Grozny

Kraków, Polska <ref>16 kwietnia 1997 r. – jednostronnie, porozumienie nigdy nie parafowane przez władze Groznego</ref>
Warszawa, Polska <ref>1997 r.</ref>
Odessa, Ukraina
}}
Grozny (ros. Гро́зный, Groznyj, czecz. Соьлжa-ГІала / Sölƶa-Ġala) – miasto leżące na terenie republiki Czeczeńskiej, w Rosji. Czeczeńscy separatyści używają też nazwy Dżochar-Gala (czecz. Джохар-ГӀала / Dƶoxar-Ġala), na cześć Dżochara Dudajewa. W 2006 roku miasto liczyło ok. 218,2 tys. mieszkańców (wobec ok. 400 tys. na początku lat 90. XX wieku).

Historia

Miasto zostało założone przez Rosjan w 1818 roku jako placówka wojskowa podczas Wojen Kaukaskich. Pierwotnie było zamieszkane przez ludność słowiańską (Kozaków), jednak władze ZSRR, zwalczające Kozaków, zachęcały Czeczenów do osiedlania się w mieście. W 1944 roku muzułmańscy mieszkańcy miasta zostali wysiedleni do Azji Środkowej, w 1957 zezwolono im na powrót. W 1960 liczba Czeczenów mieszkających w Groznym przekroczyła liczbę Rosjan.

W latach 90., podczas wojen mających na celu zajęcie Czeczenii i włączenie w skład Federacji Rosyjskiej (I i II wojna czeczeńska), Grozny został znacznie zniszczony w wyniku działań wojsk rosyjskich. Status stolicy republiki został przyznany 18 kwietnia 2001 roku. Uroczyste otwarcie nowych budynków władz miasta (tzw. Biały Dom) miało miejsce 5 dni później. Zostały one częściowo zniszczone w zamachu bombowym 27 grudnia 2002 roku. W 2003 roku ONZ nazwała Grozny najbardziej zniszczonym miastem na Ziemi<ref>BBC NEWS &#124; Programmes &#124; From Our Own Correspondent &#124; Scars remain amid Chechen revival</ref>.

Grozny wciąż nie jest spokojnym miastem. Często mają tu miejsce zamachy terrorystyczne i porachunki mafijne. W jednym z zamachów zginął w 2004 roku marionetkowy prezydent Czeczenii Achmad Kadyrow. Wciąż trwa rekonstrukcja miasta po stratach wojennych. W 2005 r. ostatecznie zakończono renowację głównej arterii miasta – Prospektu Pobiedy (obecnie Prospekt Putina) w centrum Groznego.

W 1892 roku w Groznym urodził się Stefan Narębski - polski architekt, a w 1980 Mamed Chalidow - polski zawodnik mieszanych sztuk walki pochodzenia czeczeńskiego.

Sport

Galeria

<gallery>
Plik:Grozny - damaged flat building (2006).jpgBlok w Groznym <small>(2006)</small>
Plik:Evstafiev-chechnya-palace-gunman.jpgPałac prezydencki w Groznym <small>(styczeń 1995)
Foto: Michaił Jewstafjew</small>
</gallery>


Grosny
Grozny
Grozny