Buriaci
Buriaci (buriac. Буряадууд, ros. Буряты) – naród mongolski, liczący około 500 tysięcy osób. Używają języka buriackiego, należącego do grupy mongolskiej języków ałtajskich, rozpowszechniony wśród nich jest także język mongolski i rosyjski. Przed 1931 rokiem używali pisma mongolskiego, w latach 1931-1939 alfabetu łacińskiego, następnie wprowadzono cyrylicę.
Zamieszkują w północnej Azji, w pobliżu jeziora Bajkał – głównie w rosyjskiej Buriacji, gdzie stanowią około 30 procent populacji, oraz w Ust-Ordyńsko-Buriackim Okręgu Autonomicznym i Agińsko-Buriackim Okręgu Autonomicznym a także na ościennych terenach Rosji. Ogólna liczba Buriatów w Federacji Rosyjskiej wynosi około 450 tysięcy (według wyników spisu powszechnego z 2002 roku: 445 175 osób). Poza tym naród ten żyje w Mongolii (około 40 tysięcy) i na północnym wschodzie Chin (około 20 tysięcy).
Plemiona mongolskie zasiedlały region wokół Bajkału od X wieku. Etnos buriacki uformował się w XII-XIX w. w wyniku konsolidacji plemion bliskich sobie pod względem kultury i języka. Po raz pierwszy nazwa "Buriaci" pojawiła się w 1240 r. w mongolskich zapiskach. W XVII wieku rozpoczęła się konsolidacja z plemionami, które pojawiły się na tym obszarze na przełomie XVI i XVII wieku, a wśród których oprócz elementów etnicznie mongolskich (Chałchasi i Ojraci) były także grupy turkijskie i tunguzkie. W tym okresie dotarli tutaj także pierwsi rosyjscy osadnicy, a od połowy XVII w. tereny po obu stronach Bajkału weszły w skład Carstwa Rosyjskiego. Pod rosyjskim panowaniem ostatecznie ukształtował się naród buriacki. Do XIX wieku Buriaci wiedli koczowniczy tryb życia, następnie przeszli do życia osiadłego.
Zachodni Buriaci wyznają szamanizm, Buriaci w Kraju Zabajkalskim również lamaizm, ponadto niewielka liczba Buriatów wyznaje prawosławie.
Zobacz też
Źródła
- (strony 118-122)