Alzacja
Alzacja (fr. Alsace, niem. Elsass, al. Elsàss) – kraina historyczna i region administracyjny we Francji, położony w północno-wschodniej części kraju nad Renem. Składa się z dwóch departamentów: Dolny Ren na północy oraz Górny Ren na południu. Historyczna Alzacja obejmowała jeszcze niewielki obszar wokół miasta Belfort, który obecnie tworzy departament Territoire-de-Belfort.
Geografia
Region Alzacji ma wydłużony z północy na południe kształt. Graniczy od północy i wschodu z Niemcami, od południa ze Szwajcarią i regionem Franche-Comté, a od zachodu z Lotaryngią.
Położony jest na nadrzecznej równinie, ograniczonej od wschodu Renem, a od zachodu masywem Wogezów. Do głównej doliny schodzą z zachodu na wschód doliny mniejszych dopływów Renu. Znajdują się tu rozległe tereny leśne, głównie w Wogezach oraz na północy departamenty Bas-Rhin (lasy Haguenau).
Historia
Najważniejsze daty:- 1648: traktat westfalski przekazał Alzację Królestwu Francji,
- 1790: Alzacja została podzielona na dwa departamenty Bas-Rhin i Haut-Rhin,
- 1871: traktat frankfurcki – Alzację (bez okolic Belfort) wraz z Lotaryngią przyłączono do Rzeszy Niemieckiej
- 22 listopada 1918: oddziały francuskie wkroczyły do Strasburga,
- 1919: traktat wersalski zapewnił Francji zwrot Alzacji,
- 1940-1944: III Rzesza niemiecka ponownie zajęła Alzację,
- 23 listopada 1944: generał Leclerc zajął Strasburg, Alzacja znowu francuska.
Ludność
Alzacja, zajmująca powierzchnię 8280 km², jest najmniejszym regionem administracyjnym Francji metropolitalnej. Jednocześnie należy do najgęściej zaludnionych – na 1 km² przypada średnio 217 osób. Największym miastem regionu jest jego ośrodek administracyjny – Strasburg, w którym mieszka ponad 270 tys. mieszkańców. Inne większe miasta to: Miluza (111,3 tys.), Colmar (65,7 tys.), Haguenau (33,3 tys.), Schiltigheim (31,8 tys.), Illkirch-Graffenstaden (24,6 tys.) oraz Saint-Louis (20,1 tys.).
Znacząca część ludności alzackiej posługuje się płynnie miejscowym językiem – alzackim – który jest dialektem języka niemieckiego z pewnymi zapożyczeniami z francuskiego. Przez długi czas był on językiem rodzimym dla większości Alzatczyków. W okresach 1871-1919 oraz 1940-44, gdy tereny te podlegały władzy Niemiec, językiem urzędowym był niemiecki. Mimo to w niektórych górskich dolinach Wogezów, nawet w tych okresach, istniały osady, w których ludność posługiwała się wyłącznie językiem francuskim.
Język
Językami urzędowymi są: francuski i niemiecki (dialekt alemański)
Gospodarka
Region Alzacji jest obszarem o zróżnicowanej gospodarce – jest to m.in.:- uprawa winorośli i produkcja win, np. rieslinga zwłaszcza między miastami Sélestat i Colmar
- uprawa chmielu i browarnictwo (okolice Strasburga)
- przemysł leśny
- przemysł wydobywczy (fosfaty to głębinowe kopalnie soli potasowych m.in. pod Miluzą. Część z nich została już zamknięta i przekształcona w tzw. obszary przemysłowe zones industrielles z siedzibami firm prowadzących inną, niż wydobywczą działalność wytwórczą i usługową)
- przemysł samochodowy (w Miluzie)
- turystyka
Flaga
Historyczna flaga Alzacji składa się z dwóch części (pasm) : pasek czerwony na górze i biały na dole. Odnosi się ona do XIX w., kiedy to kolory biały i czerwony często występowały w herbach miast i rodów alzackich. 25 czerwca 1912 roku parlament Elsaß-Lothringen uznał tę flagę za symbol regionalny.
Herb
Herb Alzacji jest połączeniem herbu departamentu Bas-Rhin (pierwsza część) i herbu departamentu Haut-Rhin (druga część).