3 maja
Święta
- 996 – Grzegorz V został papieżem.
- 1241 – W bitwie morskiej pod Montecristo flota cesarza niemieckiego Fryderyka II pokonała flotę papieską.
- 1469 – Jerzy z Podiebradów został w Ołomuńcu koronowany na króla Czech.
- 1491 – Władca Konga Nzinga Nkuwu przyjął chrzest od Portugalczyków i imię Jan I.
- 1497 – We Włoszech poświęcono klasztor Certosa di Pavia.
- 1512 – Rozpoczął się Sobór laterański V.
- 1515 – Portugalski żeglarz, odkrywca i zdobywca Alfonso de Albuquerque zajął wyspę Ormuz w Zatoce Perskiej.
- 1621 – Angielski filozof, prawnik i polityk Francis Bacon został oskarżony o korupcję i pozbawiony stanowiska Lorda Kanclerza.
- 1645 – Wojna trzydziestoletnia: wojska szwedzkie rozpoczęły oblężenie Brna.
- 1715 – Pierwsze od 1140 roku całkowite zaćmienie Słońca widoczne w Londynie, obserwowane i badane przez Edmunda Halleya.
- 1720 – Fryderyk I został koronowany na króla Szwecji.
- 1765 – W Filadelfii założono pierwszą amerykańską szkołę medyczną.
- 1798 – I Legia generała Jana Henryka Dąbrowskiego wkroczyła do Rzymu.
- 1808 – Francuzi rozstrzelali kilkuset powstańców madryckich.
- 1810 – Angielski poeta i dramaturg George Gordon Byron przepłynął cieśninę Dardanele, aby udowodnić prawdziwość mitu o Hero i Leandrze.
- 1815 – Na kongresie wiedeńskim zawarto układ w sprawie utworzenia Królestwa Polskiego.
- 1830 – W Anglii rozpoczęła działalność pierwsza regularna kolejowa linia pasażerska.
- 1886 – Koniec strajku w fabryce maszyn rolniczych McCormick w Chicago. Błędnie podawaną datą jest 1 maja.
- 1891 – Powstał duński klub piłkarski Vejle BK.
- 1899 – W Budapeszcie został założony klub sportowy Ferencvárosi TC.
- 1901 – W pożarze w Jacksonville (Floryda) zginęło 7 osób, zostało zniszczonych 2368 budynków, około 10 tys. osób straciło dach nad głową.
- 1905 – Założono niemiecki klub piłkarski Arminia Bielefeld.
- 1915 – I wojna światowa: Włochy zerwały Trójprzymierze z Niemcami i Austro-Węgrami.
- 1919 – Założono klub sportowy Slovan Bratysława.
- 1920:
- Mustafa Kemal Atatürk został pierwszym premierem Republiki Tureckiej.
- Wyprawa kijowska: polscy żołnierze wjechali do Kijowa zdobycznym tramwajem, biorąc do niewoli oficera Armii Czerwonej, po czym się wycofali.
- 1921 – Powstała Irlandia Północna.
- 1924 – Założono portugalski klub piłkarski Gil Vicente F.C.
- 1928 – Pod Jinanem, w czasie ekspedycji północnej chińskiego Kuomintangu doszło do bitwy z wojskami japońskimi, przysłanymi do ochrony japońskiej osady.
- 1935 – Rewda w Rosji uzyskała prawa miejskie.
- 1936 – Wybory parlamentarne we Francji wygrał Front Ludowy.
- 1937 – Amerykańska pisarka Margaret Mitchell otrzymała nagrodę Pulitzera za powieść Przeminęło z wiatrem.
- 1939 – Otwarcie pawilonu polskiego w czasie Wystawy Światowej w Nowym Jorku.
- 1940 – II wojna światowa: polska załoga przejęła brytyjski niszczyciel ORP "Garland".
- 1942:
- Wojna na Pacyfiku: Japończycy zajęli wyspę Tulagi w archipelagu Wysp Salomona.
- W Palestynie rozpoczęło się formowanie 3. Dywizji Strzelców Karpackich.
- 1944:
- Premiera filmu Idąc moją drogą.
- U wybrzeży Somalii brytyjskie samoloty uszkodziły bombami głębinowymi niemiecki okręt podwodny "U-852", zmuszając go do wynurzenia. Zdobycie dziennika pokładowego okrętu umożliwiło postawienie przed sądem pięciu członków załogi, oskarżonych o zbrodnię wojenną popełnioną na rozbitkach ze storpedowanego 13 marca 1944 roku na Atlantyku greckiego parowca SS "Peleus".
- 1945:
- 1. Armia Wojska Polskiego sforsowała rzekę Hawelę i osiągnęła linię rzeki Łaby w okolicach miasta Sandau (Elbe).
- 1. Dywizja Pancerna gen. Stanisława Maczka opanowała rejon Westerstede.
- Japończycy skapitulowali w Rangunie.
- Na Zatoce Lubeckiej samoloty RAF omyłkowo zatopiły statki: SS "Cap Arcona", "Thielbek" – wiozące więźniów z obozów koncentracyjnych oraz SS "Deutschland" obsadzony niemiecką załogą, czwarty "Athen" zdołał zawinąć do portu. Zginęło około 7,7 tys. osób.
- 1946 – W Tokio rozpoczął pracę Międzynarodowy Trybunał Wojskowy dla Dalekiego Wschodu.
- 1947 – W Japonii zaczęła obowiązywać nowa konstytucja, tzw. pokojowa.
- 1948:
- Kolumbia zerwała stosunki dyplomatyczne z ZSRR.
- Wojna domowa w Mandacie Palestyny: żydowskie oddziały szturmowe Palmach rozpoczęły decydujący atak na Górną Galileę.
- Wyemitowano pierwsze wydanie CBS Evening News.
- 1950 – Zwodowano brytyjski lotniskowiec HMS "Ark Royal"
- 1952:
- Podpułkownik Joseph 0. Fletcher i porucznik William P. Benedict z US Air Force wylądowali jako pierwsi samolotem (C-47) na biegunie północnym.
- Rozpoczęła nadawanie polska sekcja rozgłośni Radia Wolna Europa.
- 1958 – W San Diego w Kalifornii oddano do użytku pierwszy reaktor jądrowy typu TRIGA.
- 1959 – Reprezentant ZSRR Oleg Fiodosiejew ustanowił w Nalczyku rekord świata w trójskoku (16,70 m).
- 1960:
- Powstało Europejskie Stowarzyszenie Wolnego Handlu (EFTA).
- W Amsterdamie otwarto Dom Anny Frank.
- 1961:
- Film Jerzego Kawalerowicza Matka Joanna od Aniołów otrzymał nagrodę specjalną na Festiwalu Filmowym w Cannes.
- W Porcie lotniczym Atlanta - Hartsfield-Jackson otwarto największy wówczas w USA terminal pasażerski.
- 1965 – Wojna wietnamska: Kambodża zerwała stosunki dyplomatyczne z USA w związku z rozszerzeniem operacji przeciwko Wietkongowi na terytorium kambodżańskie.
- 1968 – 85 osób zginęło w teksańskim mieście Dawson w katastrofie samolotu pasażerskiego Lockheed L188A.
- 1969:
- Amerykańska policja zatrzymała 12 tysięcy uczestników demonstracji przeciwko wojnie w Wietnamie.
- Po śmierci prezydenta Indii Zakira Hussaina, pełniącym obowiązki prezydenta został wiceprezydent Varahagiri Venkata Giri.
- 1971 – Walter Ulbricht zrezygnował z funkcji I sekretarza SED, jego następcą został Erich Honecker.
- 1974 – Został założona Portugalska Demokratyczna Partia Pracy (PTDP).
- 1975 – Wszedł do służby lotniskowiec o napędzie atomowym USS "Nimitz".
- 1979 – Premiera filmu Blaszany bębenek.
- 1985 – 94 osoby zginęły w wyniku zderzenia Tu-134A z wojskowym An-26 nad Złoczowem na zachodniej Ukrainie.
- 1986:
- W norweskim Bergen odbył się 31. Konkurs Piosenki Eurowizji.
- W stojącym na płycie lotniska w Kolombo samolocie Lockheed L-1011 TriStar należącym do SriLankan Airlines wybuchła bomba podłożona przez Tamilskich Tygrysów. Zginęło 21 spośród 150 osób na pokładzie.
- Została odkryta supernowa SN 1986G w gwiazdozbiorze Centaura w odległości 15 mln lat świetlnych.
- 1988 – Ponownie otwarto po przebudowie dworzec kolejowy Tel Awiw Merkaz.
- 1990:
- Bułgaria i Izrael przywróciły pełne stosunki dyplomatyczne.
- Casimir Oyé-Mba został premierem Gabonu.
- 1993 – Etiopia uznała niepodległość swej byłej prowincji Erytrei.
- 1997:
- Rosyjski szachista Garri Kasparow rozpoczął mecz z superkomputerem IBM Deep Blue.
- W Dublinie odbył się 42. Konkurs Piosenki Eurowizji.
- 1999:
- Nad Oklahomą przeszło tornado o największej zamierzonej dotychczas prędkości wiatru (484 km/h).
- Szkot Stephen Hendry rekordowy siódmy raz został mistrzem świata w snookerze.
- 2005 – 15 osób zginęło, a 40 zostało rannych w zamachu bombowym na stadionie w stolicy Somalii Mogadiszu, do którego doszło w trakcie przemówienia premiera Alego Mohammeda Ghediego.
- 2006:
- Armeński Airbus A320 rozbił się podczas podchodzenia do lądowania w Soczi, zginęło 113 osób.
- Rejon wysp Tonga na Pacyfiku nawiedziło trzęsienie ziemi o sile 7,8°R.
- Sąd w Alexandrii w amerykańskim stanie Wirginia skazał na dożywocie Zacariasa Moussaouiego, jednego ze sprawców zamachów z 11 września 2001.
- 2007:
- Elżbieta II przybyła do Wirginii na obchody 400. rocznicy założenia Jamestown, pierwszej stałej angielskiej osady w Ameryce Północnej.
- Z pokoju hotelowego w Praia Da Luz w Portugalii zniknęła bez śladu trzyletnia Brytyjka Madeleine McCann.
- 2008 – Weszła w życie konwencja ONZ o prawach osób niepełnosprawnych.
- 2009:
- Lawina na górze Schalfkogel w austriackich Alpach zabiła 6 narciarzy (5 Czechów i Słowaka).
- Ricardo Martinelli został wybrany na prezydenta Panamy.
- W katastrofie wojskowego śmigłowca w północno-zachodniej Wenezueli zginęło 18 osób.
Urodzili się
- 612 – Konstantyn III, cesarz bizantyjski (zm. 641)
- 1469 – Niccolò Machiavelli, włoski pisarz, historyk, oraz wielki dyplomata (zm. 1527)
- 1620 – Bogusław Radziwiłł, książę, poseł, chorąży, koniuszy wielki litewski, generalny namiestnik Prus Książęcych (zm. 1669)
- 1748 – Emmanuel-Joseph Sieyès, francuski polityk, drugi konsul Francji (zm. 1836)
- 1771 – August Bécu, polski lekarz, patolog, filozof, profesor Uniwersytetu Wileńskiego (zm. 1824)
- 1791 – Henryk Rzewuski, polski pisarz, publicysta (zm. 1866)
- 1859 – José Gallegos Arnosa, hiszpański malarz, rzeźbiarz (zm. 1917)
- 1860:
- John Scott Haldane, angielski fizjolog, filozof (zm. 1936)
- Vito Volterra, włoski matematyk i fizyk (zm. 1940)
- 1865 – Michael Berkowitz, żydowski pedagog i pisarz, pionier ruchu syjonistycznego (zm. 1935)
- 1872 – Símun av Skarði, farerski poeta, polityk, nauczyciel (zm. 1942)
- 1878 – Cruz Hernández, salwadorska rekordzistka długowieczności (zm. 2007)
- 1891 – Tadeusz Peiper, polski poeta, krytyk i teoretyk poezji, prozaik (zm. 1969)
- 1892 – George Thomson, angielski fizyk, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie fizyki (zm. 1975)
- 1898 – Golda Meir, izraelska polityk, premier Izraela (zm. 1978)
- 1902 – Alfred Kastler, niemiecki fizyk, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie fizyki (zm. 1984)
- 1903 – Bing Crosby, amerykański aktor, piosenkarz (zm. 1977)
- 1904 – Maria Skibniewska, polska tłumaczka literatury anglosaskiej (zm. 1984)
- 1905:
- George Bidwell, brytyjski pisarz, publicysta (zm. 1989)
- Jakub Chlebowski, polski lekarz, naukowiec, pedagog, publicysta, społecznik (zm. 1969)
- Estera Kowalska, polska aktorka żydowskiego pochodzenia (zm. 1980)
- 1906 – Mary Astor, amerykańska aktorka (zm. 1987)
- 1916 – Stanisław Michalski, polski duchowny katolicki, kapelan emigracji, pułkownik artylerii WP (zm. 2003)
- 1917 – Kiro Gligorow, macedoński polityk, prezydent Macedonii (zm. 2012)
- 1919 – Pete Seeger, amerykański piosenkarz
- 1920 – John Lewis, amerykański pianista jazzowy, kompozytor (zm. 2001)
- 1921 – Vasco dos Santos Gonçalves, portugalski polityk, premier Portugalii (zm. 2005)
- 1922 – Bogusław Rybski, polski harcmistrz, komendant Chorągwi Krakowskiej ZHP (zm. 2007)
- 1923 – Mirosław Azembski, polski reportażysta, dziennikarz i publicysta (zm. 1988)
- 1924:
- Jehuda Amichaj, izraelski poeta (zm. 2000)
- Jan Paweł Gawlik, polski teatrolog, eseista, krytyk literacki, dramaturg, publicysta
- Bohdana Majda, polska aktorka (zm. 1995)
- 1925 – Robert Jonquet, francuski piłkarz (zm. 2008)
- 1926 – Matt Baldwin, kanadyjski curler
- 1927 – Stanley Kronenberg, amerykański fizyk polskiego pochodzenia, filatelista (zm. 2000)
- 1931:
- Jiřina Bohdalová, czeska aktorka
- Adam Kotas, polski geolog (zm. 2007)
- 1933:
- James Brown, amerykański piosenkarz, "ojciec chrzestny" soulu (zm. 2006)
- Andrzej Jarecki, polski satyryk, poeta, krytyk teatralny (zm. 1993)
- Stanisław Kociołek, polski polityk, wicepremier
- 1934 – Henry Cooper, brytyjski bokser (zm. 2011)
- 1936:
- Bohdan Kieszkowski, łódzki działacz krajoznawczy i ochrony zabytków
- José Torres, portorykański bokser (zm. 2009)
- 1937 – Joanna Jedlewska, polska aktorka (zm. 1972)
- 1941 – Kornel Morawiecki, polski polityk, założyciel i przewodniczący "Solidarności Walczącej"
- 1942:
- Věra Čáslavská, czeska gimnastyczka, działaczka MKOl
- Antoni Piechniczek, polski trener piłkarski, senator RP
- 1943 – Witold Dębicki, polski aktor
- 1945:
- Zygmunt Maszczyk, polski piłkarz
- Tadeusz Rydzyk, polski duchowny katolicki, założyciel Radia Maryja i Telewizji Trwam
- 1947 – Lesław Ćmikiewicz, polski piłkarz, trener piłkarski
- 1948 – Czesław Bielecki, polski architekt, publicysta, polityk
- 1950 – Mary Hopkin, walijska piosenkarka
- 1951:
- Christopher Cross, amerykański wokalista, kompozytor
- Jan Krzysztof Bielecki, polski ekonomista, polityk, premier
- Grażyna Brodzińska, polska śpiewaczka operowa, aktorka
- Massimo Ranieri, włoski piosenkarz
- Tatiana Tołstoj, rosyjska pisarka
- 1952:
- Janusz Niczyporowicz, polski pisarz
- Allan Wells, szkocki sprinter
- 1953 – Michie Koyama, japońska pianistka
- 1956:
- Bernd Förster, niemiecki piłkarz
- Gillian Rolton, australijska jeźdźczyni sportowa
- 1957 – Ewa Sałacka, polska aktorka, publicystka filmowa (zm. 2006)
- 1958 – Kevin Kilner, amerykański aktor
- 1959:
- Ben Elton, angielski komik, pisarz, reżyser
- Eddie Niedzwiecki, walijski bramkarz i trener piłkarski pochodzenia polskiego
- 1960:
- Kazimierz Buda, polski piłkarz, trener piłkarski
- Adam Sikora, polski operator filmowy, reżyser, fotografik, malarz
- Kathy Smallwood-Cook, brytyjska sprinterka
- Amy Steel, amerykańska aktorka
- 1961:
- Steve McClaren, angielski piłkarz, trener piłkarski
- Ansgar Wessling, niemiecki wioślarz
- 1963:
- Jeff Hornacek, amerykański koszykarz
- Andrzej Jeż, polski duchowny katolicki, biskup tarnowski
- 1964 – Andrzej Kraiński, polski muzyk, kompozytor, wokalista, lider grupy Kobranocka
- 1965 – John Jensen, duński piłkarz, trener piłkarski
- 1967:
- Maria Despas, australijska narciarka dowolna
- Carlos Mercenario, meksykański chodziarz
- 1968 – Debora Caprioglio, włoska aktorka
- 1969 – Marcin Korbacz, polski perkusista grupy De Mono
- 1971 – Bobby Cannavale, amerykański aktor
- 1972:
- Wiaczesław Kozłow, rosyjski hokeista
- Radosław Wasiak, polski piłkarz ręczny
- 1973 – Andrzej Michalak, polski podoficer, chorąży, pilot (zm. 2010)
- 1974 – Ołeksandr Kowal, ukraiński piłkarz
- 1975:
- Christina Hendricks, amerykańska aktorka
- Dulé Hill, amerykański aktor
- Rafał Mohr, polski aktor
- 1977 – Susan O'Connor, kanadyjska curlerka
- 1978 – Paul Banks, amerykański wokalista, gitarzysta, frontman zespołu Interpol
- 1980 – Zuzana Ondrášková, czeska tenisistka
- 1981 – Stéphanie Foretz, francuska tenisistka
- 1982 – Katarzyna Maciąg, polska aktorka
- 1983:
- Abelyn Broughton, amerykańska wioślarka
- Romeo Castelen, holenderski piłkarz
- 1984 – Cheryl Burke, amerykańska zawodowa tancerka
- 1986:
- Kaciaryna Dziehalewicz, białoruska tenisistka
- Melanie South, brytyjska tenisistka
- 1987 – Mateusz Kowalczyk, polski tenisista
- 1988 – Kaya Turski, kanadyjska narciarka dowolna
- 1990 – Alexandra Cadantu, rumuńska tenisistka
Zmarli
- 1481 – Mehmed II Zdobywca, sułtan Turcji (ur. 1432)
- 1674 – Mikołaj Bieganowski, polski żołnierz, dyplomata, kasztelan (ur. 1601)
- 1889 – Charles Lory, francuski geolog, profesor geologii na uniwersytecie w Grenoble (ur. 1823)
- 1903 – Edward Józef Rosaz, włoski biskup, błogosławiony katolicki (ur. 1830)
- 1937 – Wacław Tokarz, polski historyk (ur. 1873)
- 1942 – Christiaan Boers, holenderski wojskowy (ur. 1889)
- 1980 – Jan Władysław Badowski, polski aktor, reżyser, dyrektor teatru (ur. 1907)
- 1985 – Wojciech Belon, polski pieśniarz, balladzista (ur. 1952)
- 1986 – Tomasz Gluziński, polski poeta, narciarz, żołnierz AK (ur. 1924)
- 1987 – Dalida, francuska piosenkarka (ur. 1933)
- 1989 – Christine Jorgensen, Amerykanka duńskiego pochodzenia, pierwszy głośny przypadek operacyjnej zmiany płci (ur. 1926)
- 1990:
- Jerzy Grzymek, polski chemik, członek PAN, polityk (ur. 1908)
- Pimen, rosyjski duchowny prawosławny, patriarcha Moskwy i Wszechrusi (ur. 1910)
- 1991 – Jerzy Kosiński, amerykański pisarz pochodzenia polskiego (ur. 1933)
- 1999:
- Stanisław Biniecki, polski chemik (ur. 1907)
- Władysław Terlecki, polski pisarz (ur. 1933)
- 2000 – John Joseph O'Connor, amerykański duchowny katolicki, arcybiskup Nowego Jorku, kardynał (ur. 1920)
- 2004 – Betty Miller, amerykańska aktorka (ur. 1925)
- 2006:
- Karel Appel, holenderski malarz (ur. 1921)
- Earl Woods, amerykański golfista, trener (ur. 1932)
- 2007:
- Abdul Sabur Farid Kuhestani, afgański polityk, premier Afganistanu (ur. 1952)
- Walter Schirra, amerykański astronauta (ur. 1923)
- 2008:
- Leopoldo Calvo-Sotelo, hiszpański polityk, premier Hiszpanii (ur. 1926)
- Tadeusz Pelc, polski filmowiec, realizator dźwięku i światła (ur. 1924)
- 2010:
- Florencio Campomanes, filipiński działacz szachowy, prezydent Międzynarodowej Federacji Szachowej (FIDE) (ur. 1927)
- Krzysztof Misiurkiewicz, polski aktor (ur. 1941)
- 2011:
- Paul Ackerley, nowozelandzki hokeista na trawie, mistrz olimpijski (ur. 1949)
- Jackie Cooper, amerykański aktor (ur. 1922)
- Ludwig Mehlhorn, niemiecki polityk, opozycjonista okresu NRD, obrońca praw człowieka (ur. 1950)