Dniepr
Dniepr (ukr. Дніпро – Dnipro, ros. Днепр – Dniepr, białorus. Дняпро – Dniapro) – rzeka w Rosji, Białorusi i Ukrainie, w przeszłości na terytorium Wielkiego Księstwa Litewskiego a po unii lubelskiej - Rzeczypospolitej; należy do zlewiska Morza Czarnego; dł. 2285 km – jedna z kilku najdłuższych w Europie.Wypływa z Wałdaju, płynie w kierunkach przeważnie południowych przez rozległe tereny Niziny Wschodnioeuropejskiej, uchodzi do Limanu Dnieprzańsko-Buskiego; najważniejsze miasta nad rzeką: Smoleńsk (Rosja), Mohylew (Białoruś) oraz Kijów, Dniepropetrowsk i Zaporoże (Ukraina).
Podobnie jak Wołga został wykorzystany do utworzenia szeregu obszernych sztucznych zbiorników wodnych; znajdują się one w środkowym i dolnym biegu, na odcinku między granicą białorusko-ukraińską i Morzem Czarnym; zbiorniki te to: Kremieńczucki (2252 km²), Kachowski (2155 km²), Kijowski (922 km²), Dnieprodzierżyński (567 km²), Zaporoski (410 km²) i Kaniowski (582 km²); ich utworzenie miało zgubny wpływ na naturalną ekologię rzeki.
Na odcinku między Dniepropetrowskiem a Zaporożem, na rzece znajdowało się 9 progów skalnych zwanych dnieprowe porohy. W 1932 roku porohy zostały zatopione przez wody Zaporoskiego zbiornika retencyjnego.
Dniepr w kulturze
Dnieprem zachwycał się historyk grecki Herodot (ok. 445 r. p.n.e.), pisząc o nim jako o trzeciej największej rzece na świecie po Nilu i Dunaju.
Dnieprowe porohy zostały plastycznie opisane w Ogniem i mieczem Sienkiewicza.
Linki zewnętrzne
- Strona o zaporach na Dnieprze
- Mapa porohów
- (na 14 stron)