Győr
[] (czes. Ráb, niem. Raab, rus. Дьёр, pol. Jawaryn) - miasto (129 tys. mieszkańców) nad Dunajem i Rabą, na północnym zachodzie Węgier. Siedziba władz komitatu Győr-Moson-Sopron oraz ośrodek administracyjny powiatu Győr. Ośrodek przemysłowy, kąpieliska termalne, ogród zoologiczny.
Początkowo osada celtycka (Arrabona), następnie miasto rzymskie i twierdza awarska (zdobyta przez Karola Wielkiego). Biskupstwo od czasów Stefana I, w XVI wieku twierdza Habsburgów, od 1594 r. w rękach tureckich, odbita w 1598 r. Miasto odbudowano w XVIII wieku.
To najważniejsze miasto północno-zachodnich Węgier, 6 w kraju pod względem wielkości. Leży w połowie drogi między Wiedniem i Budapesztem, przy jednej z najważniejszych tras komunikacyjnych Europy Środkowej.
Győr jest jednym z głównych centrów administracyjnych i kulturalnych Węgier. Jest również miastem uniwersyteckim i popularnym celem turystycznym. Niedawno otwarto lotnisko Győr-Per.
Győr odznacza się piękną barokową architekturą. Miasto otrzymało europejską nagrodę za wkład w ochronę dziedzictwa historycznego. Historycznym centrum jest Wzgórze Kaptalan, gdzie zbiegają się rzeki: Dunaj, Raba i Rábca.
Największa fabryka w Győr to Rába (części do samochodów, samochody ciężarowe, autobusy, maszyny rolnicze, silniki Opla i autobusów, działa od XIX w.), choć ogólnie w Győr brak ciężkiego przemysłu. Główne branże – inżynieryjne, przetwórstwo spożywcze i przemysł lekki. Rozwinięta produkcja rolnicza dotyczy głównie wyrobów mlecznych, wołowiny i wieprzowiny.
Od roku 1994. Győr jest siedzibą Audi Hungaria Motor Kft. Pod koniec 2006 r. fabryka zatrudniała ponad 5100 pracowników i wyprodukowała ok. 1,8 mln silników. Przedsiębiorstwo było wówczas, jak i w latach poprzednich, największym węgierskim eksporterem.
Obecnie nad Dunajem buduje się nowa część miasta, tzw. Varosret z rezydencjami, instytucjami handlowymi i publicznymi, parkami i drogami wewnętrznymi. Varosret jest integralnym elementem planu rozwoju Győr, by stać się centrum regionu i w rezultacie alternatywą dla Budapesztu i Wiednia.
W roku 2015 planowane jest zakończenie transeuropejskiego projektu szybkiej kolei łączącej Paryż z Budapesztem. Na jego trasie leży m.in. Győr.
W Győr działa Klub Sportowy Győri ETO z wieloma dyscyplinami sportu. Najpopularniejszym sportem w mieście jest piłka ręczna – Győr posiada pierwszą drużynę piłki ręcznej kobiet na Węgrzech.
Miasta partnerskie
- Erfurt, Niemcy
- Kuopio, Finlandia
- Sindelfingen, Niemcy
- Colmar, Francja
- Braszów, Rumunia
- Nazaret-Illit, Izrael
- Wuhan, ChRL
- Poznań, Polska
- Briańsk, Rosja
- Montevideo, Urugwaj