Agnieszka Duczmal
__NOTOC__
Agnieszka Duczmal (ur. 7 stycznia 1946 roku w Krotoszynie) – polska dyrygentka, założycielka i dyrygentka orkiestry Amadeus, w przeszłości także występująca z innymi orkiestrami symfonicznymi w kraju i za granicą. Córka dyrygenta Henryka Duczmala i Leokadii z domu Surdyk. Jako pierwsza kobieta-dyrygent wystąpiła na scenie mediolańskiej La Scali<ref>Batuta rodzaju żeńskiego, Polityka - nr 45 (2679) z dnia 8.11.2008; s. 72-73</ref>.
Życiorys
Pierwszym nauczycielem, jeszcze w średniej szkole, był prof. Stanisław Kulczyński, chórmistrz. Po ukończeniu V Liceum Ogólnokształcącego w Poznaniu pochodząca z rodziny o tradycjach muzycznych Agnieszka Duczmal podjęła w 1966 roku studia w Państwowej Wyższej Szkole Muzycznej w Poznaniu. Studiowała dyrygenturę pod kierunkiem Witolda Krzemieńskiego - znakomitego skrzypka, altowiolisty i dyrygenta, absolwenta słynnego Konserwatorium Polskiego Towarzystwa Muzycznego we Lwowie. W czasie studiów utworzyła w 1968 roku orkiestrę kameralną Pro Musica<ref>Smak muzyki</ref>. Po skończeniu studiów, w latach 1971–1972 pracowała jako asystent dyrygenta w Filharmonii Poznańskiej, a od 1972 roku w Teatrze Wielkim w Poznaniu, gdzie przygotowała m.in. polską prapremierę opery Benjamina Brittena "Sen nocy letniej", premierę opery "Rigoletto" Giuseppe Verdiego oraz baletu "Romeo i Julia" Siergieja Prokofjewa.
W 1977 roku utworzona i kierowana przez nią orkiestra kameralna została przekształcona w etatowy zespół Polskiego Radia i Telewizji, który od 1988 występuje pod nazwą Orkiestra Kameralna Polskiego Radia "Amadeus"<ref>Z Agnieszką DUCZMAL rozmawia Tadeusz Deszkiewicz</ref>. Agnieszka Duczmal w dalszym ciągu jest jej dyrektorem i kierownikiem artystycznym, koncertując z nią podczas tournées po świecie i biorąc udział w licznych festiwalach europejskich (m.in. Warszawska Jesień)<ref>Agnieszka Duczmal - "Szukanie dziury w całym"</ref>.
Agnieszka Duczmal koncertowała m.in. z Marthą Argerich, Mischą Maiskym, Henrykiem Szeryngiem. Współpracowała z wieloma rozgłośniami radiowymi (polskimi, niemieckimi, belgijskimi, angielskimi, kanadyjskimi, meksykańskimi i japońskimi) oraz telewizją w Polsce (m.in. cykle Stereo i w kolorze oraz Goście Agnieszki Duczmal), Francji, Meksyku i Japonii. Do 2008 roku wraz z Orkiestrą Kameralną Polskiego Radia Amadeus nagrała 46 płyt, ponad 9000 minut muzyki dla Polskiego Radia, zarejestrowała 112 koncertów i programów muzycznych dla Telewizji Polskiej, 5 godzin muzyki dla Télévision Française 1 oraz godzinny program z muzyką polską dla Telewizji Japońskiej. Współpracowała także z wieloma wytwórniami płytowymi (Polskie Nagrania, ASV Records, Wergo, ADDA, Canyon Classics, AMF, Europa Musica, Vienna Modern Masters), nagrywając m.in. serenady i divertimenta Wolfganga Amadeusa Mozarta (1990) oraz dwanaście symfonii młodzieńczych Feliksa Mendelssohna-Bartholdy'ego (1991). W jej dorobku artystycznym znajduje się wiele prawykonań, m.in. pierwsze światowe nagranie "Wariacji Goldbergowskich" Johanna Sebastiana Bacha w transkrypcji na orkiestrę kameralną Józefa Kofflera. Dla swojej Orkiestry dokonała wielu transkrypcji arcydzieł muzycznych, m.in. "Obrazki z wystawy" Modesta Musorgskiego oraz utworów kameralnych Johannesa Brahmsa, Claude’a Debussy’ego, Franza Schuberta<ref>Artystyczny jubileusz Agnieszki Duczmal</ref>.
Nagrody i odznaczenia
- 1970 – laureatka I Ogólnopolskiego Konkursu Dyrygentów w Katowicach<ref>Międzynarodowy Konkurs Dyrygentów im. Grzegorza Fitelberga</ref>
- 1975 – wyróżnienie na IV Międzynarodowym Konkursie Dyrygentów Fundacji Herberta von Karajana w Berlinie Zachodnim
- 1976 – wraz ze swoją orkiestrą srebrny medal Fundacji Herberta von Karajana podczas Międzynarodowych Spotkań Młodych Orkiestr w Berlinie Zachodnim
- 1982 – nagroda La Donna del Mondo (Kobieta świata) przyznana przez Międzynarodowe Centrum Kultury Saint Vincent w Rzymie (pod patronatem UNESCO i prezydenta Włoch) za wybitne w skali światowej osiągnięcia na polu kultury, nauki i działalności społecznej
- 1983 – Nagroda MKiS I stopnia
- 1998 – Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski<ref>Monitor Polski z 1998 r. Nr 36 poz. 498 </ref>
- 2008 - wraz ze swoją orkiestrą otrzymała tytuł Zasłużony dla Miasta Poznania w dowód uznania dla wybitnych dokonań w zakresie muzyki kameralnej, doceniając zasługi w rozsławianiu artystycznego oblicza Poznania na scenach świata w trakcie czterdziestu lat działalności<ref>Uchwała Nr XXXVII/373/V/2008 Rady Miasta Poznania z dnia 13 maja 2008 r</ref>
- 2008 – Nagroda Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w kategorii muzyka<ref>Laureaci Dorocznej Nagrody w roku 2008</ref>
- 2008 – Złoty Mikrofon<ref>Złote Mikrofony Polskiego Radia zostały przyznane</ref>
Życie osobiste
Żona muzyka kontrabasisty w Orkiestrze Kameralnej Polskiego Radia "Amadeus" Józefa Jaroszewskiego. Matka Karoliny, Anny Jaroszewskiej-Mróz i Jakuba.
Karolina<ref>Graj na swoje sto procent - rozmowa wiolonczelistką z Karoliną Jaroszewską</ref> jest wiolonczelistką, ukończyła Juillard School of Music w Nowym Jorku. Od dwóch lat jest jednym z koncertmistrzów w Filharmonii Narodowej w Warszawie, sporo też koncertuje indywidualnie.
Młodsza Anna Jaroszewska-Mróz<ref>culture.pl</ref> jest dyrygentką. Syn informatyk zajmuje się działalnością reklamową.
Zobacz też
Źródła
- Teresa Brodniewicz: "Każde drgnienie jej batuty", Studio nr 3/1994, Prószyński i S-ka
- Małgorzata Kosińska, Polskie Centrum Informacji Muzycznej, Związek Kompozytorów Polskich, sierpień 2002, aktualizacja: październik 2009.
- Deszkiewicz Tadeusz Agnieszka Duczmal i jej Amadeus, "Polish Culture" 1999 nr 2, s. 52-53
- Pianowska Halina Duczmal Agnieszka. w: Encyklopedia Muzyczna PWM (część biograficzna pod red. Elżbiety Dziębowskiej), t. "cd – suplement", PWM, Kraków 2001
Linki zewnętrzne
- Oficjalna strona Orkiestry Kameralnej Polskiego Radia AMADEUS
- Agnieszka Duczmal na culture.pl
- Agnieszka Duczmal na e-teatr