3 grudnia
Święta
(1800) na obrazie Henri-Frédéric Schopina- 1469 – Lorenzo de' Medici został władcą Florencji.
- 1591 – 101 piwowarów z Hamburga podpisało pierwsze w świecie ubezpieczenie majątkowe. Poszkodowany w ewentualnym pożarze miał otrzymać od pozostałych sygnatariuszy po 10 talarów.
- 1592 – Ranuccio I został księciem Parmy.
- 1634 – Piraci wymordowali mieszkańców i spalili miasto Ogmok na flipińskiej wyspie Leyte.
- 1740 – Papież Benedykt XIV wydał pierwszą w historii encyklikę Ubi primum.
- 1800 – II koalicja antyfrancuska: bitwa pod Hohenlinden.
- 1810 – Wojska brytyjskie zajęły do tej pory francuski Mauritius.
- 1818:
- Illinois jako 18. stan dołączyło do Unii.
- W Neapolu odbyła się premiera opery Ricciardo i Zoraida Gioacchina Rossiniego.
- 1820 – W Neapolu odbyła się premiera opery Mahomet II Gioacchina Rossiniego.
- 1824 – Wojna o niepodległość Peru: zwycięstwo wojsk hiszpańskich w bitwie pod Corpahuaico.
- 1825 – Ziemia van Diemena (Tasmania) została samodzielną kolonią. Wcześniej była częścią Nowej Południowej Walii.
- 1829 – Zawarto unię realną pomiędzy Prusami Zachodnimi i Prusami Wschodnimi, która doprowadziła do zjednoczenia obu prowincji w jedną o nazwie Prusy ze stolicą w Królewcu.
- 1839:
- Chrystian VIII Oldenburg został królem Danii.
- Papież Grzegorz XVI w brewe In supremo potępił niewolnictwo i sprzedaż niewolników jako niegodne chrześcijan.
- 1842 – Wojska wierne władzom w Madrycie dokonały z zamku na wzgórzu Montjuïc bombardowania zbuntowanej Barcelony.
- 1867 – Emmanuel Servais został premierem Luksemburga.
- 1868 – W Wielkiej Brytanii utworzono pierwszy rząd Williama Ewarta Gladstone'a.
- 1887 – Marie Francois Sadi Carnot został prezydentem Francji.
- 1896 – Herman Hollerith założył Tabulating Machine Company (późniejsze IBM).
- 1904 – Charles Perrine odkrył księżyc Jowisza, Himalię.
- 1906 – W Turynie założono klub piłkarski Torino FC.
- 1910 – U wejścia do Grand Palais w Paryżu, gdzie odbywała się wystawa motoryzacyjana, po raz pierwszy użyto do oświetlenia lamp neonowych, wynalazku Georges'a Claude'a.
- 1912 – I Wojna bałkańska: Liga Bałkańska podpisała rozejm z Turcją.
- 1932 – W Niemczech utworzono rząd Kurta von Schleichera.
- 1938 – W Santiago de Chile otwarto Stadion Narodowy.
- 1939 – II wojna światowa: brytyjski bombowiec zbombardował po raz pierwszy terytorium Niemiec, zrzucając bombę na wyspę Helgoland.
- 1941:
- Józef Stalin w trakcie spotkania z generałami Władysławem Sikorskim i Władysławem Andersem oświadczył, że w sowieckich obozach nie ma już polskich oficerów, a zaginieni zapewne uciekli do Mandżurii.
- Rozpoczęło nadawanie Chińskie Radio Międzynarodowe.
- 1948 – Wszedł w życie Traktat międzyamerykański o pomocy wzajemnej.
- 1965 – Ukazał się album Rubber Soul grupy The Beatles.
- 1967 – W Kapsztadzie Christiaan Barnard przeprowadził pierwszą na świecie operację przeszczepienia serca.
- 1969 – W katastrofie francuskiego Boeinga 707 w Wenezueli zginęły 62 osoby.
- 1971 – Wybuchła wojna indyjsko-pakistańska.
- 1972 – 155 osób zginęło na Wyspach Kanaryjskich w katastrofie samolotu Convair hiszpańskich linii Spantax.
- 1973 – Sonda kosmiczna Pioneer 10 przeleciała w odległości 130 tys. km od Jowisza, przekazując na Ziemię 300 zdjęć planety.
- 1974 – Sonda Pioneer 11 minęła Jowisza w odległości 42760 km, dokonując pierwszych obserwacji regionów okołobiegunowych i fotografując Wielką Czerwoną Plamę.
- 1976:
- Nieznani sprawcy ostrzelali z broni maszynowej dom Boba Marleya.
- W Kijowie nad Dnieprem otwarto Most Moskiewski.
- 1982 – W stolicy Ekwadoru Quito 2 policjantów zginęło, a 1 osoba została ranna w zamachu bombowym na ambasadę Izraela.
- 1984 – Katastrofa przemysłowa w Bhopal (stan Madhya Pradesh, Indie) spowodowała śmierć kilku tysięcy osób.
- 1989 – Ukazał się pierwszy numer tygodnika Głos znad Niemna, organu prasowego Związku Polaków na Białorusi.
- 1990 – Mary Robinson została prezydentem Irlandii.
- 1992 – Wysłano pierwszy SMS.
- 1994 – Odbyła się premiera PlayStation.
- 1995 – Kamerun: 72 osoby zginęły w katastrofie należącego do Cameroon Airlines Boeinga 737.
- 1996 – 4 osoby zginęły, a 86 zostało rannych w zamachu bombowym na pociąg w Paryżu, dokonanym prawdopodobnie przez algierską Zbrojną Grupę Islamska.
- 1997:
- Na Uniwersytecie Hawajskim urodziła się Cumulina, pierwsza sklonowana mysz, która w pełni się rozwinęła i dożyła wieku dorosłego.
- Przedstawiciele 121 państw podpisali Traktat ottawski, mający na celu wyeliminowanie min przeciwpiechotnych jako środka walki zbrojnej.
- 1999 – Sonda kosmiczna Mars Polar Lander wylądowała na Marsie, tracąc kontakt z Ziemią.
- 2006 – Polscy siatkarze zdobyli srebrny medal na mistrzostwach świata w Japonii, po przegranej w finale z Brazylią 0:3.
- 2007 – Kevin Rudd został premierem Australii.
- 2009:
- 3 somalijskich ministrów i 19 innych osób zginęło w zamachu bombowym na hotel w Mogadiszu.
- Przywódca gwinejskiej junty wojskowej Moussa Dadis Camara został ranny w zamachu.
- 2010 – Amerykański bezzałogowy wahadłowiec kosmiczny Boeing X-37 powrócił na ziemię po pierwszym locie orbitalnym.
Urodzili się
- 1368 – Karol VI Szalony, król Francji (zm. 1422)
- 1596 – Nicola Amati, włoski lutnik, nauczyciel Antonio Stradivariego (zm. 1684)
- 1645 – Michał Stefan Radziejowski, polski duchowny katolicki, kardynał, podkanclerzy koronny, biskup warmiński, arcybiskup gnieźnieński, prymas Polski (zm. 1705)
- 1684 – Ludvig Holberg, duński pisarz pochodzenia norweskiego (zm. 1754)
- 1722 – Hryhorij Skoworoda, ukraiński poeta, filozof, kompozytor (zm. 1794)
- 1729 – Antonio Soler, hiszpański kompozytor (zm. 1783)
- 1756 – Aaron Ogden, amerykański prawnik, polityk (zm. 1839)
- 1800 – France Prešeren, słoweński poeta, autor hymnu Słowenii (zm. 1849)
- 1853 – Stanisław Masłowski, polski malarz (zm. 1926)
- 1857 – Joseph Conrad (Józef Korzeniowski), angielski pisarz pochodzenia polskiego (zm. 1924)
- 1875 – Bernard Lichtenberg, niemiecki duchowny katolicki, błogosławiony katolicki
- 1880 – Fedor von Bock, niemiecki dowódca wojskowy, feldmarszałek III Rzeszy (zm. 1945)
- 1883 – Anton Webern, austriacki kompozytor, prekursor punktualizmu (zm. 1945)
- 1884 – Rajendra Prasad, indyjski polityk, prezydent Indii (zm. 1963)
- 1886:
- Karl Manne Georg Siegbahn, szwedzki fizyk, laureat Nagrody Nobla (zm. 1978)
- Adam Skwarczyński, polski polityk, publicysta (zm. 1934)
- 1887 – Higashikuni Naruhiko, książę, japoński polityk, premier Japonii (zm. 1990)
- 1888 – Franciszek Dindorf-Ankowicz, polski dowódca wojskowy, generał (zm. 1963)
- 1890 – Stefania Zieleńczyk, polska pedagog, matka Krzysztofa Kamila Baczyńskiego (zm. 1953)
- 1895:
- Anna Freud, austriacka psychoanalityk (zm. 1982)
- Tadeusz Olsza, polski aktor, piosenkarz (zm. 1975)
- 1896 – Bolesław Szabelski, polski kompozytor, organista (zm. 1979)
- 1899 – Hayato Ikeda, japoński polityk, premier Japonii (zm. 1965)
- 1900 – Richard Kuhn, austriacki chemik, laureat Nagrody Nobla (zm. 1967)
- 1905:
- Ilja Trauberg, rosyjski reżyser filmowy (zm. 1948)
- Kazimierz Wajda, polski aktor (zm. 1955)
- 1907 – Jan Grudziński, polski dowódca wojskowy, podporucznik, dowódca okrętu Orzeł (zm. 1940)
- 1911 – Nino Rota, włoski kompozytor muzyki filmowej (zm. 1979)
- 1919 – Fenny Heemskerk, holenderska szachistka (zm. 2007)
- 1920:
- Jerzy Jochimek, polski pisarz
- Marie Ljalková, czeska wojskowa, strzelec wyborowa (zm. 2011)
- Zygmunt Surowiec, polski polityk, sekretarz Rady Państwa, prawnik (zm. 2008)
- 1921 – Jaroslav Šajtar, czeski szachista (zm. 2003)
- 1922:
- Maria Garbowska-Kierczyńska, polska aktorka
- Henry Grunwald, amerykański dziennikarz, dyplomata pochodzenia austriackiego (zm. 2005)
- Sven Nykvist, szwedzki operator filmowy (zm. 2006)
- 1923:
- Stjepan Bobek, chorwacki piłkarz, trener piłkarski (zm. 2010)
- Paul Shan Kuo-hsi, chiński duchowny katolicki, kardynał
- Adam Słodowy, polski popularyzator majsterkowania
- 1924:
- Wiel Coerver, holenderski piłkarz, trener piłkarski (zm. 2011)
- Roberto Mieres, argentyński kierowca wyścigowy (zm. 2012)
- 1925 – Kim De Dzung, południowokoreański polityk, prezydent Korei Południowej, laureat Nagrody Nobla (zm. 2009)
- 1926 – Drita Pelingu, albańska aktorka, reżyserka
- 1927 – Jean Dewever, francuski reżyser filmowy
- 1930:
- Frédéric Etsou-Nzabi-Bamungwabi, kongijski duchowny katolicki, kardynał, arcybiskup Kinszasy (zm. 2007)
- Jean-Luc Godard, francuski reżyser filmowy
- Werner Remmers, niemiecki polityk, minister, działacz społeczny (zm. 2011)
- 1931 – Andrzej Wawrzyniak, polski marynarz, dyplomata, fundator i dożywotni dyrektor Muzeum Azji i Pacyfiku w Warszawie
- 1932:
- Corry Brokken, holenderska piosenkarka
- Josef Rieder, austriacki narciarz alpejski
- 1933 – Paul J. Crutzen, holenderski chemik atmosfery, meteorolog
- 1934 – Wiktor Gorbatko, rosyjski kosmonauta
- 1935 – Barbara Houwalt-Kostecka, polska malarka, poetka
- 1936 – Józef Raszewski, polski działacz opozycji w PRL-u (zm. 2011)
- 1937 – Zygmunt Magner, polski malarz, grafik (zm. 2011)
- 1938:
- Jerzy Górzański, polski pisarz, satyryk
- Werner Thissen, niemiecki arcybiskup Hamburga
- 1943 – Barbara Dunin, polska piosenkarka
- 1946:
- Anna Bernat, polska poetka, autorka tekstów piosenek, tłumaczka
- Sammy Morgan, północnoirlandzki piłkarz
- Joop Zoetemelk, holenderski kolarz szosowy
- 1947 – Lena Kolarska-Bobińska, polska socjolog
- 1948:
- Ozzy Osbourne, brytyjski muzyk zespołu Black Sabbath
- Adam Przybecki, polski duchowny katolicki, profesor Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza
- 1949:
- John Akii-Bua, ugandyjski lekkoatleta, płotkarz (zm. 1997)
- Barbara Blida, polska polityk (zm. 2007)
- Mickey Thomas, amerykański wokalista zespołu Jefferson Starship
- 1950 – Alberto Juantorena, kubański lekkoatleta, średniodystansowiec
- 1951:
- Mike Bantom, amerykański koszykarz
- Rick Mears, amerykański kierowca wyścigowy
- 1953:
- Greg Jones, amerykański narciarz alpejski
- Franz Klammer, austriacki narciarz alpejski
- Bogusław Sonik, polski dziennikarz, polityk, eurodeputowany
- 1955:
- Steven Culp, amerykański aktor
- Bernd Duvigneau, niemiecki kajakarz
- Gilbert Glaus, szwajcarski kolarz szosowy
- Alberto Tarantini, włoski piłkarz
- 1956 – Ewa Kopacz, polska lekarz pediatra, polityk, były minister zdrowia, marszałek Sejmu
- 1958 – Otto Becker, niemiecki jeździec sportowy
- 1959 – Kathy Jordan, amerykańska tenisistka
- 1960:
- Ben Bottoms, amerykański aktor
- Jam El Mar, niemiecki muzyk, producent muzyczny
- Daryl Hannah, amerykańska aktorka
- Igor Łarionow, rosyjski hokeista
- Julianne Moore, amerykańska aktorka
- Steven Swanson, amerykański astronauta
- 1961 – Wayne Adam Ford, amerykański seryjny morderca
- 1963 – Terri Schiavo, Amerykanka, która ostatnie lata życia spędziła w stanie wegetatywnym (zm. 2005)
- 1964:
- Daniel Dyluś, polski piłkarz, trener piłkarski
- Dariusz Gajewski, polski reżyser filmowy
- Marcin Małecki, polski pianista jazzowy (zm. 2008)
- Tosh McKinlay, szkocki piłkarz
- 1965:
- Barbara Garrick, amerykańska aktorka
- Tomasz Hudziec, polski aktor
- Andrew Stanton, amerykański aktor dubbingowy, reżyser, producent, scenarzysta
- Katarina Witt, niemiecka łyżwiarka figurowa
- 1966:
- Ilona Mądra, polska koszykarka
- Flemming Povlsen, duński piłkarz
- 1968:
- Isabel Cueto, niemiecka tenisistka
- Brendan Fraser, amerykański aktor
- 1969 – Halvard Hanevold, norweski biathlonista
- 1970:
- Christian Karembeu, francuski piłkarz
- Katarzyna Skrzynecka, polska aktorka
- 1973 – Holly Marie Combs amerykańska aktorka
- 1974 – Albena Denkowa, bułgarska łyżwiarka
- 1977:
- Adam Małysz, polski skoczek narciarski
- Ksenija Pajčin, serbska piosenkarka (zm. 2010)
- 1978:
- Sebastian Frycz, polski kierowca rajdowy
- Trina, amerykańska raperka
- 1979 – Marcin Kaczmarek, polski piłkarz
- 1980:
- Anna Chlumsky, amerykańska aktorka
- Jenna Dewan, amerykańska tancerka, aktorka
- 1981:
- Choi Heung-chul, koreański skoczek narciarski
- Patrycja Soliman, polska aktorka
- David Villa, hiszpański piłkarz
- 1982:
- Michael Essien, ghański piłkarz
- Choi Yong-jik, koreański skoczek narciarski
- 1983 – Aleksiej Drozdow, rosyjski lekkoatleta, wieloboista
- 1985:
- László Cseh, węgierski pływak
- Amanda Seyfried, amerykańska aktorka
- 1987:
- William Greenblatt, kanadyjski aktor
- Dick Kooy, holenderski siatkarz
- 1990:
- Sharon Fichman, kanadyjska tenisistka
- Long Qingquan, chiński sztangista
- 1991 – Dominika Sobolska, polska siatkarka
- 1994 – Jake T. Austin, amerykański aktor
- 2005 – Sverre Magnus, książę Norwegii, wnuk króla Haralda V
Zmarli
- 313 lub 316 – Dioklecjan, cesarz rzymski (ur. ok. 240)
- 1154 – Anastazy IV, papież (ur. ok. 1080)
- 1266 – Henryk III Biały, książę wrocławski (ur. 1227/1236)
- 1552 – Franciszek Ksawery, święty, hiszpański jezuita (ur. 1506)
- 1592 – Aleksander Farnese, książę Parmy, namiestnik Niderlandów (ur. 1545)
- 1826 – Levin August von Bennigsen, rosyjski generał (ur. 1745)
- 1839 – Fryderyk VI, król Danii (ur. 1768)
- 1857 – Christian Daniel Rauch, niemiecki rzeźbiarz (ur. 1777)
- 1882 – Siergiej Nieczajew, rosyjski anarchista (ur. 1847)
- 1888:
- Józef Brzowski, polski kompozytor, dyrygent, pedagog (ur. 1805 lub 1803)
- Carl Zeiss, niemiecki mechanik, przedsiębiorca (ur. 1816)
- 1892 – Afanasij Fet, rosyjski poeta (ur. 1820)
- 1893 – Max Toeppen, niemiecki historyk, pedagog (ur. 1822)
- 1894 – Robert Louis Stevenson, szkocki pisarz (ur. 1850)
- 1902 – Prudente de Morais, brazylijski polityk, prezydent Brazylii (ur. 1841)
- 1918 – Joseph Langer, niemiecki malarz, podróżnik (ur. 1865)
- 1919 – Auguste Renoir, francuski malarz (ur. 1841)
- 1935 – Wiktoria, brytyjska księżniczka (ur. 1868)
- 1942 – Henner Henkel, niemiecki tenisista (ur. 1915)
- 1943 – Stefan Bryła, polski inżynier budownictwa, pionier spawalnictwa (ur. 1886)
- 1944 – Józef Albin Herbaczewski, litewski pisarz, tłumacz (ur. 1876)
- 1949:
- Marija Uspienskaja, amerykańska aktorka pochodzenia rosyjskiego (ur. 1876)
- Elin Pelin, bułgarski pisarz (ur. 1877)
- 1957 – Jakub Kania, polski pisarz, działacz społeczny na Opolszczyźnie (ur. 1872)
- 1964 – Stefan Bartik, polski aktor (ur. 1903)
- 1965 – Aleksander Romeyko, polski dowódca wojskowy, generał (ur. 1898)
- 1967 – Annette Kolb, pisarka i eseistka pochodzenia niemiecko-francuskiego (ur. 1870)
- 1968 – Zbigniew Mitzner, polski dziennikarz, felietonista, publicysta (ur. 1910)
- 1969:
- Stanisław Czernik, polski pisarz (ur. 1899)
- Mathias Wieman, niemiecki aktor (ur. 1902)
- 1970 – Jadwiga Dębicka-Valcrocciata, polska śpiewaczka operowa (sopran) (ur. 1888)
- 1974 – Władysław Bukowiński, sługa Boży, polski duchowny katolicki (ur. 1904)
- 1987 – Luis Federico Leloir, argentyński lekarz, biochemik, laureat Nagrody Nobla (ur. 1906)
- 1989 – Carlo Rim, francuski reżyser filmowy (ur. 1905)
- 1992 – Luis Alcoriza, meksykański reżyser filmowy (ur. 1918)
- 1994 – Tadeusz Śliwiak, polski poeta, tłumacz (ur. 1928)
- 1995 – Gerard John Schaefer, amerykański seryjny morderca (ur. 1946)
- 1997 – Henryk Czarnecki, polski pisarz (ur. 1925)
- 1999:
- Madeleine Kahn, amerykańska aktorka (ur. 1942)
- Scatman John, amerykański piosenkarz (ur. 1942)
- 2000:
- Gwendolyn Brooks, amerykańska poetka (ur. 1917)
- Hoyt Curtin, amerykański kompozytor, producent muzyczny (ur. 1922)
- 2002:
- Paramahansa Hariharananda, indyjski jogin, swami, mistrz krijajogi (ur. 1907
- Adam Szpunar, polski prawnik, profesor (ur. 1913)
- 2003:
- David Hemmings, brytyjski aktor, reżyser filmowy (ur. 1941)
- Wanda Pomianowska, polska poetka (ur. 1919)
- 2004 – Marek Stachowski, polski kompozytor, pedagog (ur. 1936)
- 2005:
- Peter Cook, australijski polityk (ur. 1943)
- Lance Dossor, australijski pianista (ur. 1916)
- Kikka, fińska piosenkarka (ur. 1964)
- Kåre Kristiansen, norweski polityk, przewodniczący Stortingu, minister (ur. 1920)
- Lupe Madera, meksykański bokser (ur. 1952)
- 2007:
- Andrzej Skłodowski, polski dziennikarz, taternik, alpinista (ur. 1944)
- Zdzisław Wróbel, polski pisarz, dziennikarz (ur. 1925)
- 2009:
- Paula Hawkins, amerykańska polityk (ur. 1927)
- Jan Jelínek, czeski duchowny protestancki, wojskowy, podpułkownik (ur. 1912)
- Richard Todd, brytyjski aktor (ur. 1919)
- 2010:
- Hugues Cuenod, szwajcarski śpiewak operowy (tenor) (ur. 1902)
- José Ramos Delgado, argentyński piłkarz (ur. 1935)
- 2011 – Sabri Godo, albański polityk, dziennikarz, pisarz, scenarzysta (ur. 1929)