5 grudnia
Święta
- 887 – Uda został cesarzem Japonii.
- 1154 – Hadrian IV został wybrany na papieża.
- 1301 – Papież Bonifacy VIII wydał bullę Ausculta fili carissime, w której zagroził ekskomuniką królowi Francji Filipowi IV, w związku z nałożeniem przez niego podatku na duchownych i przejęcie sądów nad nimi.
- 1349 – Około 500 Żydów oskarżanych o wywołanie epidemii czarnej śmierci zginęło w trwającym do 7 grudnia pogromie w Norymberdze.
- 1360 – Wszedł do obiegu frank francuski.
- 1456 – Około 35 tys. osób zginęło w trzęsieniu ziemi w południowych Włoszech.
- 1484 – Papież Innocenty VIII wydał potępiającą czary bullę Summis desiderantes affectibus.
- 1492 – Krzysztof Kolumb dotarł do Haiti.
- 1496 – Król Portugalii Manuel I wydał edykt nakazujący opuszczenie kraju wszystkim Żydom, którzy nie przyjmą wiary chrześcijańskiej.
- 1560 – Karol IX został królem Francji.
- 1590 – Grzegorz XIV został wybrany papieżem.
- 1602 – We Florencji odbyła się premiera Eurydyki Giulia Cacciniego, jednej z pierwszych zachowanych oper.
- 1766 – W Londynie został założony dom aukcyjny Christie's.
- 1792 – George Washington został po raz drugi wybrany prezydentem USA.
- 1798 – Zwycięstwo wojsk francuskich nad belgijskimi powstańcami chłopskimi pod Hasselt.
- 1813 – Wojska Simona Bolivara pokonały Hiszpanów w bitwie pod Araure.
- 1865 – Chile i Peru zawarły antyhiszpański sojusz wojenny.
- 1876 – Około 300 osób zginęło w pożarze teatru na Brooklynie w Nowym Jorku.
- 1894 – Ukończono budowę gmachu Reichstagu w Berlinie.
- 1905 – Henry Campbell-Bannerman został premierem Wielkiej Brytanii.
- 1907 – Transatlantyk RMS Mauretania zdobył Błękitną Wstęgę Atlantyku.
- 1916 – W Wielkiej Brytanii upadł drugi rząd Herberta Henry'ego Asquitha.
- 1917 – W Mińsku rozpoczął obrady I Zjazd Wszechbiałoruski.
- 1929 – Powstała Tadżycka Socjalistyczna Republika Radziecka.
- 1931 – W Moskwie wysadzono w powietrze Cerkiew Chrystusa Zbawiciela.
- 1933 – Zniesiono prohibicję w Stanach Zjednoczonych.
- 1934:
- Kobiety w Turcji otrzymały czynne i bierne prawa wyborcze.
- Włosi dokonali prowokacji na granicy z Etiopią w oazie Ueluel, czym doprowadzili do tzw. kryzysu abisyńskiego.
- 1936:
- Uchwalono konstytucję ZSRR, znaną jako Konstytucja Stalinowska lub Konstytucja Zwycięskiego Socjalizmu.
- Została rozwiązana Zakaukaska Federacyjna Socjalistyczna Republika Radziecka.
- 1941:
- Front wschodni: w czasie bitwy pod Moskwą rozpoczęła się kontrofensywa zimowa wojsk radzieckich.
- Wielka Brytania wypowiedziała wojnę Finlandii, Węgrom i Rumunii.
- 1945 – U wybrzeży Florydy zaginęła eskadra pięciu amerykańskich samolotów torpedowo-bojowych Grumman TBF Avenger. Zdarzenie to zapoczątkowało powstawanie teorii spiskowych dotyczących Trójkąta Bermudzkiego.
- 1946 – Powstała Północnokoreańska Centralna Agencja Prasowa (KCNA).
- 1952 – Nad Londynem utworzył się wielki smog, który spowodował w następnych dniach śmierć 12 tys. osób.
- 1957 – Zwodowano radziecki lodołamacz atomowy NS Lenin.
- 1965:
- Papież Paweł VI beatyfikował ojca Charbela Makhloufa.
- Podczas obrad Soboru watykańskiego II zostały odwołane ekskomuniki, którymi w 1054 roku błożyli się nawzajem dostojnicy Kościołów rzymskiego i konstantynopolitańskiego.
- Urzędujący prezydent Charles de Gaulle i socjalista François Mitterrand przeszli do II wyborów prezydenckich we Francji.
- Zostało ogłoszone orędzie 42 biskupów niemieckich jako odpowiedź na orędzie polskich biskupów.
- 1969 – Ukazał się album Let It Bleed grupy The Rolling Stones.
- 1972 – Gough Whitlam został premierem Australii.
- 1973:
- Premiera filmu Serpico.
- Założono Uniwersytet w Oldenburgu (Dolna Saksonia).
- 1974 – Na antenie BBC wyemitowano ostatni odcinek Latającego Cyrku Monty Pythona.
- 1976 – We Francji założono Zgromadzenie na rzecz Republiki (RPR).
- 1977 – Egipt zerwał stosunki dyplomatyczne z Algierią, Libią, Syrią, Irakiem i Jemenem Południowym, chcącymi storpedować egipsko-izraelski proces pokojowy.
- 1981 – Chan Sy został premierem Kambodży.
- 1984 – Premiera filmu Gliniarz z Beverly Hills.
- 1993 – Burmistrz Wiednia Helmut Zilk został ciężko ranny w wyniku wybuchu listu-pułapki.
- 1995:
- Javier Solana został zaprzysiężony na sekretarza generalnego NATO.
- W katastrofie azerskiego samolotu Tu-134B pod Nachiczewanem zginęły 54 osoby.
- 1996 – Madeleine Albright jako pierwsza kobieta została nominowana na stanowisko sekretarza stanu USA.
- 1997 – Brytyjski obrońca praw zwierząt Barry Horne został skazany na 18 lat więzienia za wzniecanie pożarów w sklepach futrzarskich w Bristolu.
- 2000 – Wystrzelono izraelskiego satelitę szpiegowskiego Eros A.
- 2001 – Rozpoczęła się misja STS-108 wahadłowca Endeavour.
- 2003:
- Otwarto najdłuższy rosyjski kolejowy Tunel Północnomujski.
- W wyniku wybuchu bomby w pociągu na stacji Jessentuki w rosyjskim Kraju Stawropolskim zginęły 44 osoby, a 150 zostało rannych.
- 2005 – W Wielkiej Brytanii wszedł w życie ''Civil Partnership Act'' i zarejestrowano pierwszy związek osób tej samej płci.
- 2006:
- Na Fidżi doszło do wojskowego zamachu stanu.
- W berlińskim ogrodzie zoologicznym urodził się niedźwiedź polarny Knut.
- 2007 – 19-letni szaleniec zastrzelił w centrum handlowym w Omaha (Nebraska) 8 osób, 4 zranił, po czym popełnił samobójstwo.
- 2008:
- Były amerykański futbolista i aktor O.J. Simpson został skazany za zbrojny napad i porwanie na 33 lata więzienia, z możliwością warunkowego zwolnienia po odbyciu co najmniej 9 lat orzeczonej kary.
- W zamachu bombowym w pakistańskim Peszawarze zginęło 29 osób, ponad 100 zostało rannych.
- 2009 – 155 osób zginęło, a 132 zostały ranne w pożarze klubu nocnego w rosyjskim Permie.
- 2010 – 44 osoby zginęły w wyniku trwających od 2 grudnia pożarów lasów w paśmie górskim Góry Karmel w północnym Izraelu.
Urodzili się
- 1377 – Jianwen, cesarz Chin (zm. 1402)
- 1389 – Zbigniew Oleśnicki, polski duchowny katolicki, kardynał, biskup krakowski (zm. 1455)
- 1443 – Juliusz II, papież (zm. 1513)
- 1782 – Martin Van Buren, amerykański prawnik, polityk, sekretarz stanu, wiceprezydent i prezydent USA (zm. 1862)
- 1820 – Afanasij Fet, rosyjski poeta (zm. 1892)
- 1830 – Christina Rossetti, angielska poetka pochodzenia włoskiego (zm. 1894)
- 1836 – Walery Antoni Wróblewski, polski generał, uczestnik powstania styczniowego i Komuny Paryskiej (zm. 1908)
- 1839 – George Custer, amerykański dowódca wojskowy, generał (zm. 1876)
- 1867 – Józef Piłsudski, polski polityk, marszałek Polski, Naczelnik Państwa, minister spraw wojskowych, premier Polski (zm. 1935)
- 1868 – Arnold Sommerfeld, niemiecki fizyk teoretyczny (zm. 1951)
- 1870 – Vítězslav Novák, czeski kompozytor (zm. 1949)
- 1872 – Wincenty Styczyński, polski lekarz, polityk, działacz społeczny na Górnym Śląsku (zm. 1922)
- 1879 – Clyde Cessna, amerykański producent samolotów (zm. 1954)
- 1886 – Rose Wilder Lane, amerykańska pisarka, dziennikarka (zm. 1968)
- 1889 – Damia, francuska aktorka, piosenkarka (zm. 1978)
- 1890 – Fritz Lang, austriacki reżyser filmowy (zm. 1976)
- 1892:
- Julian Kulski, polski polityk, prezydent Warszawy (zm. 1976)
- Ferdinand Schörner, niemiecki dowódca wojskowy, feldmarszałek III Rzeszy (zm. 1973)
- 1896:
- Carl Ferdinand Cori, amerykański biochemik pochodzenia czeskiego, laureat Nagrody Nobla (zm. 1984)
- Stuart Heisler, amerykański reżyser filmowy (zm. 1979)
- 1897:
- Nunnally Johnson, amerykański reżyser filmowy (zm. 1977)
- Gershom Scholem, izraelski filozof, badacz żydowskiego mistycyzmu (zm. 1982)
- 1899:
- Sonny Boy Williamson II, amerykański muzyk bluesowy (zm. 1965)
- Bolesław Woytowicz, polski pianista, kompozytor, pedagog (zm. 1980)
- 1901:
- Walt Disney, amerykański producent filmowy (zm. 1966)
- Werner Heisenberg, niemiecki fizyk, laureat Nagrody Nobla (zm. 1976)
- 1903:
- Johannes Heesters, holenderski aktor, piosenkarz (zm. 2011)
- Cecil Frank Powell, angielski fizyk, laureat Nagrody Nobla (zm. 1969)
- 1904 – Pierre Chenal, francuski reżyser filmowy (zm. 1990)
- 1906 – Otto Preminger, amerykański reżyser filmowy pochodzenia austriackiego (zm. 1986)
- 1907 – Alina Centkiewicz, polska pisarka (zm. 1993)
- 1910 – Abraham Polonsky, amerykański reżyser filmowy (zm. 1999)
- 1911 – Władysław Szpilman, polski kompozytor, pianista, dyrygent (zm. 2000)
- 1912 – Keisuke Kinoshita, japoński reżyser filmowy (zm. 1998)
- 1913 – Wanda Karczewska, polska pisarka (zm. 1995)
- 1914:
- Stanisław Dygat, polski pisarz (zm. 1978)
- Hans Hellmut Kirst, niemiecki pisarz (zm. 1989)
- 1916 – Hilary Koprowski, polski biolog, wirusolog, profesor Thomas Jefferson University
- 1921 – Marian Łącz, polski aktor, piłkarz (zm. 1984)
- 1922 – Marian Michniewicz, polski biolog, fizjolog roślin (zm. 2008)
- 1923 – Władimir Tiendriakow, rosyjski pisarz (zm. 1984)
- 1925:
- Anastasio Somoza Debayle, nikaraguański polityk, prezydent Nikaragui (zm. 1980)
- Anna Świderkówna, polska filolog klasyczny, papirolog, biblistka, profesor Uniwersytetu Warszawskiego (zm. 2008)
- 1926 – Emil Kiszka, polski lekkoatleta, sprinter (zm. 2007)
- 1927 – Rama IX, król Tajlandii
- 1928 – Barbara Krafftówna, polska aktorka
- 1929:
- Stanisław Bareja, polski reżyser filmowy (zm. 1987)
- Andrzej Falkiewicz, polski pisarz, eseista, krytyk teatralny (zm. 2010)
- 1930:
- Ginter Gawlik, polski piłkarz (zm. 2005)
- Władysław Loranc, polski dziennikarz, polityk, przewodniczący Radiokomitetu, minister-kierownik Urzędu do Spraw Wyznań
- 1931:
- Ramolo Guerrieri, włoski reżyser filmowy
- Ladislav Novák, czeski piłkarz (zm. 2011)
- 1932:
- Sheldon Lee Glashow, amerykański fizyk, laureat Nagrody Nobla
- Nadira, indyjska aktorka (zm. 2006)
- Little Richard, amerykanski piosenkarz, pianista
- 1934:
- Art Davis, amerykański basista jazzowy (zm. 2007)
- Joan Didion, amerykańska dziennikarka, pisarka
- 1936:
- James Lee Burke, amerykański pisarz
- Remigiusz Napiórkowski, polski pisarz
- 1937 – Ryszard Czerwiński, polski fotografik
- 1938:
- Alois Brandstetter, austriacki pisarz
- J.J. Cale, amerykański wokalista
- Heidi Schmid, niemiecka florecistka
- Jacek Waltoś, polski malarz, grafik, rzeźbiarz
- 1942 – Daniel Revenu, francuski szermierz, florecista
- 1943 – Claes Källén, szwedzki curler
- 1944 – Jeroen Krabbé, holenderski reżyser filmowy
- 1945:
- Adam Jamróz, polski prawnik, profesor i rektor Uniwersytetu w Białymstoku, senator RP, sędzia Trybunału Konstytucyjnego
- Mosze Kacaw, izraelski polityk, prezydent Izraela
- 1946:
- José Carreras, hiszpański śpiewak operowy (tenor)
- Mikołaj Grabowski, polski aktor, reżyser teatralny
- Zdzisław Kamiński, polski ekonomista, dziennikarz, popularyzator nauki (zm. 1989)
- Tadeusz Sławek, polski poeta, literaturoznawca, tłumacz
- 1947:
- Bruce Golding, jamajski polityk, premier
- Żugderdemidijn Gurragczaa, mongolski kosmonauta
- 1948 – Andrzej Łuczak, polski szachista
- 1949 – John Altman, brytyjski kompozytor
- 1953 – Jacek Kałucki, polski aktor
- 1954 – Hanif Kureishi, brytyjski pisarz, dramaturg, scenarzysta filmowy
- 1955 – Juha Tiainen, fiński lekkoatleta, młociarz
- 1956:
- Klaus Allofs, niemiecki piłkarz
- Krystian Zimerman, polski pianista, dyrygent
- 1957 – Patriz Ilg, niemiecki lekkoatleta, długodystansowiec
- 1960:
- Tomasz Kordeusz, polski autor tekstów piosenek, kompozytor, wokalista
- Bogdan Kuliga, polski strażak
- 1961 – Ralf Dujmovits, niemiecki himalaista
- 1962:
- José Cura, argentyński śpiewak operowy (tenor)
- Antonín Kasper, czeski żużlowiec (zm. 2006)
- Edi Orioli, włoski kierowca rajdowy
- 1963:
- Eddie Edwards, brytyjski skoczek narciarski
- Sławomir Matusz, polski poeta, krytyk literacki, dziennikarz
- 1964 – Pablo Morales, amerykański pływak
- 1965 – Johnny Rzeznik, amerykański muzyk grupy Goo Goo Dolls
- 1966 – Patricia Kaas, francuska piosenkarka
- 1967:
- Frank Luck, niemiecki biathlonista
- Bogdan Stelea, rumuński piłkarz, bramkarz, trener piłkarski
- 1968:
- Margaret Cho, amerykańska aktorka
- José Luis Sierra, chilijski piłkarz
- 1969 – Ramón Ramírez, meksykański piłkarz
- 1970:
- Dorota Gruca, polska biegaczka długodystansowa
- Tim Hetherington, brytyjski fotoreporter (zm. 2011)
- 1971 – Ashia Hansen, brytyjska lekkoatletka, trójskoczkini
- 1972:
- Boris Kudlička, słowacki scenograf
- Anders Morgenthaler, duński autor komiksów, książek dla dzieci, reżyser filmowy
- 1973:
- Patricio Borghetti, argentyński aktor, piosenkarz i model
- Krystyna Dąbrowska, polska szachistka
- Mikelangelo Loconte, włoski wokalista, autor tekstów piosenek, kompozytor, aktor
- 1974:
- Brian Lewis, amerykański lekkoatleta, sprinter
- Elbrus Tedejew, ukraiński zapaśnik stylu wolnego, działacz sportowy, polityk
- 1975 – Ronnie O'Sullivan, angielski snookerzysta
- 1976:
- Amy Acker, amerykańska aktorka
- Małgorzata Gryniewicz, polska reżyser, scenarzystka, aktorka
- Marta Gryniewicz, polska fotograf, fotosistka filmowa, scenograf
- 1977 – Paddy Kelly, amerykański wokalista zespołu The Kelly Family pochodzenia irlandzkiego
- 1978:
- David Hodges, amerykański wokalista zespołów Evanescence i The Age of Information
- Marcelo Zalayeta, urugwajski piłkarz
- 1979:
- Michael Gruber, austriacki narciarz, specjalista kombinacji norweskiej
- Rustam Kasimdżanow, uzbecki szachista
- Nick Stahl, amerykański aktor
- 1980:
- Tamara Feldman, amerykańska aktorka
- Fabrizio del Monte, włoski kierowca wyścigowy
- 1981 – Joanna Staniucha-Szczurek, polska siatkarka
- 1982:
- Keri Hilson, amerykańska piosenkarka
- Ján Mucha, słowacki piłkarz, bramkarz
- 1983:
- Monika Niedek, polska wokalistka zespołu Queens
- Annamay Pierce, kanadyjska pływaczka
- 1985 – Frankie Muniz, amerykański aktor
- 1989:
- Pamela Jelimo, kenijska lekkoatletka, biegaczka średniodystansowa
- Linet Masai, kenijska lekkoatletka, biegaczka długodystansowa
- 1990 – Diego Dellasega, włoski skoczek narciarski
Zmarli
- 1355 – Jan III, książę Brabancji (ur. 1300)
- 1560 – Franciszek II Walezjusz, król Francji (ur. 1544)
- 1624 – Gaspard Bauhin, szwajcarski lekarz, anatom, botanik (ur. 1560)
- 1770 – James Stirling, szkocki matematyk (ur. 1692)
- 1791 – Wolfgang Amadeusz Mozart, austriacki kompozytor (ur. 1756)
- 1860 – Friedrich Christoph Dahlmann, niemiecki historyk, polityk (ur. 1785)
- 1870 – Aleksander Dumas (ojciec), francuski pisarz (ur. 1802)
- 1891 – Piotr II, cesarz Brazylii (ur. 1825)
- 1894 – Pizi, wódz Dakotów (ur. 1840)
- 1911 – Walentin Sierow, rosyjski malarz (ur. 1865)
- 1913 – Jan Sten, polski chemik, pisarz, krytyk literacki, tłumacz, profesor Uniwersytetu Warszawskiego (ur. 1871)
- 1925 – Władysław Reymont, polski pisarz, laureat Nagrody Nobla (ur. 1867)
- 1926 – Claude Monet, francuski malarz (ur. 1840)
- 1940 – Wiesław Chrzanowski, polski inżynier, profesor i rektor Politechniki Warszawskiej, minister przemysłu i handlu (ur. 1880)
- 1944 – Julian Grobelny, polski działacz socjalistyczny, przewodniczący Żegoty (ur. 1893)
- 1947 – William Thomas, amerykański socjolog (ur. 1863)
- 1950 – Aurobindo Ghose, indyjski filozof (ur. 1872)
- 1951 – Abanindranath Tagore, indyjski malarz, grafik (ur. 1871)
- 1963 – Huseyn Shaheed Suhrawardy, pakistański polityk, premier Pakistanu (ur. 1892)
- 1964 – Bogusław Sujkowski, polski pisarz (ur. 1900)
- 1965 – Joseph Erlanger, amerykański fizjolog, laureat Nagrody Nobla (ur. 1874)
- 1968 – Ruben Simonow, rosyjski aktor (ur. 1899)
- 1969 – Claudius Dornier, niemiecki konstruktor samolotów, pionier lotnictwa (ur. 1884)
- 1973 – Robert Watson-Watt, szkocki inżynier, wynalazca radaru (ur. 1892)
- 1974 – Pietro Germi, włoski reżyser filmowy, aktor (ur. 1914)
- 1977:
- Roland Kirk, amerykański muzyk jazzowy (ur. 1936)
- Aleksander Wasilewski, radziecki dowódca wojskowy, marszałek ZSRR (ur. 1895)
- 1979 – Józef Chałasiński, polski socjolog, profesor i rektor Uniwersytetu Łódzkiego (ur. 1904)
- 1981 – Charles Barton, amerykański reżyser filmowy (ur. 1902)
- 1982 – Kazimierz Kluz, polski duchowny katolicki, biskup gdański (ur. 1925)
- 1983 – Robert Aldrich, amerykański reżyser filmowy (ur. 1918)
- 1984 – Stanisław Zawadzki, polski dowódca wojskowy, generał, polityk, minister pracy i opieki społecznej (ur. 1900)
- 1985 – Aleksja González-Barros y González, Służebnica Boża, hiszpańska nastolatka (ur. 1971)
- 1988 – Teodor Parnicki, polski pisarz (ur. 1908)
- 1993 – Witold Jarosiński, polski pedagog, polityk, minister oświatay (ur. 1909)
- 1999 – Andrzej Kolikowski, polski gangster (ur. 1954)
- 2004 – Robert Dhery, francuski reżyser filmowy (ur. 1927)
- 2005:
- John Alvheim, norweski polityk (ur. 1930)
- Liu Binyan, chiński pisarz, dziennikarz (ur. 1925)
- Milo Dor, austriacki pisarz pochodzenia serbskiego (ur. 1923)
- 2006 – Cezary Leżeński, polski pisarz, dziennikarz (ur. 1930)
- 2007:
- Iosif Dan, rumuński polityk (ur. 1950)
- Władysław Grzędzielski, polski dziennikarz, publicysta, dyplomata (ur. 1920)
- Karlheinz Stockhausen, niemiecki kompozytor (ur. 1928)
- 2008:
- Aleksy II, rosyjski duchowny prawosławny, patriarcha Moskwy i Wszechrusi (ur. 1929)
- Constantin Ticu Dumitrescu, rumuński polityk (ur. 1928)
- Nina Foch, amerykańska aktorka (ur. 1924)
- 2009:
- Otto Graf Lambsdorff, niemiecki polityk (ur. 1926)
- Kálmán Markovits, węgierski piłkarz wodny (ur. 1931)
- 2011
- Peter Gethin, brytyjski kierowca wyścigowy (ur. 1940)
- Edmund Trempała, polski profesor dr hab. nauk humanistycznych, pedagog (ur. 1927)
- Violetta Villas, polska piosenkarka (ur. 1938)