Bruksela


Bruksela (fr. Bruxelles, nid. Brussel, niem. Brüssel) – miasto i stolica Belgii oraz Unii Europejskiej, położone w środkowej części kraju nad rzeką Senne.
Oprócz miasta na prawach gminy, nazwą Bruksela określa się także Region Stołeczny Brukseli, który skupia również 18 innych gmin (między innymi Anderlecht, Etterbeek, Saint-Gilles, Uccle, Schaarbeek) i liczy około 1 mln mieszkańców. Aglomeracja brukselska (w sensie geograficznym) obejmuje także pewną liczbę gmin flamandzkich.

Dane ogólne

Bruksela jest siedzibą króla i parlamentu belgijskiego, a ponadto jest siedzibą instytucji Unii Europejskiej, NATO i Euroatomu. Ważny ośrodek handlowy, bankowo-finansowy i kulturalno-naukowy kraju. Siedziba dwóch królewskich akademii umiejętności (walońskiej i flamandzkiej), Królewskiej Akademii Sztuki (zał. 1711), Biblioteki Królewskiej (zał. 1837); dwa uniwersytety (ULB i VUB), konserwatorium i instytuty naukowo-badawcze, teatry, 30 muzeów.

Historia

Pierwsze wzmianki o mieście pochodzą z 966, wtedy była to osada obronna. Później Bruksela była stolicą krainy historycznej Brabancji.

Od XIII miasto rozwinęło się jako znaczący i prężny ośrodek tkactwa oraz ważny przystanek na szlaku handlowym z Brugii do Kolonii. Powstało wówczas dzisiejsze centrum miasta z rynkiem (Grand Place).

W 1695 miasto poważnie ucierpiało w wyniku najazdu króla Francji, Ludwika XIV.

Austriacki minister pełnomocny w 1769 założył w Brukseli "Towarzystwo Literackie" (Literarische Gesellschaft), które było zaczątkiem przyszłej Belgijskiej Akademii Nauk.

W 1830 Bruksela została stolicą niepodległej Belgii. Rok później król Leopold I nakazał wyburzenie murów obronnych i rozbudowę miasta. Rozwój ten kontynuował jego następca,
Leopold II.

W latach 60. XIX burmistrz Jules Anspach zapoczątkował wielką "sanację" i przebudowę miasta. Dokonano wyburzeń zabudowy wzdłuż rzeki Senne, jej kanalizacji; przebito (na wzór "bulwarów" Haussmanna) szeroką ulicę między dworcami Midi i Nord, zbudowano Giełdę, stworzono nową dzielnicę wokół Notre-Dame-aux-Neiges, przedłużono avenue Louise, rue de la Régence i rue Belliard, stworzono Parc du Cinquantenaire. Stworzono nowy system dystrybucji wody i gazu.

W czasie drugiej wojny światowej Bruksela ucierpiała w wyniku bombardowań z lat 1940 oraz 1943-1944.

Po wojnie miasto stało się centrum zjednoczonej Europy; od 1958 mieści się tutaj siedziba EWG, późniejszej Wspólnoty Europejskiej. W 1967 została tu również przeniesiona z Paryża kwatera główna NATO.

Zabytki i turystyka


,
Bruksela-Ukkel

W Brukseli można odnaleźć liczne przykłady architektury secesyjnej.

Atomium

Zbudowany z okazji Expo 1958, 103-metrowej wysokości model kryształu żelaza (powiększonego 150 miliardów razy). Składa się z 9 stalowych sfer o średnicy 18 metrów i łączących je 20 korytarzy, każdy o długości ok. 40 m. Na sam szczyt budowli można wyjechać windą. Z okien najwyższej sfery widać panoramę Brukseli, a także Mini Europę – kompozycję miniaturowych obiektów z najpiękniejszych miast w Europie, która znajduje się w pobliskim Bruparku. W innych znajdują się wystawy dotyczące mody, mebli i stylu życia lat pięćdziesiątych ubiegłego stulecia.

Konstruktorem budowli jest André Waterkeyn. Znajduje się ona w Laeken, należącym do zespołu miejskiego Brukseli.

Muzea

Gospodarka

Duży ośrodek przemysłowy; m.in. włókiennictwa (wyrób koronek), montaż samochodów (Citroën,
Renault, Volkswagen), piwowarstwa, hutnictwa metali nieżelaznych, elektroniki. Wielki ośrodek finansowo-handlowy (giełda, banki międzynarodowe).

Transport

Największy belgijski węzeł kolejowy (stacje: Bruxelles-Midi, Delta i Bruxelles-Luxembourg) i drogowy oraz port śródlądowy, połączony kanałem z Antwerpią, cztery linie metra oraz dwie linie premetra (podziemny tramwaj), międzynarodowy port lotniczy Zaventem i port lotniczy Charleroi, położony 46 km na południe od centrum Brukseli.

Na podstawie zbieranych od 2006 danych producent urządzeń nawigacyjnych firma TomTom, w 2010 opublikował informację, że wśród 59 miast Europy, Bruksela posiada największy udział głównych dróg (37,7%), na których prędkość poruszania bywa mniejsza niż 70% ograniczenia prędkości<ref>Which is Europe's most congested city? - Car and Car-Buying News - What Car?</ref><ref>Stockholm car traffic not so slow - Stockholm News</ref>.

Sport

Bruksela kibicom sportowym znana jest głównie dzięki klubowi piłkarskiemu Anderlecht, swoją siedzibę ma tu także FC Bruksela. Tutaj także miały miejsce wydarzenia, które do historii sportu przeszły pod nazwą Zamieszki na Heysel. Obecnie największym stadionem stolicy Belgii jest Stadion Króla Baudouina I, FC Bruksela swoje mecze rozgrywa na Stade Edmond Machtens.

Język

Miasto Bruksela wraz z całym regionem stołecznym posiada oficjalnie status obszaru dwujęzycznego, gdzie działają dwie wspólnoty językowe: flamandzka i francuska. Równoprawne języki urzędowe to francuski, którym posługuje się większość ludności (85-90%), oraz niderlandzki (10-15% ludności). Zasada dwujęzyczności jest ściśle przestrzegana m.in. w odniesieniu do nazw ulic, znaków drogowych, wszelkich oficjalnych obwieszczeń, itp. Każda z grup językowych posiada odrębne szkoły, uczelnie, biblioteki, teatry.

Miasta partnerskie

{
valign=top
valign=top

}

Linki zewnętrzne




Brüssel
Brussels
Bruxelles