British Home Championship
British Home Championship (zwany także Home International Championship) – seria turniejów piłkarskich między narodowymi reprezentacjami z Wielkiej Brytanii. Jego pierwszą edycję zorganizowano w 1884 roku. Uczestniczyły w nim cztery reprezentacje: Anglii, Szkocji, Walii i Irlandii. Ostatnia, jak dotąd, edycja turnieju miała miejsce w 1984.
Historia
Reguły gry w piłkę nożną spisano w 1864 r., a już w 1872 odbył się pierwszy, oficjalny międzypaństwowy mecz między Anglią a Szkocją. Od tego czasu popularność piłki nożnej na Wyspach Brytyjskich systematycznie rosła, a reprezentacje Home Nations grały ze sobą regularne mecze towarzyskie. Jednak, mimo spisania reguł gry, każdy kraj posiadał własne, specyficzne zwyczaje, co znacznie utrudniało rozgrywanie sparingów – kiedy w Anglii jakieś zagranie uważano za przewinienie, w Szkocji było dozwolone. Aby zapobiec takiej sytuacji przedstawiciele czterech brytyjskich federacji spotkali się 6 grudnia 1882 w Manchesterze. Ujednolicono wówczas zasady gry, jednocześnie powołując do życia International Football Association Board, która miała od tej pory rozstrzygać spory dotyczące przepisów. Dodatkowo, podczas tego spotkania przedstawiciele Anglii, Szkocji, Walii i Irlandii postanowili sformalizować mecze między swoimi krajami. Tak narodziły się Brytyjskie Mistrzostwa.
Pierwszą edycję turnieju rozegrano w roku 1884. W pierwszym meczu Szkoci pokonali na wyjeździe Irlandię 5:0. Dobrą passę utrzymali przez całe mistrzostwa i zostali ich pierwszymi zwycięzcami. Kolejne edycje organizowano rok rocznie, aż do 1984, kiedy to federacje uznały, że idea Brytyjskich Mistrzostw straciła sens. Było to spowodowane znaczną stratą znaczenia turnieju, wskutek powstania Mistrzostw Świata i Mistrzostw Europy. Warto nadmienić, że dwie edycje turnieju (1950 i 1954) spełniały role eliminacji do Mistrzostw Świata, a dwie inne (1967 i 1968) były grupą eliminacyjną Mistrzostw Europy '68.
Głównym inicjatorem przerwania rozgrywek o Mistrzostwo Wielkiej Brytanii była Anglia, poparta częściowo przez Szkocję. Anglicy mieli tu na uwadze fakt, że drużyny Home Nations nie są już, jak sto lat wcześniej, najlepsze (bo w zasadzie jedyne) na świecie, i chcieli rozgrywać sparingi z lepszymi rywalami. Innymi przyczynami był wandalizm na spotkaniach (zwłaszcza podczas starć Anglii ze Szkocją) czy Konflikt w Irlandii Północnej, który doprowadził do przerwania edycji 1981 roku. Głównie z tych powodów federacje Anglii i Szkocji ogłosiły w 1983 roku, że nie wezmą udziału w dalszych turniejach po 1984 r. Walia i Irlandia Północna nie widziały sensu rozgrywania mistrzostw między dwoma drużynami. Ponieważ ostatni turniej wygrali właśnie reprezentanci Zielonej Wyspy ich kibice żartują często, że Irlandia Północna jest Mistrzem Wielkiej Brytanii.
Anglia i Szkocja po 1984 roku faktycznie zaczęły spotykać się z lepszymi drużynami w ramach Rous Cup (były to głównie reprezentacje południowoamerykańskie), jednak turniej ten nie przetrwał próby czasu i zakończył się ostatecznie w 1989 r.
W późniejszych latach Szkocja, Walia i Irlandia Północna wielokrotnie próbowały wznowić rozgrywki, zawsze jednak na przeszkodzie stawała federacja angielska. Anglicy wprawdzie deklarowali zgodę, jednak twierdzili, że meczów nie da się dobrze rozplanować, co doprowadzało do upadku planów reaktywacji turnieju.
W 2009 r. Irlandia Północna, Szkocja i Walia, razem z Irlandią powołały do życia rozgrywki pod nazwą Turniej Czterech Związków. Jego pierwsza edycja zostanie rozegrana w 2011<ref>Informacja o planowanym turnieju</ref>.
Format rozgrywek
Drużyny grały systemem kołowym (każdy z każdym), jednak bez rewanżów, co oznacza, że jedna reprezentacja grała trzy mecze. Zespół, który był gospodarzem meczu w jednym roku, był gościem w następnym. Reprezentacje otrzymywały dwa punkty za zwycięstwo i jeden za remis. Za porażkę punktów nie przyznawano. To właśnie na ich podstawie tworzono tabelę. Drużyna, która po ostatniej kolejce zajmowała pierwsze miejsce (tj. miała najwięcej punktów) zostawała zwycięzcą turnieju. W 1956 wszystkie cztery reprezentacje zdobyły tyle samo punktów i zajęły ex equo pierwsze miejsce. Aby uniknąć takich sytuacji w 1979 wprowadzono zasadę, że w przypadku równej liczby punktów o miejscu w tabeli decyduje różnica bramek zdobytych i straconych (drużyna z wyższą różnicą wyprzedzała tę z niższą). Jeśli różnica była taka sama, wówczas decydowała wyższa liczba zdobytych bramek.
Ciekawostki
- Podczas meczu Szkocja – Anglia w edycji 1902 (5 kwietnia) zawaliła się trybuna na Ibrox Park, zabijając 25 osób i raniąc 500. Z powodu tego wydarzenia (znanego jako Tragedia na Ibrox) mecz uznano za nieważny i powtórzono w Birmingham na stadionie Villa Park. W meczu w Glasgow było 1:1, w Birmingham – 2:2.
- Edycja 1950 była rozgrywana jako eliminacje do Mistrzostw Świata. O pierwszym miejscu w grupie decydował mecz między Szkocją a Anglią 15 kwietnia na Hampden Park. Mimo iż awansem premiowane były dwie najlepsze pozycje, i mimo że Szkocja i Anglia dawno je sobie zagwarantowały, prezes Szkockiego Związku Piłki Nożnej zapowiedział, że Szkocja pojedzie na mistrzostwa tylko jako Mistrz Brytyjski. Wszystko szło zgodnie z planem do 63 minuty, kiedy to Roy Bentley zdobył gola na 1:0 dla Anglii. Rezultat nie zmienił się do końca meczu, i Szkoci, mimo uzyskania awansu, zrezygnowali z wyjazdu do Brazylii.
- Anglia została w 1966 mistrzem świata i do turnieju o Mistrzostwo Brytyjskie przystępowała jako faworyt. O ostatecznym kształcie tabeli decydował, podobnie jak siedemnaście lat wcześniej, mecz Anglia – Szkocja, rozgrywany 15 kwietnia na Wembley. Tym razem wygrali Szkoci co doprowadziło do inwazji kibiców na murawę. Ponieważ pokonana Anglia była mistrzem świata, Szkoccy kibice ogłosili, że ich reprezentacja odebrała ten tytuł.
- W edycji 1977 miała miejsce identyczna sytuacja jak dziesięć lat wcześniej. 4 czerwca Szkoccy kibice po wygranym przez ich reprezentację meczu z Anglią wtargnęli na murawę Wembley.
- W 1981 nie udało się ukończyć turnieju z powodu Konfliktu w Irlandii Północnej.
- Chociaż w 1922 r. Irlandię podzielono na dwie części, Irlandia i Irlandia Północna wystawiały wspólną reprezentację do 1953, kiedy to zabroniła tego FIFA. Mimo to, do 1970 Irlandia Północna brała udział w turnieju jako "Irlandia".
Zwycięzcy British Home Championship
1884
1885
1886 i
1887
1888
1889
1890 i
1891
1892
1893
1894
1895
1896
1897
1898
1899
1900
1901
1902
1903 , Irlandia i
1904
1905
1906 i
1907
1908 i
1909
1910
1911
1912 i
1913
1914 Irlandia
1915 – 1919 Nie rozgrywano z powodu I wojny światowej
1920
1921
1922
1923
1924
1925
1926
1927 i
1928
1929
1930
1931 i
1932
1933
1934
1935 i
1936
1937
1938
1939 , i
1940 – 1946 Nie rozgrywano z powodu II wojny światowej
1947
1948
1949
1950
1951
1952 i
1953 i
1954
1955
1956 , , i Irlandia
1957
1958 i Irlandia
1959 Irlandia i
1960 , i
1961
1962
1963
1964 , i Irlandia
1965
1966
1967
1968
1969
1970 , i
1971
1972 i
1973
1974 i
1975
1976
1977
1978
1979
1980
1981
1982
1983
1984
}
- – 54 razy (ostatni w 1983)
- – 42 razy (ostatni w 1981)
- – 12 razy (ostatni w 1970)
- – 8 razy (ostatni w 1984)
Mecze pomiędzy "Home Nations" po 1984 roku
1985
- 27 lutego, – 0:1
- 27 marca, – 0:1
- 25 maja, – 1:0
- 10 września, – 1:1
- 13 listopada, – 0:0
1986
- 23 kwietnia, – 2:1
- 15 października, – 3:0
1987
- 1 kwietnia, – 0:2
- 23 maja, – 0:0
1988
- 21 maja, – 1:0
1989
- 27 maja, – 0:2
1992
- 19 lutego, – 1:0
1996
- 15 czerwca, – 2:0
1997
- 27 maja, – 0:1
1999
- 13 listopada, – 0:2
- 17 listopada, – 0:1
2004
- 18 lutego, – 4:0
- 8 września, – 2:2
- 9 października, – 2:0
2005
- 26 marca, – 4:0
- 3 września, – 0:1
- 7 września, – 1:0
- 8 października, – 2:3
2007
- 6 lutego, – 0:0
2008
- 20 sierpnia, – 0:0
2009
- 14 listopada, – 3:0
Linki zewnętrzne
- RSSSF
- Anglia w British Home Championship
- Irlandia Pn. w British Home Championship
- Brytyjscy Mistrzowie
- BBC: Wembley 1977
British Home Championship
British Home Championship
British Home Championship