Amerykańska odmiana języka angielskiego
Angielszczyzna amerykańska (AmE, American English) – odmiana języka angielskiego używana w Stanach Zjednoczonych przez osoby, dla których język angielski jest językiem ojczystym. Podobną formą angielszczyzny nazywanej angielszczyzną kanadyjską (CaE, Canadian English) posługują się również mieszkańcy Kanady.
Istnieje ogólnoamerykański wzorzec poprawnego języka angielskiego (General American) i dialekty regionalne: kalifornijski, utahński, bostoński, środkowo-zachodni i południowo-zachodni. Afroamerykanie posługują się własnym dialektem, znanym jako African American Vernacular English (AAVE) lub Ebonics.
Pierwszy słownik angielszczyzny amerykańskiej został wydany w 1828 r. przez Noah Webstera.
Fonetyka
Wymowa amerykańska jest bardziej konserwatywna niż brytyjska, tzn. zachowało się w niej wiele cech XVIII-wiecznej angielszczyzny brytyjskiej.
Poniższe cechy wymowy są charakterystyczne dla amerykańskiej odmiany języka angielskiego:
- retrofleksyjne r (IPA: []), słyszalne we wszystkich pozycjach. Przed [] różne samogłoski często przechodzą w szwa, np. curious może brzmieć []
- spółgłoski [t] i [d] są wymawiane po akcentowanej samogłosce jako [ɾ]. W podobnej pozycji połącznenie nt może być wymawiane jako [] lub [n]. W tym drugim wypadku wyrazy winter "zima" i winner "zwycięzca" są homonimami
- brak samogłoski [] – zastępuje ją [] lub [].
- zanik spółgłoski [j] po spółgłoskach dziąsłowych: tune "melodia" wymawia się [tu:n]
- samogłoska [æ] w niektórych pozycjach ulega dyftongizacji do [eə]
- zamiana [sk] na [ks] (na przykład ax zamiast ask "zapytać, pytanie"); dialekt nowojorski
Słownictwo i ortografia
Poniższa tabelka jest tylko zbiorem przykładów a nie kompletną listą.
{ class="wikitable sortable"
! polski
! angielski (Wielka Brytania)
! angielski (USA)
wakacje
holiday
vacation
winda
lift
elevator
bagażnik (w samochodzie)
boot
trunk
maska (w samochodzie)
bonnet
hood
błotnik
mudguard
fender
ciężarówka
lorry
truck
cysterna
tanker
tank truck
piłka nożna
football
soccer
komisariat policji
police station
police department
remiza strażacka
fire station
fire department
tłumik (w pistolecie)
silencer
muffler
toaleta
lavatory, toilet
rest room
wyjście
way out
exit
kolejka ludzi
queue
line
wózek sklepowy
shopping trolley
shopping cart
metro
underground, tube
subway
wiadukt
flyover
overpass
parking
car park
parking lot
autostrada
motorway
highway, freeway
benzyna
petrol
gas, gasoline
stacja paliwowa
filling/petrol station
gas station
bankomat
cash machine/point, dispenser
ATM (Automated Teller Machine)
pobocze, chodnik
pavement
sidewalk
jesień
autumn
fall
mieszkanie
flat
apartment
piętro
floor, storey
story
mikser
food mixer, liquidizer
blender
sokowirówka
juice extractor
juicer
kogut
cock
rooster
gniazdko elektryczne
socket, power point
electrical outlet
gabinet kosmetyczny
beauty salon
parlor
kubeł na śmieci
dustbin
garbage can
kran
tap
faucet
film
film
movie
kino
cinema
(movie) theater
gabinet
surgery
office
sklep
shop
store
skrzynka pocztowa
letter-box
mailbox
apteka
pharmacy, chemist’s
drugstore
budka telefoniczna
call box, (tele)phone box
(tele)phone booth
brat (rel.)
neighbour
fellowman
pionek
draughtman
checker
cukierek
sweet
candy
frytki
(potato) chips
(French) fries
zamek błyskawiczny
zip fastener
zipper
spodnie
trousers
pants
podkoszulek
vest
undershirt
kamizelka
waistcoat
vest
sąsiad
neighbour
neighbor
organizować
organise
organize
analizować
analyse
analyze
katalog
catalogue
catalog
aneks
annexe
annex
anemia
anaemia
anemia
opona
tyre
tire
środek, centrum
centre
center
teatr
theatre
theater
pług
plough
plow
pączek
doughnut
donut
czek
cheque
check
krawężnik
kerb
curb
przeciąg
draught
draft
piżama
pyjamas
pajamas
kolor
colour
color
port
harbour
harbor
zachowanie
behaviour
behavior
honor
honour
honor
anestezjolog
anesthesiologist
anesthetist
szary
grey
gray
chipsy
crisps
chips
aluminium/glin
aluminium
aluminum
pasmanteria
haberdashery
dry goods
grilować w piekarniku
to grill
to broil
grzywka
fringe
bangs
parter
ground floor
first floor
pierwsze piętro
first floor
second floor
ubezpieczenie na życie
life assurance
life insurance
plaster opatrunkowy
plaster
Band-Aid
Ostatki
Pancake Day
Shrove Tuesday
gumka do ścierania
rubber
eraser
ogród na tyłach domu
back garden
backyard
ulubiony
favourite
favorite
samolot
aeroplane (plane)
airplane (plane)
}
Zobacz też
- Received Pronunciation
- australijska odmiana języka angielskiego
- nowozelandzka odmiana języka angielskiego
- indyjska odmiana języka angielskiego
- szkocka odmiana języka angielskiego
- jamajska odmiana języka angielskiego