Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie

Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie – instytucja publiczna mająca na celu zapewnienie możliwości obrotu papierami wartościowymi (takimi jak akcje, obligacje, prawa poboru, itp.) dopuszczonymi do obrotu giełdowego. Wymiana taka regulowana jest przez regulamin giełdy, Komisję Nadzoru Finansowego (19 września 2006 zastąpiła Komisję Papierów Wartościowych i Giełd) oraz ustawy z dnia 29 lipca 2005:

o obrocie instrumentami finansowymi,
o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych,
o nadzorze nad rynkiem kapitałowym.

Warszawska giełda jest głównym elementem rynku wtórnego i dzieli się na rynek podstawowy i rynek równoległy. Handel na rynku wtórnym odbywa się za pośrednictwem członków giełdy, głównie domów maklerskich lub banków prowadzących działalność maklerską.

Najważniejszymi indeksami giełdy warszawskiej są: WIG, WIG20 i mWIG40.

Według stanu na 15 marca 2012 na GPW notowanych jest 428 spółek, których łączna kapitalizacja wynosi ponad 736 mld złotych, z czego 498 mld przypada na spółki krajowe, a 238 mld na spółki zagraniczne<ref>Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie – analizy i statystyki</ref>.

Struktura

Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie została założona przez Skarb Państwa jako spółka akcyjna.

Władzami spółki GPW w Warszawie S.A. są:

Walne Zgromadzenie – organ najwyższy
Rada Nadzorcza zwana Radą Giełdy
Zarząd zwany Zarządem Giełdy

Najwyższym organem giełdy jest Walne Zgromadzenie Akcjonariuszy Giełdy. Prawo do udziału w walnym zgromadzeniu mają wszyscy akcjonariusze giełdy. Do kompetencji walnego zgromadzenia należy m.in. dokonywanie zmian w statucie oraz wybór członków Rady Giełdy.

Dwunastoosobowa Rada Giełdy nadzoruje działalność giełdy, decyduje o nadaniu lub cofnięciu statusu członka giełdy. Rada składa się z przedstawicieli banków, domów maklerskich, instytucji finansowych, izb gospodarczych i emitentów.

Zarząd giełdy kieruje bieżącą działalnością giełdy, dopuszcza do obrotu giełdowego papiery wartościowe, określa zasady wprowadzania papierów wartościowych do obrotu, nadzoruje działalność maklerów giełdowych i członków giełdy w zakresie obrotu giełdowego. Zarząd giełdy składa się z czterech osób. Pracami zarządu kieruje prezes zarządu wybrany przez walne zgromadzenie.

Pierwszym Prezesem giełdy był Wiesław Rozłucki (1991-2006). Aktualnie stanowisko to zajmuje Ludwik Sobolewski.

Skład Rady Nadzorczej GPW<ref>GPW.pl - Rada Nadzorcza GPW</ref>

Leszek Pawłowicz – Prezes Rady Giełdy
Marek Wierzbowski – Wiceprezes Rady Giełdy
Sebastian Skuza – Sekretarz Rady Giełdy
Paweł Graniewski – Członek Rady Giełdy
Jacek Jaszczołt – Członek Rady Giełdy
Sławomir Krupa – Członek Rady Giełdy
Jacek Lewandowski – Członek Rady Giełdy

Skład Zarządu GPW

Ludwik Sobolewski – prezes zarządu
Lidia Adamska – członek zarządu
Beata Jarosz – członek zarządu
Adam Maciejewski – członek zarządu

Harmonogram sesji

Harmonogram notowań ciągłych na GPW

8:00–9:00 – faza przed otwarciem (przyjmowanie zleceń na otwarcie)
9:00 – otwarcie (określenie kursu na otwarciu)
9:00–17:20 – notowania ciągłe
17:20–17:30 – przyjmowanie zleceń na zamknięcie (przyjmowanie zleceń na zamknięcie)
17:30 – zamknięcie (określenie kursu na zamknięciu)
17:30–17:35 – dogrywka

Harmonogram notowań ciągłych dla kontraktów terminowych na GPW

8:00–8:30 – przyjmowanie zleceń na otwarcie
8:30 – otwarcie (określenie kursu na otwarciu)
8:30–17:20 – notowania ciągłe
17:20–17:30 – przyjmowanie zleceń na zamknięcie
17:30 – zamknięcie (określenie kursu na zamknięciu)
17:30–17:35 – dogrywka

Harmonogram notowań jednolitych na GPW

8:00–11:00 - faza przed otwarciem ( przyjmowanie zleceń na otwarcie )
11:00 - otwarcie (określanie kursu jednolitego )
11:00–11:30 - dogrywka
11:30–15:00 - faza przed otwarciem ( przyjmowanie zleceń na otwarcie )
15:00 - otwarcie (określenie kursu jednolitego)
15:00–15:30 - dogrywka
15:30–17:35 - faza przed otwarciem (przyjmowanie zleceń na otwarcie następnej sesji )

Instrumenty finansowe notowane na giełdzie

kasowe
- akcje
- prawa do akcji
- prawa poboru
- prawa pierwszeństwa
- obligacje
- certyfikaty inwestycyjne

pochodne
- kontrakty terminowe (na akcje, indeksy giełdowe, obligacje skarbowe i kurs walutowy)
- opcje (na akcje oraz indeksy giełdowe)
- jednostki indeksowe

Wybrane wydarzenia

22 marca 1991 r. – Sejm uchwalił ustawę Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi i funduszach powierniczych, tworząc ramy prawne dla rynku kapitałowego w Polsce.
12 kwietnia 1991 r. – Minister Przekształceń Własnościowych i Minister Finansów reprezentujący Skarb Państwa podpisali akt założycielski Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie.
16 kwietnia 1991 r. – odbyła się pierwsza sesja giełdowa z udziałem 7 domów maklerskich, na której notowano akcje 5 spółek: Tonsilu, Próchnika, Krosna, Kabli, i Exbudu. Sesje odbywały się raz w tygodniu.
22 kwietnia 1993 r. – uruchomiono rynek równoległy.
3 października 1994 r. – notowania na warszawskiej giełdzie odbywają się pięć dni w tygodniu.
10 października 1994 r. – formalne przyjęcie do Światowej Federacji Giełd
3 stycznia 1995 r. – wprowadzono indeks rynku równoległego WIRR.
15 lipca 1997 r. – wprowadzono do notowań ciągłych akcje pierwszych pięciu spółek.
21 sierpnia 1997 r. – uchwalono ustawę Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi, w związku z czym moc straciła dotychczas obowiązująca ustawa Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi i funduszach powierniczych z dnia 22 marca 1991 r.
16 stycznia 1998 r. – uruchomiono rynek instrumentów pochodnych – kontrakty terminowe na indeks WIG20.
26 marca 1999 r. – rozpoczęto publikowanie subindeksów sektorowych.
17 listopada 2000 r. – uruchomiono Nowy System Giełdowy Warset.
22 stycznia 2001 r. – wprowadzono kontrakty terminowe na akcje trzech pierwszych spółek: TPSA, Elektrimu i PKN Orlen.
18 lutego 2002 r. – pierwsze notowanie kontraktów terminowych na MIDWIG.
22 września 2003 r. – debiut opcji na WIG20.
14 października 2003 r. – debiut pierwszej spółki zagranicznej na GPW - Banku Austria Creditanstalt AG.
3 marca 2004 r. – z powodu awarii węzła informatycznego wstrzymano handel na 50 minut.
1 maja 2004 r. – wprowadzono nowy podział rynków notowań: na urzędowy i nieurzędowy.
10 listopada 2004 r. – obroty przekroczyły 3,272 mld zł.
25 lutego 2005 r. – WIG20 przekracza barierę 2100 punktów (na zamknięciu 2118,49 pkt), przy obrotach 1,2 mld zł.
28 lipca 2005 r. – po raz pierwszy WIG pokonał poziom 30 000 punktów (osiągając na zamknięciu sesji 30 239,88 pkt).
29 lipca 2005 r. – uchwalono ustawy:
o obrocie instrumentami finansowymi,
o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych,
o nadzorze nad rynkiem kapitałowym,

które zastąpiły dotychczas obowiązującą ustawę Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi z dnia 21 sierpnia 1997 r.

14 grudnia 2005 r. – WIG20 pokonuje kolejny psychologiczny poziom 2600 punktów (na zamknięciu 2601,96 pkt), przy obrotach 1,172 mld zł.
13 kwietnia 2006 r. – WIG20 pierwszy raz kończy sesję powyżej 3000 punktów (3023,69 punktów na zamknięciu).
4 maja 2006 r. – WIRR pokonuje barierę 10 000 punktów (10 028,24 na zakończeniu sesji). Zanotowano także wysokie obroty – 1,684 mld zł.
5 maja 2006 r. – WIG po raz pierwszy pokonuje poziom 45 tysięcy (45 070,86 punktów na końcu sesji).
8 maja 2006 r. – WIG20 na zamknięciu sesji osiągnął 3327,19 punktów.
18 stycznia 2007 r. – MIDWIG osiąga poziom 4128,14 pkt, odnotowano także obroty w wysokości 3,706 mld zł.
19 stycznia 2007 r. – WIG osiągnął poziom 54 048,19 pkt, a WIG20 zamknął się na poziomie 3457,94 pkt.
13 lutego 2007 r. – zawieszenie notowań giełdowych na ponad 3 godziny, z powodu przerwy w komunikacji między Giełdą, a domami maklerskimi. Przyczyną było uszkodzenie przełącznika.
16 marca 2007 r. – po sesji indeksy MIDWIG i WIRR zostają zastąpione nowymi: mWIG40 i sWIG80.
2 lipca 2007 r. – z powodu awarii systemu transakcyjnego sesja giełdowa rozpoczęła się z dwugodzinnym opóźnieniem.
13 maja 2010 r. – odnotowano największe obroty w dotychczasowej historii giełdy, ukształtowały się one na poziomie 6,6 mld zł.
9 listopada 2010 r. – rozpoczęcie notowań akcji GPW SA na głównym parkiecie GPW.

Indeksy

Zobacz też

Linki zewnętrzne

Oficjalna strona giełdy
Portal edukacyjny Giełdy Papierów Wartościowych i Ministerstwa Skarbu Państwa
Komisja Nadzoru Finansowego
Stowarzyszenie Inwestorów Indywidualnych
[http://www.inwestortv.pl/kanal/gpw.html- Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie S.A. oficjalny kanał telewizji korporacyjnej]
Historia GPW na stronie Akcjonariatu Obywatelskiego

Warschauer Wertpapierbörse
Warsaw Stock Exchange
Bourse de Varsovie

Polska