Ekwador


Ekwador (Republika Ekwadoru; hiszp. Ecuador, República del Ecuador) – państwo w Ameryce Południowej położone nad Oceanem Spokojnym, jedno z czterech powstałych w wyniku rozpadu Wielkiej Kolumbii w 1830 r. Sąsiaduje od północy z Kolumbią a od południa z Peru. W skład Ekwadoru wchodzą także położone na Oceanie Spokojnym Wyspy Galapagos - są jego największą atrakcją turystyczną. Nazwa pochodzi od hiszpańskiego słowa oznaczającego równik.

Polityka

Ustrój polityczny


Zgodnie z konstytucją z 1979 zmodyfikowaną 10 sierpnia 1998 Ekwador jest republiką, w której głową państwa jest prezydent będący zarazem szefem administracji.

Prezydent wraz z wiceprezydentem są wybierani z tej samej listy w powszechnych i bezpośrednich wyborach na czteroletnią kadencję (nie ma możliwości reelekcji). Członkowie rządu są mianowani przez prezydenta. Prezydent jest szefem rządu, obsadza ważniejsze stanowiska administracyjne i prowadzi politykę zagraniczną państwa.
Władza ustawodawcza należy do jednoizbowego, stuosobowego parlamentu (Kongres Narodowy, Narodowa Izba Reprezentantów Kongresu Narodowego). Członkowie parlamentu są wybierani w prowincjach w bezpośrednich wyborach. Władzę wykonawczą sprawuje prezydent i odpowiedzialny przed nim rząd.

Partie polityczne

W Ekwadorze istnieje system wielopartyjny, cechuje go duża niestabilność i rozdrobnienie.
Główne partie:

Sytuacja międzynarodowa

Ekwador jest członkiem ONZ od 1945 r. Jest także członkiem wielu regionalnych organizacji jak ALADI, CAN czy SELA.

Geografia

Położenie

{class="wikitable" align=right width=300px
align=center

align=center style="font-size:90%; background: #EFEFEF;"Położenie Ekwadoru w Ameryce Południowej

align=center

align=center style="font-size:90%; background: #EFEFEF;" Wulkan Cotopaxi

align=center

align=center style="font-size:90%; background: #EFEFEF;" Typowa ekwadorska wyżyna

align=center

align=center style="font-size:90%; background: #EFEFEF;"Park Narodowy Machalilla

align=center

align=center style="font-size:90%; background: #EFEFEF;"Park Narodowy Cajas

}
Państwo położone w północno-zachodniej Ameryce Południowej nad Oceanem Spokojnym. Graniczy z Kolumbią od północy i z Peru od południa. Do Ekwadoru należą również Wyspy Galapagos położone na Oceanie Spokojnym ok. 1000 km na zachód od części kontynentalnej.

Warunki naturalne

Obszar Ekwadoru rozciąga się od nizin na wybrzeżach Oceanu Spokojnego w zachodniej części kraju, poprzez łańcuchy górskie Andów, po zachodnie krańce Niziny Amazonki na wschodzie. Linia brzegowa jest słabo rozwinięta, naprzeciw jedynej dużej zatoki Guayaquil leży wyspa Puná o powierzchni ok. 900 km².

W Ekwadorze można wyróżnić 2 prowincje fizycznogeograficzne i 5 podprowincji:

Stosunki wodne

Dobrze rozwiniętą, gęstą sieć rzeczną tworzą m.in. należące do dorzecza Amazonki rzeki: Napo, Pastaza, Morona i Putumayo oraz uchodzące do Oceanu Spokojnego: Esmeraldas, Guayas, i Daule. Brak większych jezior, w widłach rzek Guayas i Daule bagna.

Klimat

Klimat równikowy, w Andach górski z piętrami klimatycznymi, w południowej części wybrzeża suchy, pozostający pod wpływem zimnego Prądu Peruwiańskiego. Średnia roczna suma opadów od 200 mm w południowej części wybrzeża i 400 mm w śródgórskich kotlinach oraz w południowej części Andów, do 3000 mm w północnej części wybrzeża, na wschodnich stokach Kordyliery Środkowej i we wschodnim Ekwadorze. Średnie temperatury utrzymują się mniej więcej na jednakowym poziomie przez cały rok: w stolicy kraju Quito wynoszą ok. 15 °C (od 7 °C do 23 °C), w największym mieście kraju Guayaquil ok. 26 °C (od 24 °C do 27 °C)

Fauna i flora

Naturalną szatę roślinną stanowią lasy, pokrywają ponad 50% powierzchni Ekwadoru. We wschodnim Ekwadorze w dorzeczu Amazonki wilgotne lasy równikowe (mahoniowiec, palisander, balsa, kauczukowiec), w Andach wiecznie zielone lasy liściaste, na wybrzeżu lasy suche. Śródgórskie płaskowyże porasta trawiasto-krzewiasta formacja zwana parámo wraz z innymi formacjami trawiastymi.

Podział administracyjny


Ekwador jest podzielony na 22 prowincje (provincias) – jednostki administracyjne pierwszego rzędu. Prowincje z kolei dzielą się na 217 kantonów (cantones).

{cellpadding="3" cellspacing="0" border="1" align=center width=100% style="font-size: 95%; border: gray solid 1px; border-collapse: collapse;"
bgcolor="#EFEFEF"
! Lp !! Flaga !! Prowincja !! Ilość kantonów !! Stolica !! Powierzchnia !! Ludność !! Gęstość zaludnienia

1 <span style="display:table-cell; border-collapse:collapse; border: solid 1px #000000;"></span> Azuay 14 Cuenca 7701&nbsp;km² 626 857 81,4 os./km²

2 <span style="display:table-cell; border-collapse:collapse; border: solid 1px #000000;"></span> Bolívar 8 Guaranda 3254&nbsp;km² 200 000 61,5 os./km²

3 <span style="display:table-cell; border-collapse:collapse; border: solid 1px #000000;"></span> Cañar 7 Azogues 3910&nbsp;km² 200 000 51,2 os./km²

4 <span style="display:table-cell; border-collapse:collapse; border: solid 1px #000000;"></span> Carchi 6 Tulcán 3605&nbsp;km² 161 000 44,7 os./km²

5 <span style="display:table-cell; border-collapse:collapse; border: solid 1px #000000;"></span> Chimborazo 10 Riobamba 6000&nbsp;km² 480 000 80 os./km²

6 <span style="display:table-cell; border-collapse:collapse; border: solid 1px #000000;"></span> Cotopaxi 7 Latacunga 3200&nbsp;km² 350 000 109,4 os./km²

7 <span style="display:table-cell; border-collapse:collapse; border: solid 1px #000000;"></span> El Oro 14 Machala 5988&nbsp;km² 525 000 87,8 os./km²

8 <span style="display:table-cell; border-collapse:collapse; border: solid 1px #000000;"></span> Esmeraldas 7 Esmeraldas 15 573&nbsp;km² 385 000 24,7 os./km²

9 <span style="display:table-cell; border-collapse:collapse; border: solid 1px #000000;"></span> Galápagos 3 Puerto Baquerizo Moreno 8010&nbsp;km² 25 000 3,1 os./km²

10 <span style="display:table-cell; border-collapse:collapse; border: solid 1px #000000;"></span> Guayas 28 Guayaquil 20 902&nbsp;km² 3 300 000 157,9 os./km²

11 <span style="display:table-cell; border-collapse:collapse; border: solid 1px #000000;"></span> Imbabura 6 Ibarra 4600&nbsp;km² 350 000 76,1 os./km²

12 <span style="display:table-cell; border-collapse:collapse; border: solid 1px #000000;"></span> Loja 16 Loja 10 793&nbsp;km² 440 000 40,8 os./km²

13 <span style="display:table-cell; border-collapse:collapse; border: solid 1px #000000;"></span> Los Ríos 12 Babahoyo 7250&nbsp;km² 750 000 103,4 os./km²

14 <span style="display:table-cell; border-collapse:collapse; border: solid 1px #000000;"></span> Manabí 21 Portoviejo 18 900&nbsp;km² 1 200 000 63,5 os./km²

15 <span style="display:table-cell; border-collapse:collapse; border: solid 1px #000000;"></span> Morona-Santiago 11 Macas 25 700&nbsp;km² 100 000 3,9 os./km²

16 <span style="display:table-cell; border-collapse:collapse; border: solid 1px #000000;"></span> Napo 5 Tena 33 500&nbsp;km² 150 000 4,5 os./km²

17 <span style="display:table-cell; border-collapse:collapse; border: solid 1px #000000;"></span> Orellana 4 Puerto Francisco de Orellana 20 733&nbsp;km² 86 500 4,2 os./km²

18 <span style="display:table-cell; border-collapse:collapse; border: solid 1px #000000;"></span> Pastaza 4 Puyo 29 500&nbsp;km² 61 800 2,1 os./km²

19 <span style="display:table-cell; border-collapse:collapse; border: solid 1px #000000;"></span> Pichincha 9 Quito b/d km² 2 400 000 b/d os./km²

20 <span style="display:table-cell; border-collapse:collapse; border: solid 1px #000000;"></span> Sucumbíos 7 Nueva Loja 18 612&nbsp;km² 145 000 7,8 os./km²

21 <span style="display:table-cell; border-collapse:collapse; border: solid 1px #000000;"></span> Tungurahua 9 Ambato 3369&nbsp;km² 450 000 133,6 os./km²

22 <span style="display:table-cell; border-collapse:collapse; border: solid 1px #000000;"></span> Zamora-Chinchipe 9 Zamora 10 556&nbsp;km² 76 000 7 os./km²
}
{class="toc" align=center width=100%


}

Historia


Pierwsze ślady osadnictwa na ziemiach należących do Ekwadoru pochodzą z ok. 8000 p.n.e. Tereny te, zamieszkane przez liczne rolnicze plemiona indiańskie, król Tupa Inca Yupanqui włączył w granice państwa Inków w drugiej połowie XV w.

Hiszpańska kolonizacja

Obszar Ekwadoru został odkryty i od 1526 r. penetrowany przez Hiszpanów (wyprawy Francisco Pizarra i Diego de Almagra). Ostatecznie konkwistadorzy dowodzeni przez podwładnego Pizarra Sebastiána de Belalcázara, opanowali te tereny w latach 1531-1535 i założyli miasta Quito oraz Guayaquil.
W 1536 r. Ekwador włączono do Wicekrólestwa Peru. W 1563 utworzono audiencje Quito, ważną gospodarczo bo bogatą w srebro i złoto, miasto Quito było także jej centrum kulturalno-naukowym. We wschodniej części audiencji istniało w latach 1638-1773, posiadające sporą autonomię państwo Maynas, administrowane przez jezuickich misjonarzy. Następnie, w 1739 tereny te włączono do Wicekrólestwa Nowa Granada.

Droga ku niepodległości


W XVII i XVIII w. niewolniczy przymus pracy na roli i w kopalniach powodował liczne powstania Indian. Od drugiej połowy XVIII w. pojawiły się dążenia niepodległościowe wśród Kreoli, i w związku z tym próby uniezależnienia Quito od władzy hiszpańskiej. W początkach XIX w. rozpoczęła się walka miejscowej ludności z kolonizatorami hiszpańskimi. W 1809 r. wybuchło powstanie, utworzono juntę rządzącą i proklamowano niepodległość, której nie udało się jednak utrzymać na skutek stłumienia rewolty. Kolejne powstanie z 1812 r. również zostało stłumione. Od 1819 wybuchają dalsze walki pod dowództwem gen. Antonio José de Sucre. Dzięki decydującemu zwycięstwu gen. de Sucre pod Pichincha (24 V 1822) umożliwia wojskom Simona Bolivara wyzwolenie miasta Quito (16 VI 1822). Działania wojskowe zostają zakończone w 1822 r. ostatecznym zwycięstwem. W następnych latach Ekwador wstępuje, jako prowincja Quito, do stworzonej przez Simona Bolivara federacyjnej republiki Wielkiej Kolumbii (powstałej w 1819). W 1824 prowincja przyjmuje dzisiejszą nazwę Ekwador. Po rozpadzie Wielkiej Kolumbii w maju 1830, Ekwador ogłasza się niezależnym państwem. Pierwszym prezydentem zostaje gen. Juan José Flores.

Niepodległość

Przez cały okres niepodległego bytu, wewnętrzna sytuacja polityczna kraju była bardzo skomplikowana i pełna napięć. Władzę sprawowano w sposób niezgodny z zasadami demokracji, zmiany kolejnych ekip rządzących dokonywały się często na drodze przewrotów wojskowych i zamachów stanu. Mimo niepewnej sytuacji politycznej w niepodległym Ekwadorze udało się przeprowadzić szereg postępowych reform społecznych i gospodarczych. Starano się rozwijać infrastrukturę komunikacyjną kraju, budując wiele kilometrów linii kolejowych i dróg.

XIX-wieczną historię Ekwadoru zdominowała rywalizacja dwóch regionów gospodarczo-polityczno-kulturalnych: Sierry z ośrodkiem w Quito i Costy z ośrodkiem w Guayaquil. Nowo odkryte tereny Amazonii, nieznane i niezagospodarowane, pozostawały poza kontrolą państwa i stanowiły obszar sporny między Ekwadorem, Peru i Kolumbią. Rządy konserwatystów z Sierry – reprezentujących wielkich właścicieli ziemskich i armię, eksponujących rolę Kościoła katolickiego (należeli do nich prezydenci Juan Jose Flores i G. García Moreno), przeplatały się z rządami liberałów z Costy – przedstawicieli burżuazji handlowo-przemysłowej. Walkom o władzę towarzyszyły konflikty zbrojne z Peru i Kolumbią.

Od 1852 r. rządy objęli liberałowie, nastąpiło zniesienie niewolnictwa i wygnanie jezuitów, wprowadzono bezpłatne szkolnictwo. W 1861 do władzy doszli konserwatyści, w 1869 r. ustanowili konstytucje przyznającą prawa polityczne wyłącznie katolikom. Zaostrzająca się rywalizacja między konserwatystami a liberałami doprowadziła do wojny domowej, trwającej w latach 1895-1896. Po zwycięstwie liberałów, przejęli oni władzę w Ekwadorze i sprawowali ją prawie nieprzerwanie do 1944. Dominującą wtedy rolę w gospodarce i polityce zaczęła odgrywać Costa, zwłaszcza prowincja Guayaquil.

Po otwarciu Kanału Panamskiego intensywnie zaczął rozwijać się handel zagraniczny, Ekwador stał się jednym z największych na świecie eksporterów kakao.

W latach 20. XX w. zaczęły do Ekwadoru napływać obce kapitały (zwłaszcza brytyjski i amerykański) inwestowane w przemysł naftowy. Rosło uzależnienie Ekwadoru od USA. Lata 30. to okres kryzysu gospodarczego (znaczne pogorszenie sytuacji ekonomicznej m.in. pod wpływem wielkiego kryzysu światowego) oraz destabilizacji politycznej wywołanej licznymi zamachami stanu, w latach 1931-1940 władzę sprawowało aż 18 prezydentów i żaden z nich nie dotrwał do końca kadencji. W 1941 wybuchła wojna z Peru o Amazonię, gdzie odkryto bogate zasoby ropy naftowej. Wojnę zakończyło porozumienie zawarte 1942 w Rio de Janeiro pod presją państw obu Ameryk (gwarantowane przez Argentynę, Brazylię, Chile i USA), niekorzystne dla Ekwadoru, który utracił ok. 40% swojego terytorium. W połowie II wojny światowej Ekwador opowiedział się po stronie aliantów i w 1942 r. wypowiedział wojnę Niemcom oraz Włochom. Dzięki temu otrzymał znaczną pomoc gospodarczą od USA, które zbudowały na ważnych pod względem strategicznym wyspach Galápagos bazę wojskową, dla ochrony Kanału Panamskiego.

Czasy powojenne

Ekwador zostaje w 1945 członkiem ONZ.

W okresie powojennym armia przejęła inicjatywę w życiu politycznym państwa i podjęła próby jego unowocześnienia. W 1944 r., w wyniku powstania wojskowych, władzę przejął José María Velasco Ibarra, który przez ok. 30 lat wywierał wpływ na życie Ekwadoru, był prezydentem w latach 1944-1947, 1952-1956, 1960-1961 i 1968-1972. Jego plany reform, zmierzających do modernizacji zacofanego gospodarczo, rolniczego Ekwadoru, nie zostały zrealizowane. Prowadził niezależną politykę zagraniczną w stosunkach z USA i kwestionował, lecz bez rezultatu, układ graniczny z Peru zawarty po wojnie w 1942. Wojskowi sprawujący (z przerwami) władzę w latach 1961-1979 deklarowali potrzebę reform strukturalnych, polityki rozwojowej i wzmocnienia kontroli państwa nad gospodarką. Próbowali także nacjonalizować niektóre jej dziedziny. W 1964 zadekretowali ograniczoną reformę agrarną, którą realizowano jeszcze w połowie lat 70. lecz nie wywarła ona większego wpływu na zmianę struktury rolniczej kraju. Od lat 70. ważnym elementem gospodarki Ekwadoru stała się ropa naftowa, której bogate złoża odkryto w 1967. W 1974 znacjonalizowano część mienia amerykańskiego koncernu Texaco-Gulf i zmniejszono tereny koncesyjne, w 1973 r., po odkryciu dalszych bogatych złóż ropy, Ekwador przystąpił do OPEC. Eksport ropy poprawił sytuację gospodarczą Ekwadoru, dochody z niego nie służyły jednak tworzeniu trwałych podstaw do rozwoju kraju. Na początku lat 80., po spadku cen ropy naftowej na rynkach światowych, sytuacja gospodarcza Ekwadoru ponownie się pogorszyła, jednocześnie odżyły konflikty graniczne z Peru i Kolumbią. Po powrocie w 1979 r. do rządów cywilnych, kolejne rządzące koalicje (1981-1988 i od 1992 centroprawicowe, 1988-1992 centrolewicowa) próbowały realizować całkowicie odmienne rozwiązania gospodarcze – neoliberalne i socjaldemokratyczne, co nie przyniosło pozytywnych i trwałych zmian w sytuacji społeczno-gospodarczej kraju. Przybyły też nowe problemy: wzrost roszczeń (m.in. społeczno-politycznych) ludności tubylczej (indiańsko-metyskiej), stanowiącej większość mieszkańców Ekwadoru, m.in. żądania zwrotu ziemi nadanej reformami z 1964 i 1973 i odebranej w 1994 (marsze na stolicę, blokady dróg itd.). Według raportów USA Ekwador ma coraz bardziej rosnący udział w nielegalnym tranzycie narkotyków.

W 1993 nowo wybrany prezydent Sixto Durán Ballén podjął decyzję o wystąpieniu Ekwadoru z OPEC. Krok ten był konsekwencją polityki sanacji, dotyczącej gospodarki prowadzonej przez nową ekipę rządzącą. Decyzję o wystąpieniu podjęto w związku z nieprzyznaniem żądanych, wyższych limitów na wydobycie ropy. Wprowadzone posunięcia oszczędnościowe, podwyżki cen, dewaluacja krajowej waluty spotkały się z protestami związków zawodowych i ludności. W 1998 prezydentem zostaje chrześcijański-demokrata Jamil Mahuad, doprowadza do nowelizacji konstytucji, poprzedzonej referendum, w kwestii możliwości reelekcji głowy państwa i prawa dwukrotnego wyboru deputowanych do parlamentu. W 1999 na skutek dużego spadku cen ropy na rynkach światowych kraj popada w duży kryzys ekonomiczny, inflacja osiąga poziom 60%, fala strajków i demonstracji (okupacja parlamentu przez 10 tys. Indian) zmusza prezydenta do ogłoszenia stanu wyjątkowego. Jednak już na początku 2000 nasilają się nowe demonstracje, wspomagane częściowo przez wojsko (nieudany wojskowy zamach stanu płk. Lucio Gutierreza), prowadzą do obalenia prezydenta Jamila Mahuada (21 I 2000). Zostaje on zastąpiony przez ówczesnego wiceprezydenta Gustavo Noboa Berejano. 10 września 2000 zastąpiono narodową walutę sucre – dolarem amerykańskim, z czego wynikła drastyczna podwyżka cen która ostatecznie pogłębiła napięcie i trudną sytuację w kraju. Prezydent Gustavo Noboa Berejano wprowadza stan wyjątkowy w całym kraju. W 2002 r. mają miejsce kolejne wybory prezydenckie, zwycięża Lucio Gutierrez, który stał na czele puczu z 2000. Sytuacja polityczna i gospodarcza bardzo trudna, mimo że Ekwador jest drugim w Ameryce Południowej eksporterem ropy naftowej i pierwszym bananów, a wzrost gospodarczy wyniósł 6% w 2004 r., to 80% mieszkańców żyje w biedzie wskutek nieudolnych rządów i korupcji, inflacja jest nadal wysoka i wynosi ok. 25%. W ślad za tym rośnie zamęt polityczny. Już w IV 2005, w wyniku demonstracji ulicznych parlament odsuwa od władzy prezydenta (prezydent otrzymuje azyl polityczny w Brazylii). Urząd prezydencki obejmuje dotychczasowy wiceprezydent Alfredo Palacio. W marcu tego roku mają miejsce protesty ludności indiańskiej wobec planowanej umowy o wolnym handlu z USA.

Gospodarka


{align=right width=50%
<div class="NavFrame">
<div class="NavHead" style="background:#DDDDDD" align="center" width="100%"> Ekonomiczne dane statystyczne na rok 2005 </div>
<div class="NavContent">
{ cellpadding="3" cellspacing="0" border="1" align=center width=100% style="text-align: left; font-size: 95%; border: grey solid 1px; border-collapse: collapse;"

width=50% – PKB nominalne
– <small>na 1 mieszkańca</small>
– PKB rzeczywiste
– <small>na 1 mieszkańca</small>
– wzrost PKB
width=50% 56,9 mld $
4300 $
30,7 mld $
2500 $
3,9%

waluta:
USD; $
dolar amerykański
= 100 centów

struktura
zatrudnienia:
– rolnictwo 8%
– przemysł 24%
– usługi 68%

udział % w PKB
– rolnictwo 7,4%
– przemysł 31,8%
– usługi 60,8%

budżet:
– dochody
– wydatki

8,822 mld $
8,153 mld $

inflacja:
3,1%

dług publiczny:
44,9% PKB

dług zagraniczny:
18,29 mld $

rezerwy złota
i dewizy:
2,147 mld $

siła robocza:
4,6 mln ludzi

ludność żyjąca
poniżej ubóstwa:
41% (2006)

bezrobocie:
9,7%

inwestycje:
22% PKB

przemysłowe produkcyjne
tempo wzrostu:
4,5%

źródła energii:
– paliwa
kopalne b/d
– energia
wodna b/d
– energia
atomowa b/d

elektryczność:
– produkcja
– konsumpcja

11,27 mld kWh
10,55 mld kWh

ropa naftowa:
– produkcja
– konsumpcja

493 200 bar/d
155 000 bar/d

gaz ziemny:
– produkcja
– konsumpcja

50 mln m³
50 mln m³

struktura
użytkowania ziemi:
– grunty orne b/d
– użytki zielone b/d
– lasy b/d
– pozostałe b/d

import:
8,436 mld $

import
(najważniejsi partnerzy)
USA: 16,5%
Kolumbia: 14,1%
Chiny: 9,2%
Wenezuela: 7,1%
Brazylia: 6,5%
Chile: 4,6%
Japonia: 4,5%
Meksyk: 4,3%

eksport:
9,224 mld $

eksport
(najważniejsi partnerzy)
USA: 42,9%
Panama: 14,3%
Peru: 7,9%
Włochy: 4,6%
}
</div>
</div>
}
Gospodarka opiera się na rolnictwie i wydobyciu ropy naftowej (drugie na kontynencie zasoby, z eksportu ropy pochodzi 42% wpływów dewizowych). Po dość szybkim rozwoju przemysłu przetwórczego w latach 1970-1980 narosło zadłużenie zagraniczne (do 12 mld dolarów USA w 1991) oraz spadło średnie roczne tempo wzrostu produktu krajowego brutto, z 8,7% w 1965-1980 do 1,5% w 1980-1987. Programy stabilizacyjne wprowadzane pod kontrolą Międzynarodowego Funduszu Walutowego nie przyniosły oczekiwanych rezultatów.

Od 10 września 2000 r. obowiązującą walutą jest dolar amerykański który dzieli się na 100 centów.
Dawniej jednostką monetarną było sucre = 100 centavos.

Struktura zatrudnienia: rolnictwo 8%, przemysł 24%, usługi i handel 68%.
Dochód narodowy w 2004 wynosił 3700 USD na 1 mieszkańca.
Inflacja w 2004 wyniosła 2%.
Zadłużenie zagraniczne przekracza 16 mld USD (2004).

Podatki

{ cellpadding="3" cellspacing="0" border="1" align=center style="font-size: 95%; border: gray solid 1px; border-collapse: collapse;"
!style="background: #DDDDDD"
!style="background: #DDDDDD" Roczne zarobki
!style="background: #DDDDDD" Podatek

width=4% 1
width=68% od 0 $ do 5000 $
width=38% 0%

2
od 5000 $ do 10 000 $
5%

3
od 10 000 $ do 20 000 $
10%

4
od 20 000 $ do 30 000 $
15%

5
od 30 000 $ do 40 000 $
20%

6
powyżej 40 000 $
25%
}

Podstawowa stawka VAT to 12% dla większości produktów i usług.
Występuje 0% stawka VAT na produkty żywnościowe, sprzęt rolniczy, leki, książki oraz prasa i produkty eksportowe. Dodatkowo usługi objęte zerową stawką VAT to: transport osobowy oraz towarowy, usługi medyczne, elektryczność, woda, wywóz śmieci, ścieki, edukacja, domy spokojnej starości, domy opieki społecznej, usługi religijne i pogrzebowe, druk książek, inne usługi poniżej 400$.

Rolnictwo

Podstawę utrzymania 1/3 ludności stanowi rolnictwo rozwijające się dzięki dużym, wielkoobszarowym prywatnym majątkom ziemskim (duży udział w ogólnej powierzchni użytków rolnych). Ekwador jest jednym z największych w świecie producentów i eksporterów bananów. Z przeznaczeniem głównie na wywóz uprawia się także kawę i kakao. Na potrzeby wewnętrzne uprawia się: trzcinę cukrową, ryż, kukurydzę, pszenicę, jęczmień, ziemniaki, maniok jadalny, soję, drzewa cytrusowe (głównie pomarańcze) palmę oleistą oraz bawełnę. Prowadzi się tu także hodowlę bydła, trzody chlewnej, owiec, koni i kóz. Areał ziem uprawnych został znacznie powiększony w połowie lat 50. dzięki zakrojonemu na szeroką skalę karczowaniu lasów.
Średnia wydajność pracy w rolnictwie jest czterokrotnie niższa niż w przemyśle. Istotnym elementem sektora rolno-spożywczego jest dość dobrze rozwinięte rybołówstwo zwłaszcza połów krewetek i tuńczyków. Ważną rolę odgrywa leśnictwo, eksploatujące cenne gatunki drzew występujące w wilgotnych lasach tropikalnych, we wschodniej części kraju (drzewo balsa, chinowiec, kauczukowiec i mahoniowiec).

Przemysł

Przemysł Ekwadoru jest słabo rozwinięty. Podstawową gałęzią przemysłu przetwórczego jest rafinacja ropy naftowej i przetwórstwo gazu ziemnego oraz związany z ropą przemysł chemiczny (produkcja opon i nawozów sztucznych). Duże zakłady petrochemiczne funkcjonują w Guayaquil. Pieniądze pochodzące z sektora naftowego rząd stara się lokować w rozwój nowych gałęzi przemysłu, m.in. samochodowego i metalurgicznego. Ponadto w kraju działają zakłady branż tradycyjnych: przetwórstwa spożywczego, włókienniczej, cementowej i materiałów budowlanych. Istotna rolę w dalszym ciągu odgrywa ręczne rzemiosło (wyrób makaty, kilimy, poncz).

Handel

Podstawowym towarem przeznaczonym na eksport jest ropa naftowa (47% wartości eksportu). Drugą ważną grupą towarową są produkty branży rolno-spożywczej, głównie banany i krewetki oraz ziarna kakao i kawy. Do kraju sprowadza się przede wszystkim surowce, dobra inwestycyjne oraz artykuły konsumpcyjne.
Głównymi partnerami handlowymi są: Stany Zjednoczone, Kolumbia i Wenezuela.

Obroty w handlu z zagranicą w 2004 wyniosły:
Obroty w handlu z zagranicą w 2005 wyniosły:

Demografia


{class="wikitable" align=right width=300px
<div style="width=100%; height:5px; background-color:#DDDDDD;"/>
---
align="center"
---
align="center" Zmiana liczby ludności Ekwadoru w latach 1961-2003 (w tysiącach)
---
<div class="NavFrame">
<div class="NavHead" style="background:#DDDDDD" align="center" width="100%"> Statystyki demograficzne (2006) </div>
<div class="NavContent">
{ cellpadding="3" cellspacing="0" border="1" align=center width=100% style="text-align: left; font-size: 95%; border: gey solid 1px; border-collapse: collapse"
---
style="background: #DDDDDD" Liczba ludności
13 547 510
---
"2" align="center" style="background: #DDDDDD"Ludność według wieku
---
0 – 14 lat
33%
mężczyzn: 2 281 499
kobiet: 2 195 551
---
15 – 64 lat
61,93%
mężczyzn: 4 178 653
kobiet: 4 210 766
---
ponad 64 lata
5%
mężczyzn: 319 719
kobiet: 361 322
---
"2" align="center" style="background: #DDDDDD"Średnia wieku
---
w całej populacji
23,6 lat
---
mężczyzn
23,1 lat
---
kobiet
24 lat
---
style="background: #DDDDDD" Przyrost naturalny
1,5%
---
Współczynnik urodzeń
22,29 urodzeń/1000 mieszkańców
---
Współczynnik zgonów
4,23 zgonów/1000 mieszkańców
---
Współczynnik migracji
-3,11 migrantów/1000 mieszkańców
---
"2" align="center" style="background: #DDDDDD"Ludność według płci
---
przy narodzeniu
1,05 mężczyzn/kobiet
---
poniżej 15 lat
1,05 mężczyzn/kobiet
---
15 – 64 lat
0,99 mężczyzn/kobiet
---
powyżej 64 lat
0,89 mężczyzn/kobiet
---
w całej populacji
1 mężczyzn/kobiet
---
"2" align="center" style="background: #DDDDDD"Umieralność niemowląt
---
w całej populacji
22,87 śmiertelnych/1000 żywych
---
płci męskiej
27,42 śmiertelnych/1000 żywych
---
płci żeńskiej
18,09 śmiertelnych/1000 żywych
---
"2" align="center" style="background: #DDDDDD"Oczekiwana długość życia
---
w całej populacji
76,42 lat
---
mężczyzn
73,55 lat
---
kobiet
79,43 lat
---
style="background: #DDDDDD" Rozrodczość
2,68 urodzeń/kobietę
---
"2" align="center" style="background: #DDDDDD"HIV/AIDS
---
Współczynnik dorosłych z HIV/AIDS
0,3% (2003)
---
Liczba osób żyjących z HIV/AIDS
21 000 (2003)
---
Liczba zmarłych na HIV/AIDS
1 700 (2003)
}
</div>
</div>
}
Ekwador liczy 13,4 mln mieszkańców (2005).
Średnia gęstość zaludnienia wynosi 49 osób/km².
W miastach zamieszkuje około 62% ludności.
7% ludności to analfabeci.
Przeciętna długość życia mężczyzn to 73 lata, kobiet – 79 lat.

Struktura etniczna

Społeczeństwo Ekwadoru to w większości ludność mieszana, pochodzenia indiańsko-europejskiego.

Według danych CIA:
Metysi (potomkowie mieszanych małżeństw białych i Indian): 79,3%%
Indianie południowoamerykańscy (głównie Keczua): 7%
Potomkowie białych kolonizatorów (głównie Hiszpanów): 6,1%
Murzyni (potomkowie afrykańskich niewolników):7,2%

Religia

<ref>http://kzbb.org/ind.php?kzbb=statystyka&w=rzws&ac=p&id=2&idp=102
Dane statystyczne zaczerpnięto z książki Patricka Johnstona i Jasona Mandryka pt. "Operation World", oraz z innych źródeł.</ref>

Języki

Językiem urzędowym jest hiszpański, w użyciu wśród miejscowej populacji Indian jest także język keczua, chibcha i inne.

Analfabetyzm, dane szacunkowe na rok 2003:

Największe miasta

Tabela poniższa przedstawia miasta w Ekwadorze mające powyżej 50 tys. mieszkańców.

{ cellpadding="3" cellspacing="0" border="1" align=center style="font-size: 95%; border: gray solid 1px; border-collapse: collapse;"
!style="background: #DDDDDD"
!style="background: #DDDDDD" Miasto
!style="background: #DDDDDD" Ludność
!style="background: #DDDDDD" Prowincja

width=3% 1
width=32% Guayaquil
width=32% 3 002 029
width=32% Guayas

2
Quito
1 399 814
Pichincha

3
Cuenca
276 964
Azuay

4
Santo Domingo
200 421
Pichincha

5
Machala
198 123
El Oro

6
Manta
183 166
Manabí

7
Portoviejo
170 326
Manabí

8
Eloy Alfaro
167 784
Guayas

9
Ambato
154 369
Tungurahua

10
Riobamba
124 478
Chimborazo

11
Quevedo
119 436
Los Ríos

12
Loja
117 796
Loja

13
Milagro
110 093
Guayas

14
Ibarra
108 666
Imbabura

15
Esmeraldas
95 630
Esmeraldas

16
Babahoyo
76 279
Los Ríos

17
La Libertad
75 881
Guayas

18
Latacunga
51 717
Cotopaxi
}

Kultura

Święta

{ cellpadding="3" cellspacing="0" border="1" align=center style="font-size: 95%; border: gray solid 1px; border-collapse: collapse;"
! style="background: #CCCCCC" 3 Święta religijne i świeckie

! style="background: #DDDDDD" data
! style="background: #DDDDDD" nazwa polska
! style="background: #DDDDDD" nazwa hiszpańska

style="background: #EEEEEE" 1 stycznia style="background: #EEEFFF" Nowy Rok Año nuevo

style="background: #EEEEEE" marzec</br>kwiecień style="background: #EEEFFF" Wielkanoc
(Wielki Czwartek i Wielki Piątek) Jueves Santo y Viernes Santo

style="background: #EEEEEE" 1 maja style="background: #EEEFFF" Święto pracy Día del Trabajo

style="background: #EEEEEE" 24 maja style="background: #EEEFFF" Bitwa pod Pichinchą Batalla de Pichincha

style="background: #EEEEEE" 24 lipca style="background: #EEEFFF" Narodziny Szymona Boliwara Natalicio de Simón Bolivar

style="background: #EEEEEE" 25 lipca style="background: #EEEFFF" Założenie Guayaquil Fundación de Guayaquil

style="background: #EEEEEE" 10 sierpnia style="background: #EEEFFF" Dzień Niepodległości
(rocznica powstania w 1809) Día de la Independencia

style="background: #EEEEEE" 15 sierpnia style="background: #EEEFFF" Wniebowzięcie Matki Boskiej Día de la Asunción

style="background: #EEEEEE" 9 października style="background: #EEEFFF" Niepodległość miasta Guayaquil Independencia de Guayaquil

style="background: #EEEEEE" 12 października style="background: #EEEFFF" Odkrycie Ameryki przez Krzysztofa Kolumba
w 1492 r. Día de la raza

style="background: #EEEEEE" 1 listopada style="background: #EEEFFF" Dzień Wszystkich Świętych Día de Todos Los Santos

style="background: #EEEEEE" 2 listopada style="background: #EEEFFF" Dzień Wszystkich Zmarłych Día de los Difuntos

style="background: #EEEEEE" 3 listopada style="background: #EEEFFF" Niepodległość miasta Cuenca Independencia de Cuenca

style="background: #EEEEEE" 6 grudnia style="background: #EEEFFF" Założenie Quito Fundación de Quito

style="background: #EEEEEE" 25 grudnia style="background: #EEEFFF" Boże Narodzenie Navidad

}

Nauka

W Ekwadorze działa Ekwadorska Akademia Literatury, założona w 1875, powiązana z Hiszpańską Akademią Królewską w Madrycie. Istnieje 10 uniwersytetów z których najstarszy i największy Centralny Uniwersytet Ekwadoru w Quito został założony w 1769. Poza tym Politechnika Narodowa w Quito, założona w 1869.

Zobacz też

Linki zewnętrzne


}}



Ecuador
Ecuador
Équateur (pays)