Georg Bender
Georg Bender (ur. 21 grudnia 1848 koło Królewca, zm. 4 lutego 1924 we Wrocławiu) – niemiecki polityk, burmistrz Torunia w latach 1880–1891, nadburmistrz Wrocławia w latach 1891–1912.
Życiorys
Prawnik z wykształcenia, studiował w rodzinnym mieście oraz na uniwersytecie w Jenie. Brał udział w wojnie francusko-pruskiej jako oficer. W latach 1878-1880 był sędzią w sądzie powiatowym w Olecku, w tym samym okresie radnym i syndykiem w Toruniu. Tu też w latach 1880-1888 pełnił obowiązki drugiego burmistrza, po czym został wybrany nadburmistrzem<ref>Robert Samulski, "Bender, Georg", [w: Neue Deutsche Biographie 2 (1955), s. 38]</ref>. Prowadził tam także amatorskie badania historii miasta, m.in. ustalił, który dom był własnością ojca Mikołaja Kopernika. Wydał książkę Heimat und Volkstum der Familie Koppernigk w której twierdził, iż Kopernik był Niemcem<ref>32Heimat und Volkstum der Familie Koppernigk (Coppernicus)33</ref>, a teorie o jego polskim pochodzeniu przypisał próbie zagarnięcia go przez Polaków, którzy według Bendera "nie dali ludzkości żadnego wielkiego uczonego"<ref>Georg Bender Heimat und Volkstum der Familie Koppernigk Wrocław 1920, strona 1</ref>. Na podstawie jego publikacji uznano, że tam urodził się słynny astronom i do dziś w tej kamienicy znajduje się Muzeum Mikołaja Kopernika.
W 1891 wybrano go nadburmistrzem Wrocławia, a od 1900 był także naczelnikiem miejskiej policji budowlanej. Jako burmistrz wielkiego miasta został członkiem Izby Panów. Był również zastępcą przewodniczącego Sejmiku Prowincjonalnego (Provinziallandtag) Prowincji Śląsk i zastępcą przewodniczącego Śląskiego Towarzystwa Kultury Ojczystej (Schlesische Gesellschaft für vaterländische Kultur).
W czasie jego kadencji we Wrocławiu doszło do wielkiej ekspansji terytorialnej miasta i prosperity inwestycyjnej oraz gospodarczej. Zbudowano też szereg osiedli mieszkaniowych, parków miejskich, gmachów użyteczności publicznej, powstała sieć tramwajowa. Był inicjatorem budowy Hali Stulecia. Rozwój ilustruje fakt, iż w pierwszym roku jego kadencji we Wrocławiu żyło 340 tys. mieszkańców, a budżet gminy wynosił 14 mln marek rocznie. W ostatnim roku burmistrzowania Bendera było 540 tys. wrocławian, a budżet sięgał 45 mln marek.
W 1899 został doktorem honoris causa z dziedziny filozofii Uniwersytetu Wrocławskiego, poźniej doktorem h.c. z medycyny i doktorem honoris causa Politechniki Wrocławskiej, a w 1912 został honorowym obywatelem miasta Wrocławia.
Pochowany na Cmentarzu Osobowickim we Wrocławiu. Jego imieniem do 1945 nazywany był plac Georg-Bender-Platz we Wrocławiu (obecny plac Staszica). Istnieje Wzgórze Bendera.