Ernest Wilimowski
Ernest Otton Wilimowski, Ernst Willimowski, przydomek Ezi (ur. 23 czerwca 1916 w Katowicach, zm. 30 sierpnia 1997 w Karlsruhe w Niemczech) – piłkarz polski i następnie niemiecki pochodzący z Katowic (sam o sobie mówił, że jest Górnoślązakiem). Reprezentant Polski i III Rzeszy. Grał na pozycji lewego łącznika. Dysponował bardzo dobrym dryblingiem oraz znakomitą skutecznością strzelecką.
Statystyka:- 112 bramek w 86 meczach w lidze dla Ruchu Wielkie Hajduki (Ruch Chorzów)
- 21 bramek w 22 spotkaniach reprezentacji Polski
- 13 goli w 8 występach reprezentacji Niemiec
Fritz Walter powiedział o nim: To chyba jedyny piłkarz na świecie, który zdobywał więcej bramek niż miał szans<ref>za: S. Szczepłek, Futbolowe śląskie drogi [w:] Piłka w grze, cz. 1 - Polskie mundiale, dodatek do Rzeczpospolitej, 7.11.2005. s. 25</ref>.
Przeszedł do historii mistrzostw świata jako pierwszy strzelec czterech bramek w jednym meczu w turnieju finałowym. Rekord ten pobił dopiero 56 lat później Oleg Salenko.
Drugim słynnym meczem Wilimowskiego była ostatnia gra polskiej reprezentacji przed wybuchem wojny. 27 sierpnia 1939 w Warszawie Polska podejmowała silny zespół węgierski (wicemistrzowie świata z 1938). Węgrzy objęli po 33 minutach dwubramkowe prowadzenie, ale Wilimowski strzelił w odpowiedzi trzy bramki oraz wywalczył rzut karny, dzięki czemu mecz zakończył się zwycięstwem Polaków 4:2.
Życiorys
Urodzony w Katowicach<ref name="kattowitz" /> na Górnym Śląsku, w pruskiej prowincji Cesarstwa Niemieckiego. Pochodził ze śląskiej rodziny, typowo górnośląskiego polsko-niemieckiego pogranicza. W 1922 roku wschodni Górny Śląsk stał się częścią Polski i Ernest został obywatelem II RP.
Po urodzeniu nazywał się Ernst Otto Pradella. Jego ojciec Ernst-Roman, żołnierz Cesarstwa Niemieckiego zginął na froncie wschodnim podczas I wojny światowej i jego matka, Paulina ponownie wyszła za mąż. W wieku 13 lat został adoptowany przez swego ojczyma i przybrał po nim nazwisko Wilimowski. W domu w przeważającej części mówił po niemiecku, w szkole i publicznie czasami używał dialektu śląskiego. Jako obywatel polski mówił o sobie Ślązak ("Górnoślązak" - Oberschlesier).
Był wychowankiem niemieckiego klubu 1. FC Kattowitz. W wieku 17 lat przeszedł do Ruchu Wielkie Hajduki. W 86 meczach ligowych strzelił 112 bramek, był królem ligowych strzelców w 1934 i 1936, przewodził także tabeli strzelców w przerwanym sezonie 1939. 21 maja 1939 w meczu ligowym z Union-Touring Łódź zdobył 10 bramek (mecz zakończył się zwycięstwem Ruchu 12:1), co do dziś pozostaje rekordem polskiej ligi. Między innymi dzięki niemu Ruch świętował cztery tytuły mistrza Polski (1934, 1935, 1936 i 1938).
W 1936 za alkohol został wyrzucony z reprezentacji olimpijskiej (choć jak podaje Andrzej Gowarzewski, prawdziwym powodem wyrzucenia Wilimowskiego z kadry było jego rzekome zawodowstwo). Teorię, że "pijaństwo" było tylko pretekstem, zdaje się potwierdzać fakt, iż inni gracze Ruchu, którzy tego dnia (tuż po zwycięstwie w lidze i dzień przed kompromitacją 0:9 z Cracovią) na igrzyska olimpijskie pojechali - (Teodor Peterek i Gerard Wodarz). Według śląskich komentatorów uderzenie w Wilimowskiego miało być uderzeniem w Ruch Chorzów (wtedy Hajduki Wielkie) który wygrywając rok po roku ligę był solą w oku działaczy z centrali PZPN.
Wielką skuteczność prezentował w polskiej reprezentacji narodowej. Wilimowski zadebiutował w niej 21 maja 1934 w meczu z Danią, mając wówczas 17 lat i 332 dni, w związku z czym był najmłodszym reprezentantem kraju w historii polskiej piłki. Łącznie w 22 spotkaniach strzelił 21 bramek. Do historii przeszły przynajmniej dwa mecze Wilimowskiego w kadrze. W debiucie Polski w finałach mistrzostw świata w 1938 w Strasburgu zdobył cztery bramki w meczu z Brazylią, a piąta została strzelona z rzutu karnego podyktowanego po faulu na Wilimowskim (Fryderyk Scherfke). Popisy strzeleckie Wilimowskiego wystarczyły jednak tylko do przedłużenia meczu (4:4), po dogrywce Brazylia wygrała 6:5. Polska odpadła, ale Wilimowski był wymieniamy jako jeden z najlepszych piłkarzy mistrzostw. Polska była typowana jako główny faworyt kolejnych Mistrzostw Świata w 1942 r., do których nie doszło.
Po wybuchu II wojny światowej Ernest Wilimowski podpisał volkslistę. Wyjechał w głąb III Rzeszy i kontynuował karierę sportową. Grał m.in. w klubach 1. FC Kattowitz (1939-1940), Polizei-Sportverein Chemnitz (1940-1942) czy TSV 1860 Monachium (1942-1943), w barwach którego zdobył Puchar Niemiec). W latach 1941-1942 zaliczył 8 występów w kadrze narodowej Niemiec, zdobył w tych meczach 13 bramek.
Po II wojnie światowej Wilimowski za grę w reprezentacji III Rzeszy został wymazany z historii polskiej piłki. Grał w Niemczech do 1959 roku. Osiadł w Karlsruhe. Został urzędnikiem, odmówił pracy w Niemieckim Związku Piłkarskim. Nigdy już nie wrócił na Śląsk.
Przebieg kariery piłkarskiej
- 1927-1934: 1. FC Kattowitz
- 1934-1939: Ruch Wielkie Hajduki (od 1 kwietnia 1939 Ruch Chorzów, od 1 września 1939 Bismarckhütter Ballspiel Club, od 12 listopada 1939 Bismarckhütter Sport Vereinigung 1899 e.V)
- 1940 1. FC Kattowitz
- 1940-1942: Polizei-Sportverein Chemnitz
- 1942-1944: TSV 1860 München (i w ramach rozgrywek drużyn wojskowych Soldatenelf – "Rote Jäger")
- 1946-1947: Chemnitz-West
- 1947: Hameln 07
- 1947-1948: TSV Detmond
- 1948-1950: BC Augsburg
- 1950-1952: FV Offenburg
- 1952-1953: Singen 04
- 1953-1955: VfR Kaiserslautern
- 1956: FV Kehl
- Statystycy obliczyli, że w ciągu całej kariery zdobył 1175 bramek<ref>Miesięcznik Społeczno - Kulturalny "Śląsk" 0606 - Cwaniak Z Katowic</ref>.
Bramki w reprezentacji Polski
- Łącznie – 21 bramek w 22 spotkaniach; 16 w meczach towarzyskich, 1 w meczu eliminacji mistrzostw świata, 4 w finałach mistrzostw świata.
- 1934: ze Szwecją 1, z Jugosławią 1, z Niemcami 1
- 1937: ze Szwecją 1, z Danią 1, z Jugosławią 1 (el. MŚ)
- 1938: ze Szwajcarią 1, z Irlandią 1, z Brazylią 4 (MŚ), z Jugosławią 2, z Norwegią 1, z Irlandią 1
- 1939: z Belgią 2, z Węgrami 3.
Inne dyscypliny
Ernest Wilimowski grał od czasu do czasu także w hokej na lodzie dla zespołu Pogoni Katowice<ref>http://en.wikipedia.org/wiki/Ernst_Wilimowski</ref>. Potrafił też świetnie jeździć na nartach zjazdowych.
Źródła
- Karl-Heinz Harke, Georg Kachel; Fußball – Sport ohne Grenzen. Die Lebensgeschichte des Fußball-Altnationalspielers Ernst Willimowski., Dülmen, Laumann-Verlag 1996, ISBN 3-87466-259-4
Zobacz też
- Piłka nożna na Górnym Śląsku do 1945 roku
- Polska - Brazylia (Mistrzostwa Świata w Piłce Nożnej 1938)
Linki zewnętrzne
- "O występach Ernesta Wilimowskiego w reprezentacji Niemiec" - 144 Katowice, 22 października 2003
- "Ernest Wilimowski tęsknił za Śląskiem" - 145 Katowice, 25 maja 2007
- " Polacy pod czarnym orłem" - 146, nr 22/2006
- zdjęcie Ernestwa Wilimowksiego z czasów gry dla Niemiec
- zdjęcie Ernesta Wilimowskiego z czasów gry dla Niemiec