left> 22 maja 1870
bgcolor=#FFFFCC <left> Agenor Gołuchowski - minister spraw zagranicznych i minister dworu Austro-Węgier
bgcolor=#FFFFCC <left> 2 maja 1877
bgcolor=#FFFFCC <left> Józef Grychowski - inż. naczelnik Kolei Północnej cesarza Ferdynanda I Habsburga
bgcolor=#FFFFCC <left> 2 maja 1877
bgcolor=#FFFFCC <left> dr Maciej Kwieciński
bgcolor=#FFFFCC <left> 28 października 1885
bgcolor=#FFFFCC <left> ks. prałat Andrzej Knycz - oświęcimski proboszcz
bgcolor=#FFFFCC <left> 8 listopada 1895
bgcolor=#FFFFCC <left> dr Ludwik Gąsiorowski - adwokat krajowy w Oświęcimiu
bgcolor=#FFFFCC <left> 10 lutego 1904
bgcolor=#FFFFCC <left> dr Antoni Ślosarczyk - lekarz, radny m. Oświęcimia
bgcolor=#FFFFCC <left> 11 stycznia 1911
}
Honorowy Obywatel Miasta Oświęcim
Procedura nadawania tytułu
Obecnie nadawanie tytułu "Honorowy Obywatel Miasta Oświęcim" reguluje statut miasta, uchwalony przez Radę Miasta Oświęcim uchwałą Nr V/52/03 z dnia 26 lutego 2003 r. Tytuł jest wyrazem najwyższego wyróżnienia i uznania rady. Nadawany jest przez radę osobom szczególnie zasłużonym dla miasta Oświęcim, a także wybitnym osobistościom. Tytuł "Honorowy Obywatel Miasta Oświęcim" może być nadany zarówno obywatelom polskim jak i cudzoziemcom. Tej samej osobie może być nadany tylko jeden raz.
Z pisemnym wnioskiem o nadanie tytułu "Honorowy Obywatel Miasta Oświęcim" mogą występować:- * przewodniczący rady,
- * komisje rady,
- * prezydent.
Wniosek taki powinien zawierać dane o kandydacie oraz określenie zasług uzasadniających jego wyróżnienie. Przewodniczący rady, po pozytywnym zaopiniowaniu przez Kapitułę Nadawania tytułu "Honorowego Obywatela Miasta Oświęcim", kieruje wniosek do prezydenta celem przygotowania stosownego projektu uchwały rady.
Osoba wyróżniona tytułem "Honorowy Obywatel Miasta Oświęcim"otrzymuje "Akt nadania tytułu Honorowego Obywatelstwa", w którym:
- * oznaczona jest uchwała Rady Miasta,
- * stwierdzono fakt nadania tytułu jako wyrazu najwyższego wyróżnienia i uznania,
- * określono zasługi uznane przez Radę za podstawę nadania honorowego obywatelstwa.
"Akt nadania" wykonany jest przez artystę plastyka według projektu zatwierdzonego przez kapitułę. Na "Akcie nadania" odciśnięta jest pieczęć urzędowa miasta oraz widnieje podpis przewodniczącego rady.
Wręczenie "Aktu nadania", poprzedzone prezentacją zasług wyróżnionej osoby, odbywa się na uroczystej sesji rady. Wręczenie odnotowane jest w "Księdze Honorowych Obywateli Miasta Oświęcim".
Przywileje wyróżnionych
Osobom wyróżnionym tytułem "Honorowego Obywatela Miasta Oświęcim" - do korzystania których upoważnia legitymacja wydana przez Urząd Miasta - przysługują następujące przywileje:- * używanie tytułu "Honorowy Obywatel Miasta Oświęcim",
- * uczestniczenie, na prawach honorowego gościa, we wszystkich sesjach Rady Miasta oraz w innych uroczystościach o charakterze miejskim, organizowanych przez władze miasta,
- * bezpłatne przejazdy na terenie miasta środkami komunikacji miejskiej,
- * bezpłatny wstęp na imprezy okolicznościowe organizowane przez miasto,
- * prawo do udziału sztandaru miasta w pogrzebie.
Uchwała nie reguluje, czy tytuł można odebrać, jednak wśród znawców historii i prawa panuje pogląd, że traci ona moc w chwili śmierci utytułowanej osoby. Z tytułem nie wiąże się żadne zobowiązanie finansowe miasta wobec wyróżnionego. Tytuł także nie jest dziedziczny.
Osoby wyróżnione
- * Osoby, które otrzymały tytuł "Honorowy Obywatel Miasta Oświęcim"
{style="border: 1px green solid;" width=850 rules=all cellspacing=1 cellpadding=2
bgcolor=#F0E68C width=83% <center> Imię i nazwisko, tytuł, pełniona funkcja
bgcolor=#F0E68C width=17% <center> Data nadania
bgcolor=#FFFFCC <left> Roman Mayzel - mgr farmacji, burmistrz i przewodniczący Rady Miejskiej m. Oświęcimia w latach 1909-1935
bgcolor=#FFFFCC <left> 3 września 1924 r.
bgcolor=#FFFFCC <left> dr Stanisław Łazarski - prezes Bialskiej Rady Powiatowej
bgcolor=#FFFFCC <left> 9 grudnia 1925 r.
bgcolor=#FFFFCC <left> ks. abp Adam Stefan Sapieha - książę, metropolita krakowski
bgcolor=#FFFFCC <left> 1929 r.
bgcolor=#FFFFCC <left> ks. kanonik Jan Skarbek - oświęcimski proboszcz, radny m. Oświęcimia
bgcolor=#FFFFCC <left> 20 czerwca 1934 r.
bgcolor=#FFFFCC <left> płk. Fiodor Daniłowicz Bolbat - dowódca Perekopskiej Dywizji Artylerii Armii Czerwonej, która wyzwoliła Oświęcim
bgcolor=#FFFFCC <left> 21 stycznia 1966 r.
bgcolor=#FFFFCC <left> Jerzy Olszewski - dyrektor naczelny ZChO w latach 1956 - 1964, poseł ziemi oświęcimskiej
bgcolor=#FFFFCC <left> 26 maja 1971 r.
bgcolor=#FFFFCC <left> gen. bryg. Jerzy Jarosz - dowódca JW Nr 4116 i I Warszawskiej Dywizji Zmechanizowanej im. Tadeusza Kościuszki
bgcolor=#FFFFCC <left> 27 września 1982 r.
bgcolor=#FFFFCC <left> Jan Stanek - radny m. Oświęcimia, autor książki "Z dziejów ziemi oświęcimskiej"
bgcolor=#FFFFCC <left> 10 sierpnia 1983 r.
bgcolor=#FFFFCC <left>Krzysztof Borzędowski - kompozytor, przy Klubie Fabrycznym ZChO prow. zespół ludowy.
bgcolor=#FFFFCC <left> 19 sierpnia 1983 r.
bgcolor=#FFFFCC <left> Georg Festl - obywatel niemiecki, organizator pomocy dla Szpitala Miejskiego w Oświęcimiu
bgcolor=#FFFFCC <left> 25 sierpnia 1993 r.
bgcolor=#FFFFCC <left> ks. bp Kazimierz Górny - były oświęcimski proboszcz parafii, obecnie biskup diecezji rzeszowskiej
bgcolor=#FFFFCC <left> 30 października 1995 r.
bgcolor=#FFFFCC <left> dr inż. Jan Babiarz - dyrektor naczelny ZChO, prezes zarządu i dyrektor generalny ZChO SA w Oświęcimiu
bgcolor=#FFFFCC <left> 30 października 1995 r.
bgcolor=#FFFFCC <left> mgr Elżbieta Skalińska-Dindorf - historyk, kierownik Archiwum Państwowego w Oświęcimiu
bgcolor=#FFFFCC <left> 30 października 1995 r.
bgcolor=#FFFFCC <left> mgr inż. Adam Szeliga - energetyk, generalny projektant energetyki w zakładzie projektowym ZCHO
bgcolor=#FFFFCC <left> 29 grudnia 1999 r.
bgcolor=#FFFFCC <left> Henryk Lehnert - filmowiec amator, podróżnik oraz instruktor filmowy, zdobywca wielu prestiżowych nagród
bgcolor=#FFFFCC <left> 27 września 2000 r.
bgcolor=#FFFFCC <left> August Kowalczyk - aktor filmowy, były więzień obozu KL Auschwitz-Birkenau,
bgcolor=#FFFFCC <left> 21 sierpnia 2002 r.
bgcolor=#FFFFCC <left> prof. Józef Szajna - scenograf, scenarzysta, reż. teatralny, malarz, grafik, b. więzień obozu KL Auschwitz-Birkenau.
bgcolor=#FFFFCC <left> 22 lutego 2006 r.
bgcolor=#FFFFCC <left> Paweł Korzeniowski - wych. Unii Oświęcim, mistrz Polski, Europy i świata w pływaniu, olimpijczyk (Ateny 2004)
bgcolor=#FFFFCC <left> 22 lutego 2006 r.
bgcolor=#FFFFCC <left> Andrzej Chlewicki - wieloletni aktywny działacz "Solidarności", organizator pomocy internowanym i ich rodzinom
bgcolor=#FFFFCC <left> 6 grudnia 2006 r.
bgcolor=#FFFFCC <left> ks. kan. Stanisław Górny - budowniczy kościoła i wieloletni proboszcz parafii św. Maksymiliana w Oświęcimiu
bgcolor=#FFFFCC <left> 12 lipca 2007 r. (¹)
bgcolor=#FFFFCC <left> ks. bp Tadeusz Rakoczy - ordynariusz diecezji bielsko-żywieckiej
bgcolor=#FFFFCC <left> 29 sierpnia 2007 r. (²)
}
- ¹ <small>Akt nadania tytułu został wręczony na uroczystości pogrzebowej ks. kan. Stanisława Górnego jego bratu.</small>
- ² <small>Wręczenie aktu nadania, z uwagi na nieobecność ks. bpa T. Rakoczego, jeszcze nie nastąpiło.</small>
Linki zewnętrzne
http://www.um.oswiecim.pl/pl/modules.php?name=News&file=article&sid=2151