Akt odnowienia Państwa Ukraińskiego
u. Oficerowie Wehrmachtu i działacze OUN-B w otoczeniu flag OUN i swastyk. Przechodzący aktywiści OUN pozdrawiają ich pozdrowieniem OUN
Akt odnowienia Państwa Ukraińskiego - akt niepodległości Ukrainy ogłoszony 30 czerwca 1941 o godzinie 20 przez Jarosława Stećko w pałacu Lubomirskich przy Rynku we Lwowie w obecności około 60 nacjonalistów ukraińskich<ref>Włodzimierz Bonusiak, Kto zabił profesorów lwowskich?, Rzeszów 1989, s. 31</ref>.
Historia
30 czerwca o godzinie 4.30 nad ranem, jako pierwsza zwarta jednostka (wcześniej, o 2.30 weszły niemieckie patrole) wkroczył do Lwowa batalion "Nachtigall", zajmując bez oporu sowieckiego ratusz, Sobór św. Jura i lwowskie więzienia. O 6.30 delegacja żołnierzy batalionu została przyjęta przez metropolitę Andrija Szeptyckiego. Rano dotarli działacze OUN-B z Krakowa: Jarosław Stećko, Lew Rebet, Jarosław Staruch, Iwan Rawłyk, Stepan Łenkawśkyj, Dmytro Jaciw, Jewhen Wreciona, obejmując władzę w mieście. Staruch i Rebet zajęli z żołnierzami Nachtigall lwowską radiostację, Rawłyk zorganizował ukraińską milicję, Stećko i ks. Iwan Hrynioch uzyskali od metropolity Szeptyckiego (wprowadzając go w błąd, że reprezentują wszystkie ukraińskie ugrupowania polityczne) aprobatę na utworzenie rządu i ogłoszenie niepodległości.
O 20.00 rozpoczęło się plenarne posiedzenie. Na początku przemówił Stećko, przekazując pozdrowienia od Stepana Bandery i wzywając od oddania czci poległym. Następnie odczytał Akt odnowienia Państwa Ukraińskiego. Akt ten ogłaszał utworzenie przez OUN-B "z woli narodu ukraińskiego" państwa ukraińskiego, zapowiadał tworzenie tymczasowej władzy na ziemiach zachodnioukraińskich, która podporządkuje się przyszłemu rządowi w Kijowie. Zapowiadał także ścisłą współpracę, w tym militarną, tworzonego państwa z III Rzeszą oraz wzywał naród ukraiński do walki z ZSRR<ref>Wiktor Poliszczuk, Nacjonalizm ukraiński w dokumentach (część 1). Integralny nacjonalizm ukraiński jako odmiana faszyzmu, tom trzeci. Dokumenty z zakresu zasad ideologicznych i założeń programowych nacjonalizmu ukraińskiego, Toronto 2002, ISBN 0-9685668-2-0, s.152-153</ref><ref>Акт проголошення української держави, Newzz.in.ua</ref>.
Następnie ks. Hrynioch, jako duszpasterz batalionu "Nachtigall", przekazał pozdrowienia od komendanta batalionu Romana Szuchewycza i żołnierzy batalionu. Następnie przemówił delegat Krajowego prowidu OUN, podkreślając wkład OUN w odzyskanie niepodległości. Odczytano pierwszy dekret Bandery o utworzeniu rządu Stećki na Zachodniej Ukrainie, do czasu powołania centralnego rządu w Kijowie. Następnie biskup Josyf Slipyj pozdrowił zebranych w imieniu metropolity Szeptyckiego. Następnie przybyły pod koniec prof. Koch pozdrowił zebranych w imieniu armii niemieckiej. Następnie odśpiewano hymn ukraiński.
Po zebraniu ogłoszono w radio dekret o utworzeniu Krajowego Rządu Zachodnich Obwodów Ukrainy. Akt odczytał student Julijan Sawićkyj. Akt ten proklamował, ku zaskoczeniu Niemców, że naród ukraiński jest prawnym gospodarzem na swojej ziemi.
Działania
Zaraz po ogłoszeniu Aktu rozpoczęto formowanie rządu z premierem Jarosławem Stećko, z siedzibą we Lwowie.
Skierowano też na wschodnią Ukrainę 6 tysięcy działaczy banderowskiej OUN, podzielonych na 3 grupy pochodne, które obejmowały władzę, tworząc po drodze ukraińską administrację i ośrodki OUN. Największe z nich powstały w rejonie Dniepropietrowska (5 tysięcy osób), Kirowogradu (1100 osób), a także w Donbasie i na Krymie<ref>Ryszard Torzecki Polacy i Ukraińcy. Sprawa ukraińska w czasie II wojny światowej na terenie II Rzeczypospolitej, Warszawa 1993 s. 116 - 129.</ref>.
Fałszowanie tekstu deklaracji
Gdy OUN-B przeszła na pozycje antyniemieckie, pronazistowskie deklaracje Aktu 30 czerwca stały się dla niej niewygodne. W następnych latach publikowano ocenzurowany tekst deklaracji, w którym omijano zapewnienia o lojalności wobec Adolfa Hitlera i III Rzeszy<ref name=myths>Per A. Rudling, The OUN, the UPA and the Holocaust: A Study in the Manufacturing of Historical Myths, The Carl Beck Papers in Russian & East European Studies, No. 2107, November 2011, ISSN 0889-275X, s.17</ref><ref>Grzegorz Motyka, "Ukraińska partyzantka 1942-1960", Warszawa 2006, ISBN 83-88490-58-3, s.89</ref>. Ocenzurowany tekst deklaracji publikował także związany z OUN historyk Wołodymyr Kosyk<ref>Пер А. Рудлінґ, Ющенків фашист: култ Бандери в Україні та Канаді, [w:] Страсті за Бандерою: статті та есеї, упоряд.: Т. С. Амар, І. Балинський, Я. Ґрицак, Ґрані-Т 2010 (Серія De profundis), ISBN 978-966-465-321-0, s.247</ref><ref>Karel C. Berkhoff, Marco Carynnyk, "The Organization of Ukrainian Nationalists and Its Attitude toward Germans and Jews: Iaroslav Stets’ko’s 1941 ‘’Zhyttiepys’’", Harvard Ukrainian Studies XXIII (3/4) 1999, s. 149</ref>. Emigracyjni autorzy ukraińscy zaczęli przedstawiać deklarację z 30 czerwca jako akt antyniemiecki.