Autonomia Palestyńska


Autonomia Palestyńska, właściwie: Palestyńskie Władze Narodowe (arab. السلطة الوطنية الفلسطينية, As-Sulta al-Watanijja al-Filastinijja; hebr. הרשות הפלסטינית, Haraszut HaFalastinit) - tymczasowa struktura administracyjna zarządzająca obszarem Strefy Gazy i Zachodniego Brzegu Jordanu.

Powszechnie stosowana w Polsce nazwa Autonomia Palestyńska nie odpowiada dokładnie nazwie oficjalnej, której tłumaczenie to Palestyńskie Władze Narodowe. Dodatkowo termin Autonomia Palestyńska jest powszechnie w Polsce utożsamiany z państwem palestyńskim jako terytorium składającym się ze Strefy Gazy i części Zachodniego Brzegu. Jest to błąd - Państwo Palestyna i Autonomia Palestyńska to nie to samo. Państwo Palestyna zostało proklamowane w listopadzie 1988 w Algierze przez Palestyńską Radę Narodową. Nie posiada jednak suwerenności nad żadnym obszarem i nie jest państwem w myśl prawa międzynarodowego. Istniejące organy Autonomii Palestyńskiej nie są organami państwa palestyńskiego, choć zasady procesu pokojowego przewidują, że tak docelowo ma się stać.

Historia i system polityczno-prawny

Autonomia Palestyńska została ustanowiona w 1994 roku w wyniku porozumień z Oslo na okres 5 lat - do czasu ostatecznego porozumienia pokojowego. Porozumienie nie zostało jednak zawarte, a tymczasowe władze rządzą do tej pory. W gestii władz palestyńskich znajdują się obszary Palestyny, określane jako A i B (zob. niżej).

W latach 1994-2004 prezydentem Autonomii był Jaser Arafat. W styczniu 1996 roku przeprowadzono wybory do Palestyńskiej Rady Legislacyjnej (parlamentu), które wygrała partia Fatah. Przewodniczącym parlamentu został Ahmed Korei. W 2003 r. utworzono urząd premiera Autonomii Palestyńskiej. Od kwietnia do października obowiązki premiera sprawował Mahmud Abbas, który zrezygnował po konflikcie z Arafatem.

Następcą Abbasa został Korei. Nowym szefem parlamentu został Rawhi Fattuh. Po śmierci Arafata w listopadzie 2004 r. nowym prezydentem tymczasowo został Fattuh, a następnie w styczniu zaprzysiężono na stanowisku prezydenta Autonomii - Abbasa. W wyniku zmian w ordynacji wyborczej w styczniu 2006 r. przeprowadzono wybory parlamentarne w Strefie Gazy, na Zachodnim Brzegu Jordanu i w Jerozolimie Wschodniej. Wybory okazały się klęską Fatah-u. Nowym premierem został Ismail Hanija z Hamasu, a jego partyjny kolega - Abdel Aziz Duwaik szefem parlamentu. Jednak rząd Hamasu miał duże problemy związku z odcięciem pomocy z USA i UE. Rządy Hamasu upłynęły pod znakiem konfliktu z Abbasem, często starć zbrojnych. W czerwcu 2007 r. nastąpiła eskalacja konfliktu, prezydent Abbas rozwiązał parlament i rząd, wprowadził stan wyjątkowy i zapowiedział przeprowadzenie przyspieszonych wyborów. Jednak w wyniku walk Hanije i Hamas nadal rządzą w Gazie, zaś na Zachodnim Brzegu sytuację kontroluje nowy rząd Salama Fajjada oraz fatahowskie służby bezpieczeństwa i wojsko.
Stosowana jest kara śmierci. Władzę ustawodawczą sprawuje Rada Legislacyjna. Władzę wykonawczą prezydent z radą ministrów kierowaną przez premiera. Prezydent jak i Rada Legislacyjna są wybierane w wyborach bezpośrednich.

Obszary zarządu terytoriów palestyńskich

Na skutek nacisków społeczności międzynarodowej, w szczególności krajów arabskich, terytoria te podzielono na obszary o różnym statusie:

Zobacz też




Palästinensische Autonomiebehörde
Palestinian National Authority
Autorité palestinienne