Browarnictwo w Gdańsku

Browarnictwo w Gdańsku – przez wieki Gdańsk stanowił centrum browarnictwa tej części Europy, Niemiec, jak również terenów uznawanych za należące do państwa polskiego. Potencjał tworzyły setki niewielkich browarów typu rzemieślniczego. Jednoczył ich bogaty i wpływowy Cech Browarników. Przez wiele stuleci, piwo, zwłaszcza tzw. piwo jopejskie eksportowano do wielu krajów Europy, głównie do Anglii. Dla ułatwienia prac przy załadunku na statki głównie beczek z piwem zbudowano Żuraw. W 1378 doszło do konfliktu z Zakonem Krzyżackim, w okresie późniejszym, pomiędzy gdańszczanami, a browarnikami warszawskimi. Około 1416 najwięcej browarników (73) mieszkało przy Hundegasse, obecnej ul. Ogarnej. W XV wieku nastąpił rozkwit browarnictwa – do około 250 tys. beczek. Wydawane spisy w 1565, i w latach następnych odnotowują wśród największych browarników w Gdańsku i na Pomorzu rodzinę Schröder (Hans Schröder, Joachim Schröder i Georg Schröder).
Od początku XVI wieku produkcję stopniowo zaczęto przenosić na przedmieścia – Biskupią Górkę, Chełm, i Stare Szkoty. W tym okresie szereg browarów prowadzą Mennonici. Około 1620 przy wspomnianej już Hundegasse 11 zbudował sobie siedzibę cech browarników. W XVII wieku znacznie zmniejszyła się ilość produkowanego piwa – do około 50 tys. beczek. W okresie napoleońskim piwo uważano za napój najniższych warstw społecznych. Przebywający w Gdańsku Józef Ignacy Kraszewski zanotował, że "nie dane mu już było spróbować tego smaku, z którego kiedyś słynęło miasto". Sytuacja częściowo się odwróciła w XIX wieku - powstały nowe browary w Nowym Porcie, Oliwie, na Oruni, we Wrzeszczu, i Sopocie.

W tym samym czasie również importowano piwo, m.in. z Lubeki, Słupska, Warmii i Wismaru, w okresie międzywojennym - m.in. z Warszawy (Haberbusch i Schiele) i Żywca (Browar w Żywcu).

Koncentracja kapitału

W Gdańsku postępowała koncentracja kapitału:

Koncentracja lokalizacji browarów

Można przyjąć, iż najwięcej browarów mieściło się przy:

Ilość browarów

Browary

Od drugiej połowy XIX wieku w Gdańsku istniało około 25 browarów, z których większość została zamknięta na początku XX wieku. Lista ułożona według lat kończenia produkcji.

Ilość zatrudnionych w największych browarach w 1908 <ref>Danzig und seine Bauten, Wilhelm Ernst & Sohn Berlin 1908, s. 381-384</ref>