Erywań

Antananarywa (Madagaskar)
Ateny (Grecja)
Bejrut (Liban)
Bratysława (Słowacja)
Buenos Aires (Argentyna)
Cambridge (Wielka Brytania)
Carrara (Włochy)
Damaszek (Syria)
Florencja (Włochy)
Isfahan (Iran)
Kijów (Ukraina)
Kiszyniów (Mołdawia)
Los Angeles (USA)
Lyon (Francja)
Paryż (Francja)
Marsylia (Francja)
Mińsk (Białoruś)
Montreal (Kanada)
Moskwa (Rosja)
Odessa (Ukraina)
Podgorica (Czarnogóra)
Rostów nad Donem (Rosja)
Sankt Petersburg (Rosja)
São Paulo (Brazylia)
Stawropol (Rosja)
Tbilisi (Gruzja)
Wołgograd (Rosja)
}}
Erywań (Երևան) – stolica i największe miasto Armenii. Jeden z głównych ośrodków przemysłowych, naukowych i kulturalnych Zakaukazia.

Nazwa miasta w języku polskim

Według publikacji Głównego Urzędu Geodezji i Kartografii (Komisja Standaryzacji Nazw Geograficznych poza Granicami Rzeczypospolitej Polskiej) z 2003<ref>146</ref> obowiązującą w języku polskim pisownią jest Erywań. Często stosowana forma Erewań, szczególnie w latach 80. XX wieku upowszechniona w dowcipach o Radiu Erewań, jest pochodną nazwy rosyjskiej obowiązującej do czasu upadku ZSRR. Po uzyskaniu przez Armenię niepodległości przywrócono dla nazwy stosowanej w Polsce zapis używany do końca lat 30.

Komisja zadecydowała jednomyślnie i bez alternatyw: "Komisja jednogłośnie (17 członków za) stwierdziła, że polska nazwa stolicy Armenii brzmi Erywań i nie należy dodawać jako możliwej do użycia formy Erewan powszechnie jeszcze używanej np. w mediach"<ref name="cytat orzeczenie Komisji">Z raportu V spotkania Komisji, 13 marca, 2002, Protokół z IV, V i VI posiedzenia Komisji Standaryzacji Nazw Geograficznych poza Granicami Polski, które odbyły się w dniu 20 lutego, 13 marca i 17 kwietnia 2002 roku., Dokument w wersji html</ref>.

Historia

Geografia

Położony jest w dolinie rzeki Hrazdan pomiędzy 950 a 1200 m n.p.m. w północno-wschodniej części Doliny Ararat z górującym nad miastem szczytem Ararat (obecnie położonym na terenie Turcji).

Jako miasto wydzielone otoczone jest przez 4 marzer – Aragacotn, Ararat, Armawir oraz Kotajk.

Klimat

Klimat ma charakter kontynentalny. Lata są gorące i suche (nierzadko temperatura osiąga +40°С) a zimy relatywnie mroźne, natomiast opady występują tutaj niezwykle rzadko (nieco ponad 300 mm rocznie).

{ border="1" cellspacing="1" cellpadding="1" width="520"
style="background: #99CCCC; color: #000080" height="17" miesiąc
style="background: #99CCCC; color:#000080;" Sty
style="background: #99CCCC; color:#000080;" Lut
style="background: #99CCCC; color:#000080;" Mar
style="background: #99CCCC; color:#000080;" Kwi
style="background: #99CCCC; color:#000080;" Maj
style="background: #99CCCC; color:#000080;" Cze
style="background: #99CCCC; color:#000080;" Lip
style="background: #99CCCC; color:#000080;" Sie
style="background: #99CCCC; color:#000080;" Wrz
style="background: #99CCCC; color:#000080;" Paź
style="background: #99CCCC; color:#000080;" Lis
style="background: #99CCCC; color:#000080;" Gru
style="background: #99CCCC; color:#000080;" rocznie
----
style="background: #99CCCC; color:#000080;" przeciętna
temperatura (°C)
style="background: #FFFF99; color:#000080;" -5,5
style="background: #FFFF99; color:#000080;" -3,5
style="background: #FFCC66; color:#000080;" +4,5
style="background: #FFCC00; color:#000080;" +12,5
style="background: #FFCC00; color:#000080;" +17,0
style="background: #FF9900; color:#000080;" +22,5
style="background: #FF9900; color:#000080;" +25,5
style="background: #FF9900; color:#000080;" +25,5
style="background: #FF9900; color:#000080;" +20,5
style="background: #FFCC00; color:#000080;" +14,0
style="background: #FFCC66; color:#000080;" +5,5
style="background: #FFFF99; color:#000080;" 0,0
style="background: #FFCC00; color:#000080;" +11,5
----
style="background: #99CCCC; color:#000080;" opady (mm)
style="background: #66CCFF;" 23
style="background: #66CCFF;" 25
style="background: #66CCFF;" 28
style="background: #66CCFF;" 48
style="background: #66CCFF;" 53
style="background: #66CCFF;" 23
style="background: #66CCFF;" 15
style="background: #66CCFF;" 8
style="background: #66CCFF;" 13
style="background: #66CCFF;" 23
style="background: #66CCFF;" 31
style="background: #66CCFF;" 28
style="background: #66CCFF;" 318
}

Transport

Transport lotniczy
Miasto jest obsługiwane przez dwa porty lotnicze. Międzynarodowy port lotniczy Zvartnots znajduje się 10 km na zachód od centrum Erywania. W 2007 roku otwarto w nim nowy terminal sfinansowany przez biznesmena Eduardo Eurnekiana, który nabył port lotniczy. Drugim lotniskiem jest Port lotniczy Erebuni, 7 km na południe od miasta. Wykorzystywane jest głównie przez siły zbrojne.
Transport miejski
Komunikacja miejska zasilona jest od 1949 przez trolejbusy. Do 2004 w mieście działała komunikacja tramwajowa. Transport publiczny obsługiwany jest również przez pojazdy typu van, zwane marszrutkami. Są tanim środkiem transportu miejskiego, wyręczającym autobusy. Ich połączenia obejmują całe miasto. Kursują też do innych miast w kraju. Połączenia kolejowe są słabo rozwinięte, stacja kolejowa Erywań.
Metro
Erywań od 7 marca 1981 roku posiada system komunikacji podziemnej – uzasadniało to rozwój miasta, który ówcześnie przewidywał osiągnięcie przez miasto 1,5-2 milionów mieszkańców do 2000. Jego elementy były stopniowo oddawane do użytku, przy czym budowa dalszych odcinków została zatwierdzona. Tempo rozbudowy spadło po trzęsieniu ziemi w 1988 i kryzysie ekonomicznym pierwszej połowy lat 90. Obecnie posiada 10 aktywnych stacji (są nimi Gortsaranain, Shengavit, Charbakh, Garegin Njhdehi Hraparak, Sasuntsi Davit, Zoravar Andranik, Hanrapetutyan Hraparak, Yeritasardakan, Marshal Baghramian oraz Barekamutyun) i rozciąga się na 13,4 km.

Sport

W Erywaniu mają swoje siedziby drużyny lokalnej piłki nożnej.
! Klub
! Stadion

Ararat Erywań
Stadion Hrazdan

Bananc Erywań
Stadion Bananc

Kilikia Erywań
Stadion Hrazdan

Uliss Erywań
Stadion Kazak

FC MIKA
Stadion Mika

Pjunik Erywań
Stadion Hanrapetakan

Erywań United FC
Stadion Hanrapetakan

Dinamo Erywań
Stadion Kasachi Marzik

Erebuni Erywań
Stadion Erebuni

Kanaz Erywań

Lernayin Artsakh

Malatia Erywań

Nairit Erywań
Stadion Nairi

Van Erywań

Yerazank Erywań

FC Erywań
Stadion Hrazdan
}

Znani ludzie związani z miastem

Linki zewnętrzne




Jerewan
Yerevan
Erevan