8 marca
Święta
na zdjęciu satelitarnym- 1010 – Perski poeta Ferdousi ukończył pisanie Szahname, narodowego eposu Persów i Tadżyków.
- 1126 – Alfons VII został królem Leónu i Kastylii.
- 1198 – Filip Szwabski został wybrany w Moguncji na króla Niemiec.
- 1558 – Pori w Finlandii uzyskało prawa miejskie.
- 1576 – Konkwistador Diego García de Palacio odkrył w zachodnim Hondurasie ruiny miasta Majów Copán.
- 1618 – Johannes Kepler sformułował swoje trzecie prawo.
- 1658 – Dania i Szwecja zawarły pokój w Roskilde.
- 1669 – Potężna erupcja Etny zniszczyła część miasta Katania.
- 1702 – Anna Stuart została królową Anglii, Szkocji i Irlandii.
- 1706 – Założono Wiener Stadtbank.
- 1722 – Zwycięstwo wojsk afgańskich nad irańskimi w bitwie pod Gulnabadem.
- 1736 – Nadir Szah Afszar został koronowany na szacha Iranu.
- 1782 – Wojna o niepodległość Stanów Zjednoczonych: 94 Indian zostało zamordowanych przez amerykańską milicję na terenie misji braci czeskich w pobliżu miejscowości Gnadenhutten (Ohio).
- 1801 – Wojny napoleońskie: rozpoczęła się francusko-brytyjska bitwa pod Kanopą w Egipcie.
- 1817 – Założono Nowojorską Giełdę Papierów Wartościowych (NYSE).
- 1844 – Oskar I został królem Szwecji i Norwegii.
- 1862 – Wojna secesyjna:
- Rozpoczęła się bitwa w zatoce Hampton Roads, gdzie pierwszy raz w historii doszło do starcia okrętów pancernych.
- Zwycięstwo wojsk Unii w bitwie pod Pea Ridge.
- 1868 – 11 francuskich marynarzy zostało zamordowanych przez samurajów w japońskim porcie Sakai pod Osaką.
- 1899 – Założono klub piłkarski Eintracht Frankfurt.
- 1910 – W Kopenhadze, podczas II Międzynarodowego Zjazdu Kobiet Socjalistek, ogłoszono dzień 8 marca Międzynarodowym Dniem Kobiet.
- 1920:
- Dania, Kuba i Szwajcaria przystąpiły do Ligi Narodów.
- Generalny Kongres Syryjski proklamował niepodległość Wielkiej Syrii. Jej królem został ogłoszony Fajsal I.
- 1921:
- Premier Hiszpanii Eduardo Dato został zamordowany w Madrycie przez dwóch anarchistów.
- Wojska francuskie rozpoczęły półroczną okupację miast Düsseldorf, Duisburg i Ruhrort w związku z niewypłacaniem przez Niemcy reparacji wojennych.
- 1924 – W katastrofie w kopalni węgla kamiennego w Castle Gate w stanie Utah zginęło 171 górników.
- 1935 – W Tokio padł pies o imieniu Hachikō, który przez 10 lat po śmierci właściciela czekał popołudniami na stacji metra na jego powrót z pracy.
- 1937 – Hiszpańska wojna domowa: rozpoczęła się bitwa pod Guadalajarą.
- 1940 – W III Rzeszy wprowadzono obowiązek noszenia oznaczenia "P" przez polskich robotników przymusowych.
- 1942:
- Wojna na Pacyfiku: Holendrzy na Jawie poddali się wojskom japońskim.
- Wojska japońskie zajęły ewakuowany przez Brytyjczyków Rangun.
- 1950:
- Rozpoczęła się seryjna produkcja VW Transportera.
- ZSRR ogłosił, że dysponuje bombą atomową.
- 1954 – Dokonano oblotu amerykańskiego śmigłowca wielozadaniowego Sikorsky H-34 Choctaw.
- 1957 – Ghana została członkiem ONZ.
- 1958 – Jemen Północny przystąpił do konfederacji Zjednoczonych Państw Arabskich.
- 1959 – George Lincoln Rockwell założył Amerykańską Partię Nazistowską (ANP).
- 1963 – Partia Baas przejęła władzę w Syrii.
- 1965 – Należący do Aerofłotu samolot Tu-124 rozbił się podczas startu z lotniska w Samarze (wówczas Kujbyszew); zginęło 25 osób.
- 1968 – Na północny zachód od Hawajów zatonął radziecki okręt podwodny o napędzie diesel-elektrycznym K-129; zginęło 86 członków załogi.
- 1970 – Prezydent Cypru abp Makarios III został ranny po zestrzeleniu jego helikoptera przez zamachowców.
- 1971 – W bokserskim "pojedynku stulecia" w Nowym Jorku Joe Frazier pokonał Muhammada Alego.
- 1973:
- IRA dokonała w Londynie dwóch zamachów z użyciem samochodów-pułapek; zginęła 1 osoba, a ponad 200 zostało rannych.
- W zbojkotowanym przez katolików referendum w Irlandii Północnej 98% głosujących opowiedziało się za pozostaniem prowincji w ramach Wielkiej Brytanii.
- 1974:
- Grupa Queen wydała album Queen II.
- Otwarto Port lotniczy im. Charles'a de Gaulle'a w Paryżu.
- 1979 – Firma Philips zaprezentowała płytę kompaktową.
- 1983:
- W przemówieniu do Narodowego Stowarzyszenia Ewangelików, prezydent USA Ronald Reagan nazwał ZSRR "imperium zła".
- Wszedł do handlu komputer osobisty IBM PC/XT.
- 1985 – W Bejrucie 80 osób zginęło, a ponad 200 zostało rannych w wyniku nieudanego zamachu bombowego na duchowego przywódcę libańskich szyitów, szejka Mohammeda Husseina Fadlallaha.
- 1996 – Premiera filmu Fargo.
- 2001:
- Na pokładzie wahadłowca Discovery na Międzynarodową Stację Kosmiczną (ISS) przybyła jej druga stała załoga.
- Talibowie zniszczyli posągi Buddy w Bamian w Afganistanie.
- 2003:
- 20 osób zginęło w katastrofie autobusu w miejscowości Nažidla pod Czeskim Krumlovem.
- 54% głosujących w referendum obywateli Malty opowiedziało się za przystąpieniem kraju do Unii Europejskiej.
- 2005 – Rosyjskie siły zbrojne obwieściły śmierć przywódcy czeczeńskich separatystów Asłana Maschadowa w wyniku operacji specjalnej służb.
- 2006 – 3 osoby zginęły, a 19 zostało rannych w samobójczym zamachu bombowym w tureckim mieście Wan.
- 2009:
- Co najmniej 28 zginęło w samobójczym zamachu bombowym przed akademią policyjną w Bagdadzie.
- W Korei Północnej odbyły się wybory do Najwyższego Zgromadzenia Narodowego.
- 2010 – W trzęsieniu ziemi w Elâzığ w Turcji zginęły 42 osoby, ponad 70 zostało rannych.
- 2011 – W zamachu bombowym w Faisalabadzie we wschodnim Pakistanie zginęło co najmniej 25 osób, a co najmniej 127 zostało rannych. Do zamachu przyznała się organizacja Tehrik-i-Taliban.
Urodzili się
- 1495 – Jan Boży, święty, portugalski zakonnik, założyciel bonifratrów, patron szpitali, chorych, pielęgniarek, strażaków i księgarzy (zm. 1550)
- 1617 – Tytus Burattini, włoski fizyk, architekt, geograf, egiptolog, mincerz, twórca miary powszechnej (zm. 1682)
- 1714 – Carl Philipp Emanuel Bach, niemiecki kompozytor, pianista, syn Jana Sebastiana Bacha (zm. 1788)
- 1748 – Wilhelm V Orański, stadhouder Republiki Zjednoczonych Prowincji (zm. 1806)
- 1761 – Jan Potocki, polski pisarz, podróżnik, polityk, historyk (zm. 1815)
- 1791 – Kazimierz Brodziński, polski poeta, krytyk literacki (zm. 1835)
- 1822 – Ignacy Łukasiewicz, polski aptekarz, wynalazca lampy naftowej, pionier przemysłu naftowego (zm. 1882)
- 1839 – James Mason Crafts, amerykański chemik (zm. 1906)
- 1855.
- Hans Friedrich Gadow, niemiecki ornitolog, zoolog (zm. 1928)
- Karl von Goebel, niemiecki botanik (zm. 1932)
- 1859 – Kenneth Grahame, angielski pisarz (zm. 1932)
- 1865 – Leo Belmont, polski pisarz, scenarzysta filmowy (zm. 1941)
- 1866:
- Maria Adolfina Dierk, holenderska misjonarka, męczennica, święta katolicka (zm. 1900)
- Piotr Lebiediew, rosyjski fizyk (zm. 1912)
- 1872 – Anna Held, amerykańska aktorka, piosenkarka pochodzenia polskiego (zm. 1918)
- 1876 – Franco Alfano, włoski kompozytor (zm. 1954)
- 1878 – Jan Szczepkowski, polski rzeźbiarz (zm. 1964)
- 1879 – Otto Hahn, niemiecki fizykochemik, laureat Nagrody Nobla (zm. 1968)
- 1886 – Edward Calvin Kendall, amerykański biochemik, laureat Nagrody Nobla (zm. 1972)
- 1890:
- Eugeniusz Baziak, polski duchowny katolicki, arcybiskup krakowski (zm. 1962)
- Peter Cashin, kanadyjski polityk (zm. 1977)
- 1891 – Witold Budryk, polski górnik, doktor nauk technicznych, profesor i rektor AGH (zm. 1958)
- 1892 – Mississippi John Hurt, amerykański muzyk bluesowy (zm. 1966)
- 1894 – Wäinö Aaltonen, fiński rzeźbiarz (zm. 1966)
- 1895 – Juana de Ibarbourou, urugwajska poetka (zm. 1979)
- 1899 – Jan Ciecierski, polski aktor (zm. 1987)
- 1906 – Fritz Victor Hasselblad, szwedzki fotograf, szef koncernu Hasselblad (zm. 1978)
- 1907:
- Konstandinos Karamanlis, grecki prawnik, polityk, premier i prezydent Grecji (zm. 1998)
- Janina Skirlińska, polska gimnastyczka (zm. 1993)
- 1909 – László Rajk, węgierski działacz komunistyczny (zm. 1949)
- 1910 – Claire Trevor, amerykańska aktorka (zm. 2000)
- 1914 – Jacob Bakema, holenderski architekt (zm. 1981)
- 1915 – Antonina Barczewska, polska aktorka i reżyser (zm. 1986)
- 1917:
- Karl Frei, szwajcarski gimnastyk, medalista olimpijski (zm. 2011)
- Hanna Skarżanka, polska aktorka (zm. 1992)
- 1919 – Józef Ozga-Michalski, polski pisarz, działacz polityczny, wicemarszałek Sejmu, wiceprzewodniczący Rady Państwa PRL (zm. 2002)
- 1920 – Eva Dahlbeck, szwedzka aktorka (zm. 2008)
- 1921:
- Cyd Charisse, amerykańska aktorka (zm. 2008)
- Alan Hale Jr., amerykański aktor (zm. 1990)
- Luigi Sposito, włoski duchowny katolicki, biskup (zm. 2004)
- 1924 – Anthony Caro, brytyjski rzeźbiarz
- 1926 – Francisco Rabal, hiszpański aktor (zm. 2001)
- 1927 – Stanisław Kania, polski polityk, działacz komunistyczny, I sekretarz KC PZPR
- 1930:
- Francesco Cuccarese, włoski duchowny katolicki, biskup
- Fausto Gardini, włoski tenisista (zm. 2008)
- Zbigniew Grabowski, polski polityk, minister
- 1931:
- Szałwa Amonaszwili, gruziński pedagog i psycholog
- Lloyd Knibb, jamajski muzyk, perkusista (zm. 2011)
- 1932 – Rodolfo Quezada Toruño, gwatemalski duchowny katolicki, arcybiskup miasta Gwatemala, kardynał
- 1935 – Antoni Jozafat Nowak, polski franciszkanin, profesor KUL
- 1936:
- Józef Duriasz, polski aktor
- Gábor Szabó, węgierski gitarzysta jazzowy (zm. 1982)
- Janusz Zakrzeński, polski aktor (zm. 2010)
- 1937 – Juvénal Habyarimana, rwandyjski polityk, prezydent Rwandy (zm. 1994)
- 1940 – Susan Clark, kanadyjska aktorka
- 1941:
- Krystyna Konarska, polska piosenkarka, aktorka
- Maciej Łukasiewicz, polski dziennikarz (zm. 2005)
- 1942 – Ignacio Rodriguez-Iturbe, amerykański hydrolog
- 1943:
- Lynn Redgrave, brytyjska aktorka (zm. 2010)
- Józef Wiaderny, polski polityk, działacz związkowy, przewodniczący OPZZ (zm. 2000)
- 1944:
- Waldemar Łysiak, polski pisarz, publicysta
- Pepé Romero, hiszpański gitarzysta klasyczny i flamenco
- 1945 – Micky Dolenz, amerykański muzyk zespołu The Monkees
- 1946 – Randy Meisner, amerykański muzyk zespołu The Eagles
- 1947:
- Mike Allsup, amerykański muzyk zespołu Three Dog Night
- Wojciech Bruszewski, polski reżyser, operator filmowy (zm. 2009)
- Michael Hart, amerykański pisarz (zm. 2011)
- Tom Rapp, amerykański wokalista i gitarzysta zespołu Pearls Before Swine
- 1948:
- Mel Galley, brytyjski gitarzysta zespołu Whitesnake (zm. 2008)
- Halina Piekarek-Jankowska, polska geolog, polityk, samorządowiec, rektor PWSZ w Elblągu (zm. 2011)
- 1949 – Teófilo Cubillas, peruwiański piłkarz
- 1953 – Ewa Ziętek, polska aktorka
- 1954 – Cheryl Baker, brytyjska wokalistka zespołu Bucks Fizz
- 1957:
- Clive Burr, brytyjski perkusista zespołu Iron Maiden
- Cynthia Rothrock, amerykańska aktorka
- 1958 – Gary Numan, brytyjski wokalista
- 1959:
- Adam Cebula, polski pisarz fantastyki naukowej (w spółce autorskiej Kareta Wrocławski), publicysta
- Aidan Quinn, amerykański aktor
- 1960:
- Jeffrey Eugenides, amerykański pisarz
- Maciej Kuroń, polski publicysta kulinarny, dziennikarz (zm. 2008)
- 1961 – Mark Padmore, brytyjski śpiewak (tenor)
- 1964:
- Zbigniew Chlebowski, polski polityk, poseł na Sejm RP
- Dariusz Maciejewski, polski trener koszykówki
- 1965 – Ferenc Csipes, węgierski kajakarz
- 1966 – Bolesław Witczak, polski polityk
- 1967:
- Dariusz Maciborek, polski dziennikarz muzyczny
- Udo Quellmalz, niemiecki judoka
- 1968:
- Michael Bartels, niemiecki kierowca rajdowy
- Iryna Merkuszina, ukraińska biathlonistka
- 1969 – Agnieszka Ćwik, polska aktorka
- 1970 – Ed Podivinsky, kanadyjski narciarz alpejski
- 1973 – Tony Campos, amerykański muzyk
- 1974 – Fardeen Khan, indyjski aktor
- 1975:
- Roman Hlouch, czeski hokeista
- Sułtan Ibragimow, rosyjski bokser
- 1976 – Freddie Prinze Jr., amerykański aktor
- 1977:
- Piotr Borowski, polski aktor
- Piotr Gruszka, polski siatkarz
- John de Jong, holenderski piłkarz
- Wilku, polski raper, członek składów Molesta Ewenement i Hemp Gru
- 1978 – Johanna Sjöberg, szwedzka pływaczka
- 1979:
- Tom Chaplin, angielski wokalista zespołu Keane
- Kageyama Yuuichi, japoński basista, członek grupy Versailles (zm. 2009)
- 1980:
- Andrzej Młynarczyk, polski aktor
- DonGURALesko, (właściwie Piotr Górny) polski raper
- 1981 – Uroš Peterka, słoweński skoczek narciarski
- 1984 – György Garics, austriacki piłkarz pochodzenia węgierskiego
- 1985:
- Ewa Sonnet, polska modelka, piosenkarka
- Justyna Żurowska, polska koszykarka
- 1986 – Krzysztof Nowacki, polski żużlowiec
- 1990 – Petra Kvitová, czeska tenisistka
- 1991:
- Krzysztof Miętus, polski skoczek narciarski
- Urban Zamernik, chorwacki skoczek narciarski
- 1994 – Aleksander Zniszczoł, polski skoczek narciarski
Zmarli
- 1126 – Urraka, królowa Kastylii (ur. około 1081)
- 1144 – Celestyn II, papież (ur. ?)
- 1223 – Wincenty Kadłubek, polski kronikarz, dziejopis (ur. pomiędzy 1150 a 1160)
- 1466 – Francesco I Sforza, książę Mediolanu (ur. 1401)
- 1550 – Jan Boży, święty, portugalski zakonnik, założyciel bonifratrów, patron szpitali, chorych, pielęgniarek, strażaków i księgarzy (ur. 1495)
- 1575 – Jerzy Jazłowiecki, hetman wielki koronny (ur. 1510)
- 1702 – Wilhelm III Orański, książę Oranii, stadhouder Republiki Zjednoczonych Prowincji, król Anglii, Szkocji i Irlandii (ur. 1650)
- 1755 – Stiepan Kraszeninnikow, rosyjski podróżnik, geograf i botanik, badacz Syberii, Kamczatki i Wysp Kurylskich, (ur. 1711)
- 1796 – William Chambers, angielski architekt (ur. 1723)
- 1820 – Jan Klemens Gołaszewski, polski duchowny katolicki, biskup wigierski i augustowski (ur. 1748)
- 1844 – Karol XIV Jan, król Szwecji i Norwegii (ur. 1763)
- 1868 – Jón Thoroddsen, islandzki pisarz (ur. 1818 lub 1819)
- 1869 – Hector Berlioz, francuski kompozytor (ur. 1803)
- 1874 – Millard Fillmore, amerykański polityk, prezydent USA (ur. 1800)
- 1899 – John Ericsson, szwedzki inżynier, wynalazca (ur. 1803)
- 1901 – Aleksander Gierymski, polski malarz (ur. 1850)
- 1917 – Ferdinand von Zeppelin, niemiecki konstruktor, wynalazca sterowca o sztywnej konstrukcji (ur. 1838)
- 1921 – Eduardo Dato Iradier, hiszpański polityk (ur. 1856)
- 1923 – Johannes Diderik van der Waals, holenderski fizyk, laureat Nagrody Nobla (ur. 1837)
- 1925 – Faustyn Míguez, hiszpański pijar, błogosławiony katolicki (ur. 1831)
- 1928 – Piotra Krečeŭski, białoruski polityk, prezydent Rady Białoruskiej Republiki Ludowej (ur. 1879)
- 1930:
- Ireneusz Wierzejewski, ojciec polskiej ortopedii (ur. 1881)
- William Taft, amerykański polityk, prezydent USA (ur. 1857)
- Roman Żelazowski, polski aktor i reżyser (ur. 1854)
- 1937 – Albert Verwey, holenderski poeta, krytyk literacki (ur. 1865)
- 1939 – Władysław Marian Zawadzki, polski ekonomista, polityk, profesor, minister skarbu (ur. 1885)
- 1941 – Paul Hymans, belgijski polityk (ur. 1865)
- 1942 – José Raúl Capablanca, kubański szachista, mistrz świata (ur. 1888)
- 1946 – Frederic William Lanchester, brytyjski inżynier i konstruktor samochodów (ur. 1868)
- 1957 – Othmar Schoeck, szwajcarski kompozytor (ur. 1886)
- 1958 – Irena Solska, polska aktorka (ur. 1877)
- 1961 – Thomas Beecham, angielski dyrygent (ur. 1879)
- 1963 – Abram Deborin, rosyjski filozof, historyk (ur. 1881)
- 1971:
- Harold Lloyd, amerykański aktor (ur. 1893)
- Fritz von Opel, niemiecki przedsiębiorca samochodowy (ur. 1899)
- 1972 – Stanisław Warat, amerykański generał (ur. 1911)
- 1973 – Ron Pigpen McKernan, amerykański muzyk zespołu Grateful Dead (ur. 1945)
- 1975 – George Stevens, amerykański reżyser filmowy (ur. 1904)
- 1983 – William Walton, brytyjski kompozytor (ur. 1902)
- 1989:
- Jelizawieta Bykowa, radziecka szachistka (ur. 1913)
- Winfried Freudenberg, ostatnia śmiertelna ofiara Muru Berlińskiego
- 1993 – Billy Eckstine, amerykański wokalista jazzowy (ur. 1914)
- 1998 – Andrzej Brycht, polski pisarz (ur. 1935)
- 1999 – Adolfo Bioy Casares, argentyński pisarz (ur. 1914)
- 2002 – Julian Brzozowski, polski rzeźbiarz, twórca galerii sztuki ludowej (ur. 1925)
- 2003:
- Adam Faith, brytyjski piosenkarz, aktor (ur. 1940)
- Stanisław Fołtyn, polski piłkarz, reprezentant Polski (ur. 1936)
- 2004:
- Józef Gucwa, polski duchowny katolicki, biskup tarnowski (ur. 1923)
- Robert Pastorelli, amerykański aktor (ur. 1954)
- Alfons Lütke Westhues, niemiecki jeździec, mistrz olimpijski (ur. 1930)
- 2005 – Asłan Maschadow, czeczeński polityk, prezydent Czeczeńskiej Republiki Iczkerii (ur. 1951)
- 2006 – Teresa Ciepły, polska lekkoatletka, medalistka olimpijska, rekordzistka świata (ur. 1937)
- 2007 – Marian Bekajło, polski reżyser, scenarzysta (ur. 1931)
- 2008:
- Andrzej Grabowski, polski pisarz, dziennikarz, scenarzysta, reżyser (ur. 1970)
- Tomasz Kucharzewski, polski karateka stylów: Kyokushin i Shidokan, kick-boxer (ur. 1968)
- 2009:
- Urszula Kaczmarska, polska piosenkarka, członkini ZPiT "Śląsk" (ur. 1936)
- Hank Locklin, amerykański piosenkarz country, autor tekstów piosenek (ur. 1918)
- Zbigniew Religa, polski lekarz, kardiochirurg, polityk, minister zdrowia (ur. 1938)
- Andrzej Samson, polski psycholog, psychoterapeuta (ur. 1947)
- 2011 – Mike Starr, amerykański basista grupy Alice in Chains, kompozytor (ur. 1966)