Baku
Al-Basra (Irak)
Amman (Jordania)
Bordeaux (Francja)
Dakar (Senegal)
Dżudda (Arabia Saudyjska)
Helsinki (Finlandia)
Honolulu (USA)
Houston (USA)
Izmir (Turcja)
Konya (Turcja)
Moguncja (Niemcy)
Neapol (Włochy)
Nikozja (Cypr)
Sarajewo (Bośnia i Hercegowina)
Sankt Petersburg (Rosja)
Stambuł (Turcja)
Tabriz (Iran)
Vung Tau (Wietnam)
}}
Baku (azer. Bakı, ros. Баку) – stolica i największe miasto Azerbejdżanu.
Nazwa miasta pochodzi od perskiego Badkube oznaczającego "uderzenie wiatru" w związku z częstymi i silnymi wiatrami północno-zachodnimi nawiedzającymi ten obszar. Położone w południowej części Półwyspu Apszerońskiego, na zachodnim brzegu Morza Kaspijskiego (Zatoka Bakijska). Położone w pobliżu pól naftowych oraz rafinerii. Kiedyś pola naftowe znajdowały się na terenie miasta, do tej pory (2008 r.) zostało tam kilkanaście starych pomp. Pierwszym, który wydobył ropę z dna morskiego w Baku był Polak, Witold Zglenicki.
Na bakijskiej ropie naftowej fortunę zdobył Alfred Nobel, wynalazca dynamitu i fundator powszechnie znanej Nagrody Nobla.
Liczba mieszkańców: 2,05 mln (2011)<ref name="Azstat"/>.
W mieście znajduje się stacja kolejowa Baku. Bardzo dobrze jest rozwinięta komunikacja autobusowa – z Baku można dojechać do większości miast Azerbejdżanu i wielu rosyjskich.
Baku ubiegało się o organizację Letnich Igrzysk Olimpijskich w 2016 roku. Z tego powodu budowana jest nowa linia metra sięgająca do lotniska – 40 km od centrum miasta.
W 2012 roku miasto będzie gościć Konkurs Piosenki Eurowizji.
Historia
- pierwsza wzmianka o osadzie na terenie dzisiejszego Baku pochodzi z II w.
- znane od V w.
- XII w. – stolica chanatu Szyrwanu
- XV-XVI w. – rezydencja władców z dynastii Szyrwanszachów
- 1509 – przyłączone do państwa perskiego (państwa Safawidów)
- 1747 – odrębny chanat azerbejdżański
- 1806 – pod panowaniem Rosji
- 1859 – miasto gubernialne
- 1917 – rządy przejęła tu Rada Delegatów Robotniczych
- 1918 – powstanie bolszewickiej Komuny Bakijskiej
- 1918 – 1920 powstanie ADR (Niezależnej Demokratycznej Republiki Azerbejdżańskiej)
- 1920 – 1991 stolica Azerbejdżańskiej SRR
- 20 stycznia 1990 – krwawe wydarzenia "Qara Yanvar" (czyli "Czarny Styczeń") - masakra na tle politycznym azerskich demonstrantów, dokonana przez Armię Radziecką w Baku (zginęło ok. 130 ludzi, wielu zostało rannych)
- 1991 – po rozpadzie ZSRR, stolica niezależnego Azerbejdżanu
Zabytki i atrakcje turystyczne
- Iczeri-Szeher (azer. İçəri Şəhər) – twierdza z IX wieku
- Świątynia Czcicieli Ognia (azer. Atəşgah) w podbakijskiej miejscowości Surachany (azer. Suraxanı) – zrekonstruowana w XVII-XVIII wieku
- cerkiew ormiańska – XVIII wiek (zamknięta i niedostępna do zwiedzania od czasu wojny z Armenią)
- dworzec kolei elektrycznej „Sabunczyński” z 1928 roku
- Muzeum Miniaturowych Książek (azer. Miniatür Kitab Muzeyi)
- Muzeum Literatury (azer. Ədəbiyyət Muzeyi)
- Muzeum Historyczne w dawnej rezydencji Zeynalabdina Tagijewa, którą projektował polski architekt Józef Gosławski
- Muzeum Dywanów (azer. Xalça Muzeyi) – w Centrum Muzealnym
- Aleja Szachidów - aleja-mauzoleum poległych bohaterów wojny z Armenią i zabitych przez Armię Radziecką w 1990 roku.
Urodzeni w Baku
- Ilham Alijew – prezydent Azerbejdżanu
- Garri Kasparow – szachista
- Lew Landau – fizyk, laureat Nagrody Nobla
- Muslim Magomajew – śpiewak
- Leokadia Małunowiczówna - filolog klasyczna
- Tejmur Radżabow – szachista
- Mścisław Rostropowicz – wiolonczelista i dyrygent
- Richard Sorge – szpieg sowiecki
- Aysel Teymurzade – piosenkarka
- Andriej Korolew – żuzlowiec
Ciekawostki
Część akcji (początek) Przedwiośnia Stefana Żeromskiego dzieje się w Baku.
Dwaj polscy górnicy działający w Baku, Paweł Potocki i Witold Zglenicki zostali upamiętnieni nazwami ulic.