Halle (Saale)
Halle (Saale) – położone nad rzeką Soławą (niem. Saale) miasto na prawach powiatu w środkowych Niemczech, w kraju związkowym Saksonia-Anhalt. Z populacją niemal 232 400 mieszkańców jest najliczniej zaludnionym miastem w kraju związkowym. Z Lipskiem, miastem leżącym w kraju związkowym Saksonia, tworzy aglomerację Lipsk-Halle o liczbie 996 100 mieszkańców (2009). Zniszczone w czasie II wojny światowej w bardzo niewielkim stopniu.
Historia
Średniowiecze
Osadnictwo na terenie miasta było związane z wydobyciem soli. Plemiona słowiańskie zwały miejscowość Dobrebora. Miasto zostało członkiem Hanzy w roku 1281, natomiast wydobycie soli zakończono w 1310.
Czasy nowożytne
Od roku 1701 miasto znalazło się w granicach Prus. Od pokoju w Tylży do Kongresu wiedeńskiego Halle (Saale) było w granicach nowo utworzonego Królestwa Westfalii.
II wojna światowa
Latem 1944 na obrzeżach miasta utworzono obóz pracy Birkhahn-Mötzlich, jako filię obozu w Buchenwaldzie. Więźniowie z Polski, Czech, ZSRR, Francji, Holandii pracowali w zakładach lotniczych Siebel Flugzeugwerke.
Podczas wojny na miasto przeprowadzono dwa naloty bombowe: 31 marca i na początku kwietnia 1945. Zniszczenia były na szczęście dość niewielkie, dzięki czemu Halle może się poszczycić jednym z najlepiej zachowanych zespołów staromiejskich wśród dużych miast Niemiec. Podobnie jak w niedalekim Lipsku, zniszczeniom nie uległy także dzielnice XIX- i XX-wieczne. 17 kwietnia do miasta wkroczyły wojska amerykańskie.
Okres powojenny
Większa rozbudowa miasta zaczęła się w 1959, kiedy utworzono osiedla mieszkaniowe: Wohnstadt Nord oraz Wohnstadt Süd. W latach 60. stworzono Chemiearbeiterstadt Halle-West, które w roku 1967 przekształcono w odrębne miasto Halle-Neustadt. Ponownie dołączono je do Halle (Saale) w roku 1990.
Zabytki
- zamek z XV-XVI wieku
- katedra z XIV wieku (Dom zu Halle)
- kościół Mariacki z XVI wieku (Marktkirche Unser Lieben Frauen)
- Czerwona Wieża z XV-XVI wieku
- ratusz z XV-XVI wieku
Gospodarka
Miasto jest znaczącym ośrodkiem przemysłowym. Ośrodek przemysłu ciężkiego (metalowego, maszynowego, środków transportu) i lekkiego (elektronicznego, precyzyjnego).
Węzeł drogowy na skrzyżowaniu dróg Berlin-Monachium i Hanower-Drezno oraz węzeł kolejowy.
Kultura
- festiwal muzyczny im. Georga Friedrich Händla (Händel-Festspiele)
Sport
- Hallescher FC - klub piłkarski
Edukacja
- Uniwersytet Marcina Lutra w Halle i Wittenberdze (Martin-Luther-Universität Halle-Wittenberg)
- Akademia Przyrodników (Leibniz-Institut für Agrarentwicklung in Mittel- und Osteuropa) - IAMO
- Akademia Naukowców (Deutsche Akademie der Naturforscher Leopoldina)
Osoby
urodzone w Halle (Saale)
- Emil Fackenheim
- Georg Friedrich Händel
- Reinhard Heydrich
- Jan Zygmunt Hohenzollern
- Georg Listing
- Christian Tiffert
- Andreas Wank
związane z miastem
Współpraca
- Coimbra, Portugalia
- Grenoble, Francja
- Hildesheim, Dolna Saksonia
- Jiaxing, Chiny
- Karlsruhe, Badenia-Wirtembergia
- Linz, Austria
- Oulu, Finlandia
- Ufa, Rosja