Bolesław Jerzy II
Bolesław Jerzy II, łac. Georgius dei gracia dux et heres Regni Russie, ukr. Юрій II Болеслав Тройденович (ur. ok. 1310<ref>Inne daty urodzenia: 1308 (M. Wilamowski, Bolesław Jerzy II, (w:) Piastowie. Leksykon biograficzny, Kraków 1999, s. 286-287), przed 1311 (Encyklopedia PWN), przed 1313 (O. Balzer, Genealogia Piastów, wyd. 2, Kraków 2005, s. 785).</ref>, zm. 7 kwietnia 1340) – natus dux et dominus Russiae<ref>«dux totius Rusia Minoris» op.cit О. В. Русина. Україна під татарами і Литвою.</ref>, książę halicko-wołyński w latach 1323-1340. Ożeniony z córką wielkiego księcia Giedymina (dziadek Jagiełły) księżniczką Eufemią<ref>C. S. Rowell. Lithuania Ascending: A Pagan Empire Within East-Central Europe, 1295-1345. 1994</ref>, siostrą królowej Aldony Anny Giedyminówny, pierwszej żony Kazimierza Wielkiego. Bolesław Jerzy był po kądzieli i po mieczu praprawnukiem księcia Konrada mazowieckiego.
Bolesław Jerzy II był najstarszym synem księcia mazowieckiego Trojdena I księcia z rodu Piastów i Marii Halickiej, córki księcia halicko-wołyńskiego Jerzego I Lwowicza.
Na chrzcie książę otrzymał imię Bolesław, dopiero po objęciu tronu w Haliczu i przyjęciu prawosławia przybrał miano na cześć dziadka, Jerzego I. Obrządek prawosławny wkrótce jednak porzucił za namową papieża Jana XXII.
W 1323 zmarli (zapewne otruci) dwaj ostatni książęta z dynastii Rurykowiczów halickich a pretensje do bogatej ziemi wysunęli władcy: polski Władysław Łokietek, węgierski Karol Robert, mazowiecki Trojden I, oraz litewski Giedymin. Kandydatura mazowiecka początkowo wydawała się najsłabsza, syn Trojdena I – Bolesław był jednak osobą, na którą mogły się zgodzić wszystkie strony konfliktu, licząc że będą w stanie roztoczyć pełne zwierzchnictwo nad młodym (15-letnim) Piastowiczem.
Wyprawa zbrojna na Ruś pod wodzą Władysława Łokietka, z posiłkami Karola Roberta, ruszyła jeszcze pod koniec 1323 lub na początku roku następnego. Koalicjantom z powodzeniem udało się pokonać siły wrogie panowaniu na Rusi mazowieckiego Piasta. Nie mniej przez cały okres rządów Bolesław Jerzy II musiał się liczyć z dość silną opozycją wewnętrzną – niechętną zbyt mocnej władzy. Drugim czynnikiem potęgującym stan ciągłego zagrożenia byli – ciągle niezwykle silni – Tatarzy uzurpujący sobie prawo swobodnego osadzania w Haliczu książąt.
Bolesław Jerzy II chcąc zneutralizować niebezpieczeństwo utraty tronu swoje rządy oparł na dobrych stosunkach z Polską Władysława Łokietka i Kazimierza Wielkiego. Na swoją stronę księcia bezskutecznie próbowała przeciągnąć dyplomacja krzyżacka. W celu zabezpieczenia swoich włości przed niebezpieczeństwem litewskim Bolesław Jerzy za pośrednictwem stryja Wacława płockiego nawiązał kontakty z tamtejszym władcą Giedyminem. W 1331 został zawarty nawet formalny sojusz umocniony ślubem księcia z córką Giedymina Eufemią.
Stolicę swojego księstwa ustanowił we Włodzimierzu Wołyńskim. Zarzucano mu nadmierną opiekę nad mieszczanami i cudzoziemcami, zbyt łagodne traktowanie katolickiego kleru i ograniczenie wpływów panów wołyńskich. Jak zapisał jeden z roczników polskich Bolesław Jerzy "usiłował zmienić ich prawa i obyczaje", co oczywiście nie wpłynęło pozytywnie na jego popularność wśród miejscowych bojarów.
W 1338 książę halicki udał się na zjazd w Wyszehradzie, gdzie wspólnie z Kazimierzem Wielkim i Karolem Robertem zastanawiano się m.in. nad kwestią pomocy wojskowej dla Halicza w celu rozgromienia opozycji. Na spotkaniu tym podpisano również układ przewidujący, że w razie bezpotomnej śmierci Bolesława władzę nad jego księstwem miał przejąć król Polski. W 1339 Bolesław lokował na prawie magdeburskim miasto Sanok jako pierwsze na Rusi Halickiej<ref>20 stycznia 1339 książę Jerzy wydał mieszczaninowi sandomierskiemu Benedyktowi przywilej lokacyjny na zorganizowanie gminy miejskiej na prawie magdeburskim. (Nadanie Bartkowi z Sandomierza wójtostwa w Sanoku, 20 I 1339, Włodzimierz Wołyński). Zbiór Dokumentów Pergaminowych AGAD 1155-1370. AGAD, Zb. dok. perg. nr 7226.</ref>.
Bolesław Jerzy II zmarł bezpotomnie 7 kwietnia 1340, jak zgodnie informują współczesne źródła, otruty przez bojarów. W tym czasie m.in. podpisany dwa lata wcześniej układ otworzył przed Kazimierzem III Wielkim widoki do ponownego inkorporowania ziem na których zbudowano Ruś Halicką do Polski.