Główna (Poznań)



, która dała nazwę Głównej widziana z ul. Hlonda
trolejbusowa
Główna – część miasta Poznania i osiedle samorządowe w północno-wschodnim obszarze miasta.

Położenie

Główna leży na prawym brzegu Warty przy ujściu rzeki Główna. Częścią Głównej jest Nadolnik. Z Główną sąsiadują Zawady, Komandoria i Karolin.

Główna w latach 1954–1990 należała do dzielnicy Nowe Miasto.

Toponimia

Według legendy przez teren obecnej Głównej przejeżdżał Napoleon Bonaparte. Zobaczywszy uroczą, bezimienną jeszcze wówczas rzeczkę, postanowił rozbić tu na jakiś czas obóz (kwaterę), z którego to powodu powstała nazwa Główna (od kwatery głównej wodza Francuzów)<ref>Barbara Fabiańska, Rodzina Gajewskich z Suchej, w: Kronika Miasta Poznania nr 2/2002, s.444, ISSN 0137-3552</ref>.

Historia i przemysł

Na terenie dzisiejszej Głównej znajdują się jedne z najstarszych osiedli obszaru dzisiejszego miasta. Pierwsze wzmianki pisane pochodzą z XII i XIII wieku, kiedy to Główna stanowiła osadę biskupów poznańskich, którzy w okolicach ul. Nadolnik posiadali swoją letnią rezydencję. W XVI i XVII wieku Główna stanowiła znaczną osadę w której mieścił się młyn wodny, folusz i tartak wykorzystujące do napędu koło wodne. W 1872 roku do Głównej dotarła kolej, łącząca Poznań z Inowrocławiem.
Wówczas zaczęto tu lokalizować zakłady przemysłowe w tym:

W czasie II wojny światowej znajdowały się na Głównej obozy przejściowe dla Polaków i Żydów wysiedlanych do Generalnego Gubernatorstwa lub wysyłanych do obozów śmierci. Przez oba obozy przeszło około 130 tys. osób. Upamiętnia ich pomnik przy ul. Bałtyckiej.

Główna w latach 1954–1990 należała do dzielnicy Nowe Miasto.

W 1995 r. utworzono jednostkę pomocniczą miasta Osiedle Główna<ref>Uchwała Nr XXV/175/II/95 Rady Miejskiej Poznania z dnia 17 października 1995 r. w sprawie powołania Osiedla Główna w Poznaniu</ref>. Następnie w 2008 roku osiedle powiększono o obszar miasta na północ od ulic Chemicznej i Bałtyckiej<ref>Uchwała Nr XLI/482/V/2008 Rady Miasta Poznania z dnia 2 września 2008 r. w sprawie zmiany granic Osiedla Główna w Poznaniu (Dz. Urz. Woj. Wielkopolskiego z 2008 r., Nr 174, poz. 2909)</ref>.

Architektura

Brak powojennej wizji urbanistycznej Głównej (a właściwie brak realizacji projektu przekształcenia Głównej w duże osiedle mieszkaniowe z 1963), spowodował, że dzielnica ta uległa poważnej degradacji architektonicznej i społecznej, ale z drugiej strony zachowała dawny, małomiasteczkowy klimat, charakterystyczny dla poznańskich przedmieść robotniczych (podobnie jak np. Praga w Warszawie).

Do obiektów zlokalizowanych na Głównej należą m.in.:
Na terenie Głównej zachował się zespół czterech kapliczek słupowych, zlokalizowanych w następujących miejscach:

Pierwsze dwie kapliczki odgrywały w okresie Kulturkampfu rolę patriotyczną - mieszkańcy Głównej gromadzili się przy nich, by śpiewać wspólnie pieśni narodowe i religijne. Budowle miały podkreślać polski charakter dzielnicy. Były także punktem etapowym dla pielgrzymów zmierzających do Dąbrowki Kościelnej<ref>Joanna i Jerzy Sobczakowie, Poznań - kapliczki przydrożne, Wydawnictwo Miejskie, Poznań, 2010, ss.14-21, ISBN 978-83-7503-112-6</ref>.

Komunikacja

Przez Główną przebiegała od 1930 do lat 60. XX w. pierwsza w Polsce linia trolejbusowa ze Śródki.

Obecnie na terenie Głównej krzyżuje się kilka dróg:

Znajduje się tu również węzłowa stacja kolejowa Poznań Wschód na linii E20.

Komunikację miejską zapewniają autobusy MPK Poznań linii 70, 72, 73, 85 oraz podmiejskie. Ponadto na Głównej istnieje przystanek PKS. W planach jest przedłużenie trasy tramwajowej z pętli Zawady na Śródce do Dworca Wschodniego<ref>Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego "obszaru Główna" w Poznaniu część A</ref>.

Osoby związane z Główną

Zobacz też