3 września
Święta
podczas bitwy pod Worcester (1651)- 401 p.n.e. – Wojna domowa w Persji: bitwa pod Kunaksą.
- 36 p.n.e. – Wojny domowe Rzymu: zwycięstwo floty Oktawiana nad flotą Sekstusa Pompejusza w bitwie w Zatoce Naulochus.
- 301 – Założono San Marino.
- 590 – Rozpoczął się pontyfikat Grzegorza I.
- 863 – Zwycięstwo wojsk bizantyńskich nad arabskimi w bitwie pod Melitene.
- 1189 – Ryszard I Lwie Serce został koronowany na króla Anglii.
- 1260 – Mamelucy pokonali Mongołów w bitwie pod Ajn Dżalut, co zahamowało ich ekspansję na Bliskim Wschodzie.
- 1612 – Wojna polsko-rosyjska: została stoczona bitwa pod Moskwą; nieudana próba odsieczy oblężonej na Kremlu polskiej załogi, podjęta przez hetmana wielkiego litewskiego Jana Karola Chodkiewicza.
- 1650 – Wojna domowa w Anglii: siły angielskiego parlamentu pod wodzą Olivera Cromwella pokonały szkockich rojalistów w bitwie pod Dunbar.
- 1651 – Król Karol II został pobity przez Olivera Cromwella w bitwie pod Worcester.
- 1741 – Wojna szwedzko rosyjska: klęska Szwedów w bitwie pod Lappeenranta.
- 1758 – Król Portugalii Józef I został ranny w wyniku zamachu.
- 1777 – Na Cooch’s Bridge w Maryland po raz pierwszy wywieszono flagę USA.
- 1783 – Zawarto pokój wersalski kończący wojnę o niepodległość Stanów Zjednoczonych.
- 1791 – Francuskie Zgromadzenie Ustawodawcze uchwaliło pierwszą w dziejach Francji konstytucję.
- 1843 – W Grecji doszło do rebelii wojskowej, w wyniku której przywrócono monarchię konstytucyjną.
- 1855 – Zwycięstwo armii amerykańskiej nad Dakotami w bitwie pod Ash Hollow.
- 1863 – Wojna z Dakotami: rozpoczęła się bitwa pod Whitestone Hill.
- 1877 – X wojna rosyjsko-turecka: zwycięstwo Rosjan w bitwie pod Łoweczem.
- 1878 – Na Tamizie zatonął po kolizji z inną jednostką statek wycieczkowy SS Princess Alice. Zginęło 640 osób.
- 1879 – W Kabulu zamordowano posła brytyjskiego w Afganistanie Louisa Cavignariego wraz z całą eskortą.
- 1884 – Robert Stout został po raz drugi premierem Nowej Zelandii.
- 1904 – Wojna rosyjsko-japońska: zakończyła się bitwa pod Liaoyang.
- 1914 – Kardynał Giacomo della Chiesa obrany papieżem; przyjął imię Benedykta XV.
- 1917 – I wojna światowa: wojska niemieckie zajęły Rygę.
- 1918 – USA uznały Czechosłowacką Radę Narodową z siedzibą w Paryżu.
- 1922 – Otwarto Tor wyścigowy Monza we Włoszech.
- 1925 – W pobliżu Caldwell w amerykańskim stanie Ohio w katastrofie wojskowego sterowca USS Shenandoah zginęło 14 osób.
- 1939 – II wojna światowa: Francja, Wielka Brytania, Nowa Zelandia i Australia wypowiedziały wojnę III Rzeszy; rozpoczęła się tzw. dziwna wojna.
- 1943:
- Lądowanie wojsk brytyjsko-kanadyjskich we włoskiej Kalabrii.
- Włochy podpisały zawieszenie broni z aliantami.
- 1945:
- Alexander Frick został premierem Liechtensteinu.
- Działania wojenne w Arktyce: na Ziemi Północno-Wschodniej na północ od Spitsbergenu skapitulowali członkowie ekspedycji meteorologicznej pod wodzą Wilhelma Dege, będąc ostatnim kapitulującym niemieckim oddziałem w II wojnie światowej.
- 1950 – Giuseppe Farina został pierwszym mistrzem świata F1.
- 1953 – Weszła w życie Europejska Konwencja Praw Człowieka.
- 1956:
- Amerykanin Parry O'Brien po raz pierwszy przekroczył granicę 19 metrów w pchnięciu kulą (19,06 m).
- Dokonano oblotu szwajcarskiego samolotu szkolno-treningowego Pilatus P-3.
- 1960 – Na Igrzyskach Olimpijskich w Rzymie Zdzisław Krzyszkowiak zdobył złoty medal w biegu na 3000 m z przeszkodami.
- 1961 – Reprezentacja Kuwejtu w piłce nożnej w swym pierszym oficjalnym meczu zremisowała z Libią 2:2.
- 1967 – W Szwecji wprowadzono ruch prawostronny (Dagen H).
- 1971:
- Cztery mocarstwa podpisały traktat ws. Berlina Zachodniego.
- Katar uzyskał niepodległość (od Wielkiej Brytanii).
- 1976 – Sonda Viking 2 wylądowała na Marsie.
- 1978 – W Rodezji (ob. Zimbabwe) w katastrofie należącego do Air Rhodesia samolotu Vickers Viscount zginęło 48 osób, a 8 zostało rannych.
- 1984 – Weszła w życie nowa konstytucja RPA, zastępująca urząd premiera urzędem prezydenta o szerokich kompetencjach i ustanawiająca 3 izby parlamentu: dla białych, hindusów i ludności rasy mieszanej, wyłączając wciąż ludność czarną.
- 1990 – Mircea Snegur został prezydentem Mołdawii.
- 1992 – Włoski samolot transportowy wiozący pomoc humanitarną do Sarajewa został zestrzelony na zachód od miasta; zginęło 8 osób.
- 1993 – Prezydenci Leonid Kuczma i Borys Jelcyn podpisali na Krymie porozumienie o przekazaniu Rosji przez Ukrainę większości Floty Czarnomorskiej i głowic jądrowych w zamian za redukcję ukraińskiego długu.
- 1994 – Prezydenci Borys Jelcyn i Jiang Zemin zawarli w Moskwie porozumienie o wojskowych środkach budowy zaufania, przewidujące m.ín. zaprzestanie celowania pociskami atomowymi w terytorium drugiego państwa.
- 1995:
- Rozpoczęła się załogowa misja Sojuz TM-22 na stację orbitalną Mir.
- Został założony portal aukcyjny eBay.
- 1997 – Przy podchodzeniu do lądowania w stolicy Kambodży Phnom Penh rozbił się wietnamski Tu-134. Zginęło 65 osób, 1 została ranna.
- 1999 – Założono Ukraiński Uniwersytet Islamski w Doniecku.
- 2000 – Jan Paweł II beatyfikował swoich poprzedników: Piusa IX i Jana XXIII.
- 2003 – Pak Pong Ju został premierem Korei Północnej.
- 2004 – Szkoła w Biesłanie w Osetii Północnej (Rosja) została odbita z rąk napastników przez rosyjskie siły specjalne. Podczas akcji zginęło 385 osób (w tym 171 dzieci), a ponad 785 zostało rannych.
- 2007:
- Była premier Bangladeszu Chaleda Zia została aresztowana pod zarzutem korupcji.
- Opanowano trwające od 28 czerwca pożary lasów w Grecji; zginęły w nich 84 osoby.
- 2009:
- Marzieh Vahid Dastjerdi została zatwierdzona przez irański parlament na stanowisku ministra zdrowia jako pierwsza kobieta-minister w historii republiki islamskiej.
- Na cmentarzu Forest Lawn w Los Angeles został pochowany Michael Jackson.
- 2010 – Dwóch pilotów zginęło w katastrofie należącego do firmy UPS transportowego Boeinga 747 krótko po starcie z Dubaju (ZEA).
Urodzili się
- 1568 – Adriano Banchieri, włoski kompozytor, organista (zm. 1634)
- 1680 – Piotr Sans i Yordà, hiszpański dominikanin, misjonarz, biskup, męczennik, święty katolicki (zm. 1747)
- 1695 – Pietro Locatelli, włoski kompozytor (zm. 1764)
- 1698 – Adam Stanisław Grabowski, polski duchowny katolicki, biskup warmiński (zm. 1766)
- 1775 – Józef Fernández, hiszpański dominikanin, misjonarz, męczennik, święty katolicki (zm. 1838)
- 1781 – Eugeniusz de Beauharnais, francuski generał, syn Józefiny, żony Napoleona Bonapartego (zm. 1824)
- 1855 – Heinrich Conried, amerykański działacz teatralny (zm. 1909)
- 1859 – Jean Jaurès, francuski polityk, historyk i filozof (zm. 1914)
- 1868 – Józef Wybicki, polski lekarz, polityk, minister (zm. 1929)
- 1869 – Fritz Pregl, austriacki chemik, laureat Nagrody Nobla (zm. 1930)
- 1875 – Ferdinand Porsche, niemiecki konstruktor samochodów (zm. 1951)
- 1878 – Dorothea Douglass Chambers, brytyjska tenisistka (zm. 1960)
- 1880 – Janusz Franciszek Radziwiłł, książę, polski polityk konserwatywny, minister (zm. 1967)
- 1886 – Juliusz Drapella, polski dowódca wojskowy (zm. 1946)
- 1891 – Marcel Grandjany, francuski harfista (zm. 1975)
- 1899 – Frank Macfarlane Burnet, australijski biolog, laureat Nagrody Nobla (zm. 1985)
- 1900:
- Eduard van Beinum, holenderski dyrygent (zm. 1959)
- Urho Kaleva Kekkonen, fiński polityk, premier i prezydent Finlandii (zm. 1986)
- 1901 – Antoni Falkiewicz, internista, kardiolog, rektor Akademii Medycznej we Wrocławiu (zm. 1977)
- 1905 – Carl David Anderson, amerykański fizyk, laureat Nagrody Nobla (zm. 1991)
- 1910:
- Marion Francis Forst, amerykański duchowny katolicki, biskup (zm. 2007)
- Maurice Papon, francuski polityk, kolaborant (zm. 2007)
- 1911 – Stanisław Libner, polski aktor (zm. 1981)
- 1913:
- Anna Czernienko, pierwsza dama ZSRR (zm. 2010)
- Alan Ladd, amerykański aktor (zm. 1964)
- 1914 – Stefan Lichański, polski eseista, krytyk literacki (zm. 1983)
- 1918 – Helen Wagner, amerykańska aktorka (zm. 2010)
- 1920 – Paul Hamburger, austriacki pianista, pedagog (zm. 2004)
- 1925 – Hank Thompson, amerykański piosenkarz country (zm. 2007)
- 1926 – Irene Papas, grecka aktorka
- 1928:
- Ion Druţă, mołdawski pisarz
- Marianne Kiefer, niemiecka aktorka (zm. 2008)
- Danuta Siedzikówna, polska sanitariuszka AK (zm. 1946)
- Gaston Thorn, luksemburski polityk, przewodniczący Komisji Europejskiej (zm. 2007)
- 1929 – Carlo Clerici, szwajcarski kolarz (zm. 2007)
- 1930 – Henryk Górski, polski lekarz, twórca ekslibrisów
- 1932:
- Eileen Brennan, amerykańska aktorka
- Jerzy Łojek, polski historyk (zm. 1986)
- Stanisław Michalski, polski aktor (zm. 2011)
- 1933 – Jan Ibel, polski aktor (zm. 1980)
- 1934 – Freddie King, amerykański muzyk bluesowy (zm. 1976)
- 1935 – Assar Rönnlund, szwedzki biegacz narciarski (zm. 2011)
- 1936:
- Zin Al-Abidin Ben Ali, tunezyjski wojskowy, polityk, prezydent Tunezji
- Albert Verria, albański aktor
- 1938 – Ryōji Noyori, japoński chemik, laureat Nagrody Nobla
- 1940 – Eduardo Galeano, urugwajski dziennikarz, pisarz
- 1941:
- Stan Borys, polski wokalista zespołów: Blackout i Bizony
- Bogdan Hussakowski, polski aktor, reżyser, scenarzysta (zm. 2010)
- 1943 – Valerie Perrine, amerykańska aktorka
- 1946:
- Zbigniew Smolarek, polski kontradmirał, lotnik
- Włodzimierz Szymanowicz, polski poeta, artysta malarz i grafik (zm. 1967)
- 1947:
- Kjell Magne Bondevik, norweski polityk, premier Norwegii
- Zbigniew Kamiński, polski reżyser filmowy
- 1948:
- Levy Mwanawasa, zambijski polityk, prezydent Zambii (zm. 2008)
- Krzysztof Zaleski, polski aktor, reżyser teatralny (zm. 2008)
- 1949 – Piotr VII, cypryjski duchowny prawosławny, patriarcha Aleksandrii (zm. 2004)
- 1950:
- Anthimos Kapsis, grecki piłkarz
- Doug Pinnick, amerykański muzyk grupy King's X
- 1952:
- Ekkehard Fasser, szwajcarski bobsleista
- Stefan Szczygłowski, polski poeta, prozaik
- 1953 – Jean-Pierre Jeunet, francuski reżyser filmowy
- 1955 – Steve Jones, brytyjski gitarzysta zespołu Sex Pistols
- 1956 – Raúl Lozano, argentyński trener siatkówki
- 1964 – Bogdan Łyszkiewicz, polski muzyk zespołu Chłopcy z Placu Broni (zm. 2000)
- 1965 – Charlie Sheen, amerykański aktor
- 1966:
- Angelo Hugues, francuski piłkarz, bramkarz
- Wojciech Wróblewski, polski aktor
- 1968 – Piotr Rubik, polski kompozytor
- 1970:
- Piotr Bujno, polski aktor
- Gareth Southgate, angielski piłkarz
- 1971 – Kiran Desai, indyjska pisarka
- 1972:
- Tim Lobinger, niemiecki skoczek o tyczce
- Maja Ostaszewska, polska aktorka
- Martin Straka, czeski hokeista
- 1973:
- Joannette Kruger, południowoafrykańska tenisistka
- Piotr Markiewicz, polski kajakarz
- Jennifer Paige, amerykańska piosenkarka
- 1974:
- Martin Gerber, szwajcarski bramkarz hokejowy
- Clare Kramer, amerykańska aktorka
- 1976:
- Szymon Hołownia, polski dziennikarz, publicysta
- Jacek Karnowski, polski dziennikarz
- Michał Karnowski, polski dziennikarz
- Samuel Kuffour, ghański piłkarz
- 1977 – Olof Mellberg, szwedzki piłkarz
- 1978:
- Ali Ezzine, marokański lekkoatleta, biegacz
- Nichole Hiltz, amerykańska aktorka
- Karina Seweryn, polska aktorka
- 1979:
- Krzysztof Cegielski, polski żużlowiec
- Júlio César, brazylijski piłkarz, bramkarz
- Stian Eckhoff, norweski biathlonista
- Tomo Miličević, chorwacki gitarzysta grypy 30 Seconds to Mars
- 1980 – Andreas Jonsson, szwedzki żużlowiec
- 1982 – Sarah Burke, kanadyjska narciarka dowolna (zm. 2012)
- 1983:
- Ivana Abramović, chorwacka tenisistka
- Roman Amojan, ormiański zapaśnik
- 1985 – Scott Carson, angielski piłkarz, bramkarz
- 1986:
- Kathrin Hitzer, niemiecka biathlonistka
- Shaun White, amerykański snowboardzista
- 1987 – Michaël D'Almeida, francuski kolarz torowy
- 1988 – Carla Suárez Navarro, hiszpańska tenisistka
- 1998 – Brajan Chlebowski, polski bohater (zm. 2005)
Zmarli
- 1658 – Oliver Cromwell, angielski polityk, lord protektor Anglii, Szkocji i Irlandii, przywódca rewolucji angielskiej (ur. 1599)
- 1667 – Alonso Cano, hiszpański rzeźbiarz, malarz, architekt (ur. 1601)
- 1839 – Straceni koreańscy męczennicy:
- Maria Pak K'ŭn-agi, koreańska męczennica, święta katolicka (ur. 1786)
- Barbara Kwŏn Hŭi, koreańska męczennica, święta katolicka (ur. 1794)
- Jan Pak Hu-jae, koreański męczennik, święty katolicki (ur. 1798 lub 1799)
- Barbara Yi Chŏng-hŭi, koreańska męczennica, święta katolicka (ur. 1799)
- Maria Yi Yŏn-hŭi, koreańska męczennica, święta katolicka (ur. 1804)
- Agnieszka Kim Hyo-ju, koreańska męczennica, święta katolicka (ur. 1816)
- 1846 – Stanisław Chołoniewski, hrabia, polski duchowny katolicki, publicysta, pisarz (ur. 1791)
- 1872 – Oskar Flatt, polski krajoznawca (ur. 1822)
- 1883 – Iwan Turgieniew, rosyjski pisarz (ur. 1818)
- 1929 – Jan Kanty Steczkowski, polski ekonomista, prawnik, polityk, minister skarbu, premier Rady Regencyjnej (ur. 1862)
- 1932 – Pawlik Morozow, rosyjski chłopiec (ur. 1918)
- 1935 – Franciszek Nowicki, polski poeta, taternik (ur. 1864)
- 1939 – Konstanty Dobrzyński, polski poeta (ur. 1908)
- 1944 – Polegli w powstaniu warszawskim:
- Roman Rozmiłowski, polski żołnierz AK, major (ur. 1915)
- Jerzy Tyczyński, polski żołnierz AK (ur. 1923)
- 1948:
- Edvard Beneš, czechosłowacki polityk, prezydent Czechosłowacji (ur. 1884)
- Abraham Myerson, amerykański psychiatra (ur. 1881)
- 1966 – Cécile Sorel, francuska aktorka (ur. 1873)
- 1970 – Alan Wilson, amerykański muzyk (ur. 1943)
- 1974:
- Romuald Gutt, polski architekt (ur. 1888)
- Harry Partch, amerykański kompozytor (ur. 1901)
- 1979:
- Wincenty Okołowicz, polski geograf (ur. 1906)
- Jan Sunderland, polski fotografik, krytyk sztuki (ur. 1891)
- 1983 – Marian Friedmann, polski aktor (ur. 1917)
- 1986 – Wirgiliusz Gryń, polski aktor (ur. 1928)
- 1987 – Wiktor Niekrasow, rosyjski prozaik, dysydent (ur. 1911)
- 1989:
- Gaetano Scirea, włoski piłkarz (ur. 1953)
- Jan Trepczyk, kaszubski poeta, pieśniarz (ur. 1907
- 1990:
- Mieczysław Fogg, polski piosenkarz (ur. 1901)
- Irena Oberska, polska aktorka (ur. 1912)
- 1991 – Frank Capra, amerykański reżyser filmowy (ur. 1897)
- 1992 – Wojciech Bartel, polski prawnik (ur. 1923)
- 1994 – Zofia Grabińska, polska aktorka, piosenkarka (ur. 1922)
- 1998 – Jacek Płuciennik, polski piłkarz (ur. 1970)
- 2001 – Pauline Kael, amerykańska krytyk filmowy (ur. 1919)
- 2002 – Józefa Radzymińska, polska pisarka (ur. 1921)
- 2003 – Andrzej Nartowski, polski koszykarz (ur. 1931)
- 2005 – William H. Rehnquist, amerykański prawnik, prezes Sądu Najwyższego USA (ur. 1924)
- 2007 – Jane Tomlinson, brytyjska lekkoatletka (ur. 1964)
- 2008 – Géo Voumard, szwajcarski pianista jazzowy, producent muzyczny (ur. 1920)
- 2009:
- Teresa Borowska, polska pedagog (ur. 1945)
- Anna-Maria Müller, niemiecka saneczkarka (ur. 1949)
- 2010:
- Bogdan Paprocki, polski śpiewak operowy (tenor) (ur. 1919)
- José Augusto Torres, portugalski piłkarz, trener piłkarski (ur. 1938)
- 2011:
- Andrzej Maria Deskur, polski duchowny katolicki, kardynał (ur. 1924)
- Finn Helgesen, norweski łyżwiarz szybki, mistrz olimpijski (ur. 1919)
- Sandor Kepiro, węgierski zbrodniarz wojenny (ur. 1914)