5 marca
Święta
na litografii z XIX wieku- 363 – Cesarz rzymski Julian Apostata wyruszył z Antiochii na wyprawę wojenną przeciwko Persom, w czasie której zginął.
- 1279 – Wielki książę litewski Trojden rozgromił w bitwie pod Kiernowem armię Zakonu kawalerów mieczowych.
- 1329 – W Pampelunie odbyła się koronacja Joanny II z Nawarry i Filipa III na królową i króla Nawarry.
- 1496 – Król Anglii Henryk VII Tudor wydał włoskiemu żeglarzowi w służbie angielskiej Giovanniemu Caboto patent na odkrywanie nieznanych lądów.
- 1616 – Dzieło Mikołaja Kopernika De revolutionibus orbium coelestium (O obrotach sfer niebieskich) trafiło na indeks ksiąg zakazanych.
- 1684 – Powołano Świętą Ligę, sojusz Polski, Wenecji, Austrii i Państwa Kościelnego przeciw Turcji i Tatarom.
- 1711 – Car Piotr I Wielki powołał Senat Rządzący.
- 1770 – W Bostonie wojsko brytyjskie użyło broni palnej przeciwko demonstrującym przeciwnikom rządów brytyjskich w USA (masakra bostońska).
- 1798 – Wojska francuskie rozpoczęły inwazję na Szwajcarię.
- 1824 – Wybuchła I wojna brytyjsko-birmańska.
- 1866:
- Biskupstwo Buenos Aires zostało podniesione do godności archidiecezji.
- Oddano do użytku budynek parlamentu w Oslo.
- 1868 – W mediolańskiej La Scali odbyła się prapremiera opery Mefistofeles Arriga Boita do własnego libretta według Fausta Johanna Wolfganga Goethego.
- 1872 – Amerykanin George Westinghouse uzyskał patent na kolejowy hamulec pneumatyczny.
- 1903 – Deutsche Bank i rząd turecki zawarły porozumienie w sprawie budowy Kolei Bagdadzkiej, mającej połączyć Berlin z Basrą, w celu uniezależnienia się Niemiec od morskich dostaw surowców.
- 1907 – W Sankt Petersburgu zwołano Drugą Dumę, liczącą 518 posłów, w tym 46 posłów polskich (35 posłów z Królestwa i 11 posłów z Koła Kresowego). Wydarzeniu towarzyszyło 40-tysięczna demonstracja, którą rozproszyły oddziały wojskowe.
- 1916:
- Płynący z Barcelony do Buenos Aires hiszpański liniowiec oceaniczny Príncipe de Asturias zatonął na wysokości brazylijskiego miasta Santos; zginęło 445 z 588 osób na pokładzie.
- Założonego hiszpański klub piłkarski RCD Mallorca.
- 1918 – I wojna światowa: Rumunia podpisała zawieszenie broni z państwami centralnymi.
- 1933 – W Niemczech odbyły się wybory parlamentarne; NSDAP zdobyła 44% głosów.
- 1936:
- Odbyła się 8. ceremonia wręczenia Oscarów.
- W Wielkiej Brytanii odbył się pierwszy lot myśliwca Supermarine Spitfire.
- 1938: Wojna domowa w Hiszpanii: rozpoczęła się bitwa koło przylądka Palos.
- 1940 – II wojna światowa: Biuro Polityczne Komitetu Centralnego Wszechzwiązkowej Komunistycznej Partii (bolszewików) podjęło decyzję o wymordowaniu ok. 25 tysięcy polskich jeńców wojennych.
- 1943 – Dokonano oblotu brytyjskiego myśliwca Gloster Meteor.
- 1945 – W wyniku brytyjskiego nalotu bombowego na Chemnitz zginęło około 4 tys. osób.
- 1946:
- Na Kanale La Manche zatonął polski frachtowiec SS Kielce.
- W przemówieniu w Fulton w stanie Missouri Winston Churchill po raz pierwszy użył określenia "żelazna kurtyna", określającego linię podziału Europy na blok wschodni i zachodni. Przemówienie to przyjmuje się za początek zimnej wojny.
- 1947 – W Norymberdze rozpoczął się proces prawników nazistowskiego wymiaru sprawiedliwości.
- 1958:
- Dokonano oblotu bombowca Jak-28.
- Wystrzelono amerykańskiego satelitę naukowego Explorer 2.
- 1960 – Kubański fotograf Alberto Korda wykonał najsłynniejsze zdjęcie Ernesto "Che" Guevary.
- 1961 – Rozpoczęto budowę kolei mauretańskiej.
- 1966:
- Amerykański Boeing 707 rozbił się rozbił się o górę Fudżi w Japonii; zginęły 124 osoby.
- Austriacki wokalista Udo Jürgens utworem Merci Chéri zwyciężył w 11. Konkursie Piosenki Eurowizji w Luksemburgu.
- 1969 – Gustav Heinemann został wybrany przez Bundestag na prezydenta RFN.
- 1970:
- Premiera filmu Port lotniczy.
- Wszedł w życie Układ o nierozprzestrzenianiu broni jądrowej (NPT).
- 1973 – 68 spośród 182 osób na pokładzie zginęło w katastrofie hiszpańskiego samolotu DC-9 pod francuskim Nantes.
- 1974 – Wojna Jom Kippur: ostatnie oddziały izraelskie wycofały się z zachodniej części Kanału Sueskiego.
- 1975 – 20 osób zginęło, a 12 zostało rannych w wyniku strzelaniny po ataku palestyńskich terrorystów na Hotel Savoy w Tel Awiwie.
- 1977 – Walijski kierowca Formuły 1 Tom Pryce oraz jeden z porządkowych zginęli w wypadku podczas wyścigu Grand Prix RPA.
- 1978 – Została uchwalona nowa Konstytucja ChRL.
- 1979 – Amerykańska sonda Voyager 1 minęła Jowisza w odległości 280 tys. km.
- 1980:
- Premiera filmu Skąpiec.
- Utworzono Park Narodowy Channel Islands w Kalifornii.
- 1982 – Radziecka sonda Wenera 14 wylądowała na Wenus.
- 1992 – Na konferencji ministrów spraw zagranicznych w Kopenhadze powołano do życia Radę Państw Morza Bałtyckiego (CBSS).
- 1993 – 83 osoby zginęły w katastrofie samolotu Fokker 100 linii Palair Macedonian w Skopje.
- 1999 – Premiera filmu Depresja gangstera.
- 2003:
- 17 Izraelczyków zginęło, a 53 zostało rannych w palestyńskim samobójczym zamachu bombowym na autobus w Hajfie.
- Urzędujący prezydent Robert Koczarian wygrał wybory prezydenckie w Armenii.
- Wszedł w życie Światowy Kodeks Antydopingowy.
- 2004 – Michaił Fradkow został premierem Rosji.
- 2006 – Odbyła się 78. ceremonia wręczenia Oscarów.
- 2007 – Przed Międzynarodowym Trybunałem Sprawiedliwości w Hadze rozpoczęły się przesłuchania w sprawie sporu o granicę morską między Nikaraguą i Hondurasem.
- 2008:
- 16 osób zginęło w wyniku zatonięcia przeciążonej łodzi na sztucznym jeziorze Farka pod Tiraną.
- Po 13 latach Bill Gates stracił pozycję lidera w rankingu najbogatszych ludzi na świecie według magazynu Forbes, nowym liderem został Warren Buffett.
- 2009:
- 6 milicjantów zginęło w czasie rozbrajania ładunku wybuchowego pod Nazraniem w Inguszetii.
- Michael Jackson zapowiedział swój powrót na scenę i wyruszenie w trasę This Is It po 12 latach przerwy od ostatniej serii koncertów.
Urodzili się
- 1133 – Henryk II Plantagenet, król Anglii (zm. 1189)
- 1234 – Kinga, święta, księżna krakowska i sandomierska (zm. 1292)
- 1324 – Dawid II Bruce, król Szkocji (zm. 1371)
- 1326 – Ludwik Węgierski, król Polski i Węgier (zm. 1382)
- 1512 – Gerhard Kremer, zw. Merkatorem, flamandzki matematyk i geograf (zm. 1594)
- 1574 – William Oughtred, angielski matematyk (zm. 1660)
- 1637 – Jan van der Heyden, niderlandzki malarz (zm. 1712)
- 1696 – Giovanni Battista Tiepolo, włoski malarz (zm. 1770)
- 1716 – Mikołaj Pacassi, austriacki architekt (zm. 1790)
- 1800 – Kazimierz Deczyński, polski pamiętnikarz (zm. 1838)
- 1801 – Ludwik Kauffman, polski rzeźbiarz (zm. 1855)
- 1808 – Szymon Konarski, polski działacz niepodległościowy (zm. 1839)
- 1813 – Kazimierz Gzowski, kanadyjski inżynier polskiego pochodzenia (zm. 1898)
- 1815 – Ali Pasza Mehmed Emin, turecki polityk dyplomata (zm. 1871)
- 1817 – Austen Henry Layard, brytyjski dyplomata, archeolog, odkrywca starożytnej Niniwy (zm. 1894)
- 1830 – Étienne-Jules Marey, francuski fizjolog (zm. 1904)
- 1848 – Ryta od Jezusa, portugalska zakonnica, błogosławiona katolicka (zm. 1913)
- 1870 – Frank Norris, amerykański pisarz (zm. 1902)
- 1871 – Róża Luksemburg, polska i niemiecka działaczka robotnicza (zm. 1919)
- 1873 – Zygmunt Chmielewski, polski inżynier chemik, działacz spółdzielczy (zm. 1939)
- 1874 – Arthur van Schendel, holenderski pisarz (zm. 1946)
- 1880 – Siergiej Bernstein, radziecki matematyk (zm. 1968)
- 1887 – Heitor Villa-Lobos, brazylijski kompozytor, dyrygent, pianista (zm. 1959)
- 1901 – Julian Przyboś, polski poeta (zm. 1970)
- 1902:
- Ludwik Christians, polski adwokat, polityk, prezes Polskiego Czerwonego Krzyża (zm. 1956)
- Tadeusz Manteuffel, polski historyk (zm. 1970)
- 1907 – Zygmunt Haupt, polski pisarz, malarz, architekt (zm. 1975)
- 1908:
- Rex Harrison, brytyjski aktor (zm. 1990)
- Teodor Parnicki, polski pisarz (zm. 1988)
- 1910 – Momofuku Ando, japoński wynalazca zupek chińskich (zm. 2007)
- 1915 – Laurent Schwartz, francuski matematyk (zm. 2002)
- 1918 – James Tobin, amerykański ekonomista (zm. 2002)
- 1921 – Árpád Fekete, węgierski piłkarz, trener piłkarski (zm. 2012)
- 1922 – Pier Paolo Pasolini, włoski pisarz, poeta, reżyser filmowy (zm. 1975)
- 1926 – Violeta Manushi, albańska aktorka (zm. 2007)
- 1927:
- Jack Cassidy, amerykański aktor, piosenkarz (zm. 1976)
- Maria Klejdysz, polska aktorka (zm. 2009)
- 1931:
- Tamaz Cziładze, gruziński pisarz
- Rudolf Ströbinger, niemiecki pisarz (zm. 2005)
- 1932 – Earl Woods, amerykańska golfista, trener, ojciec Tigera Woodsa (zm. 2006)
- 1933:
- Walter Kasper, niemiecki duchowny katolicki, kardynał
- Tadeusz Żuk, polski inżynier, autor podręczników i publikacji naukowych (zm. 2011)
- 1934 – Daniel Kahneman, amerykański ekonomista
- 1936 – Canaan Banana, zimbabweński pastor metodystów, polityk, prezydent Zimbabwe (zm. 2003)
- 1938 – Lynn Margulis, amerykańska biolog (zm. 2011)
- 1940:
- Jerzy Zygmunt Nowak, polski aktor
- Sepp Piontek, niemiecki piłkarz, trener piłkarski
- 1941 – Ryszard Czekała, polski reżyser filmów animowanych (zm. 2010)
- 1942 – Felipe González Márquez, hiszpański polityk, premier Hiszpanii
- 1943:
- Lucio Battisti, włoski piosenkarz (zm. 1998)
- Kazimierz Kosiniak-Kamysz, polski profesor, specjalista w zakresie seminologii
- 1944:
- Lech Rutkowski, polski polityk samorządowy, prezydent Białegostoku
- Ewa Sowińska, polska działaczka polityczna, lekarka, posłanka na Sejm RP, Rzecznik Praw Dziecka
- 1945 – Maciej Rybiński, polski dziennikarz, scenarzysta filmowy (zm. 2009)
- 1946 – Adam Tański, polski polityk
- 1947:
- Leszek Bugaj, polski polityk, samorządowiec (zm. 2009)
- Konstanty Andrzej Kulka, polski skrzypek
- 1948:
- Jan van Beveren, holenderski piłkarz, bramkarz (zm. 2011)
- Annette Charles, amerykańska aktorka (zm. 2011)
- 1949 – Leszek Błażyński, polski bokser (zm. 1992)
- 1950 – Rick Folk, kanadyjski curler
- 1951:
- Stanisław Iwanicki, polski prawnik, polityk
- Jurij Krawczenko, ukraiński polityk (zm. 2005)
- 1952:
- Alan Clark, brytyjski muzyk
- Fernando da Piedade Dias dos Santos, angolski polityk, premier Angoli
- 1953 – Marek Nowicki, polski adwokat, dyplomata
- 1956:
- Czesław Baranowski, polski aktor
- Teena Marie, amerykańska piosenkarka (zm. 2010)
- 1958 – Andy Gibb, australijski piosenkarz (zm. 1988)
- 1962:
- Robert Curbeam, amerykański astronauta
- Jonathan Penner, amerykański aktor, scenarzysta, producent filmowy
- 1964 – Andrzej Krzywy, polski wokalista zespołu De Mono
- 1965 – Piotr Banach, polski muzyk
- 1968 – Sławomir Grzymkowski, polski aktor
- 1970:
- Joe Brincat, maltański piłkarz
- John Frusciante, amerykański gitarzysta zespołu Red Hot Chili Peppers
- 1972:
- Mikael Tillström, szwedzki tenisista
- Luca Turilli, włoski muzyk, kompozytor
- 1973:
- Robert Bonin, polski żużlowiec
- Mika Laitinen, fiński skoczek narciarski
- Nicole Pratt, australijska tenisistka
- 1974:
- Kevin Connolly, amerykański aktor
- Jens Jeremies, niemiecki piłkarz
- Eva Mendes, amerykańska aktorka
- Brad Schumacher, amerykański pływak, piłkarz wodny
- 1975:
- Mihai Gîncu, mołdawski instrumentalista, założyciel grupy Zdob şi Zdub
- Siergiej Iwanow, rosyjski kolarz szosowy
- 1976:
- Przemysław Kruk, polski snookerzysta
- Adriana Serra Zanetti, włoska tenisistka
- 1977 – Dainius Gleveckas, litewski piłkarz
- 1978 – Papoose, amerykański raper
- 1979:
- Kajetan Kajetanowicz, polski kierowca rajdowy
- Jarosław Kalinowski, polski koszykarz
- 1980:
- Yan Barthelemí, kubański aktor
- Sabrina Buchholz, niemiecka biathlonistka
- 1982 – Bartosz Wrona, polski wokalista zespołu Just 5
- 1985
- Anita Kwiatkowska, polska siatkarka
- Matea Mezak, chorwacka tenisistka
- 1987 – Anna Czakwetadze, rosyjska tenisistka
- 1989 – Sterling Knight, amerykański aktor, wokalista
- 1991 – Michael Hayböck, austriacki skoczek narciarski
- 1994 – Daria Gawriłowa, rosyjska tenisistka
Zmarli
- 254 – Lucjusz I, święty, papież (ur. ?)
- 1118 – Maurus, polski duchowny katolicki, biskup krakowski (ur. ?)
- 1609 – Mikołaj Gomółka, polski kompozytor renesansowy (ur. ok. 1535)
- 1695 – Henry Wharton, angielski pisarz (ur. 1664)
- 1827 – Pierre Simon de Laplace, francuski matematyk (ur. 1749)
- 1827 – Alessandro Volta, włoski fizyk (ur. 1745)
- 1863 – Andrij Potebnia, ukraiński rewolucjonista, oficer armii carskiej, uczestnik powstania styczniowego (ur. 1838)
- 1867 – Francesco Maria Piave, włoski librecista (ur. 1810)
- 1893 – Hippolyte Taine, francuski filozof i historyk (ur. 1828)
- 1895 – Henry Creswicke Rawlinson, angielski asyrolog i dyplomata (ur. 1810)
- 1925 – Clément Ader, francuski pionier lotnictwa (ur. 1841)
- 1927 – Zygmunt Bujnowski, polski malarz (ur. 1895)
- 1930 – Antoni Michałowski, polski lekarz, działacz społeczny, uczestnik powstania styczniowego (ur. 1837)
- 1939 – Jan Gwalbert Pawlikowski, polski pisarz (ur. 1860)
- 1944 – Józef Dambek, pomorski działacz społeczny, pedagog, przywódca TOW Gryf Kaszubski (ur. 1903)
- 1945 – Karl Friedrich Giese, niemiecki działacz samorządowy, burmistrz Iławy (ur. prawdopodobnie 1883)
- 1950:
- Edgar Lee Masters, amerykański pisarz (ur. 1868)
- Roman Szuchewycz, ukraiński działacz nacjonalistyczny (ur. 1907)
- 1953:
- Siergiej Prokofjew, rosyjski kompozytor (ur. 1891)
- Józef Stalin, rosyjski polityk (ur. 1878)
- 1964 – Karol Maria Splett, polski duchowny katolicki, biskup gdański (ur. 1898)
- 1965 – Stanisław Lam, polski wydawca, bibliofil (zm. 1891)
- 1966 – Anna Achmatowa, rosyjska poetka (ur. 1889)
- 1967 – Mischa Auer, amerykański aktor (ur. 1905)
- 1974 – Antoni Misiak, polski włókiennik, turysta i działacz PTTK w Łodzi (ur. 1922)
- 1977 – Tom Pryce, walijski kierowca Formuły 1 (ur. 1949)
- 1978 – Zbigniew Załuski, polski eseista, publicysta (ur. 1926)
- 1982 – John Belushi, amerykański aktor (ur. 1949)
- 1987 – Mieczysław Verocsy, polski operator filmowy (ur. 1920)
- 1990 – Klemens Szaniawski, polski filozof i logik (ur. 1925)
- 1991 – Stefan Kozicki, polski reportażysta, scenarzysta filmowy (ur. 1923)
- 1993 – Mieczysław Kościelniak, polski malarz, grafik (ur. 1912)
- 1994 – Jan Dobraczyński, polski pisarz, działacz społeczny i polityczny (ur. 1910)
- 2000 – Daniel Yanofsky, kanadyjski szachista, arcymistrz (ur. 1925)
- 2002 – Stanisław Jankowski, polski oficer, architekt, adiutant gen. Tadeusza Bora-Komorowskiego (ur. 1911)
- 2004:
- Carlos Arosemena Monroy, ekwadorski polityk, prezydent Ekwadoru (ur. 1919)
- Stanisław Musiał, polski jezuita, zwolennik dialogu chrześcijańsko-żydowskiego (ur. 1938)
- 2005 – Daniel Dziarmaga, polski piłkarz (ur. 1974)
- 2006:
- Milan Babić, chorwacki polityk, przywódca chorwackich Serbów (ur. 1956)
- Roman Ogaza, polski piłkarz, reprezentant Polski, wicemistrz olimpijski (ur. 1952)
- 2007 – Marek Obertyn, polski aktor (ur. 1952)
- 2008:
- Elfriede Kaun, niemiecka lekkoatletka (ur. 1914)
- Władysław Pożaryski, polski geolog (ur. 1910)
- Joseph Weizenbaum, amerykańsko-niemiecki informatyk (ur. 1923)
- 2009:
- Stanisław Ceberek, polski polityk, poseł na Sejm PRL IV i V kadencji, senator III kadencji (ur. 1927)
- Irena Dzierzgowska, polska polityk, wiceminister edukacji narodowej (ur. 1948)
- 2011 – Alberto Granado, argentyński pisarz (ur. 1922)
- 2012:
- Francisco Xavier do Amaral, timorski polityk, prezydent Timoru Wschodniego (ur. 1937)
- Marian Kuszewski, polski szermierz, szablista (ur. 1933)