31 grudnia
31 grudnia jest 365. (w latach przestępnych 366.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Jest to ostatni dzień roku.
Święta
- 192 – Podczas noworocznej nocy został zamordowany cesarz Kommodus. Do spiskowców należeli jego pokojowy Eclectus i konkubina Marcja. Zabójstwo było końcem panowania dynastii Antoninów i początkiem wojny domowej w imperium rzymskim.
- 406 – Wandalowie, Swebowie i Alanowie przekroczyli Ren.
- 535 – Wódz bizantyjski Belizariusz wylądował na Sycylii i wkroczył do Syrakuz.
- 870 – Zwycięstwo wojsk anglosaskich nad duńskimi najeźdźcami w bitwie pod Englefield.
- 1229 – Rekonkwista: po trzymiesięcznym oblężeniu wojska Jakuba I Zdobywcy zdobyły bronioną przez muzułmanów stolicę Majorki Palma de Mallorca.
- 1494 – Wojna o Neapol: papież Aleksander VI wpuścił do Rzymu wojska króla Francji Karola VIII.
- 1578 – Król Henryk III Walezy ustanowił Order Świętego Ducha, najwyższe odznaczenie w królestwie Francji.
- 1600 – Królowa Elżbieta I Tudor powołała Kompanię Wschodnioindyjską.
- 1621 – W Mikulovie zawarto traktat pokojowy kończący antyhabsburskie powstanie Bethlena na Węgrzech i Morawach.
- 1660 – Późniejszy król Anglii i Szkocji Jakub II Stuart otrzymał od króla Ludwika XIV francuski tytuł księcia Normandii.
- 1695 – Król Anglii i Szkocji Wilhelm III Orański ogłosił wprowadzenie tzw. podatku okiennego.
- 1703 – Około 10 tys. osób zginęło w wyniku trzęsienia ziemi z epicentrum w okolicy Edo (dawna nazwa Tokio).
- 1726 – Papież Benedykt XIII kanonizował patrona młodzieży Stanisława Kostkę.
- 1768 – Wszedł w życie kodeks karny cesarzowej Austrii Marii Teresy Constitutio Criminalis Theresiana.
- 1775 – Wojna o niepodległość Stanów Zjednoczonych: zwycięstwo wojsk brytyjskich w bitwie pod Quebekiem.
- 1857 – Ottawa została stolicą Kanady.
- 1879 – Thomas Alva Edison zaprezentował publicznie oświetlenie elektryczne.
- 1898 – Uruchomiono linię telefoniczną Moskwa-Petersburg.
- 1908 – Wilbur Wright ustanowił rekord długości lotu samolotem (124,7 km).
- 1909 – Otwarto Manhattan Bridge nad East River w Nowym Jorku.
- 1918 – Zakończyła się wojna armeńsko-gruzińska.
- 1919 – Powstały Kolumbijskie Siły Powietrzne (FAC).
- 1923 – Rozgłośnia BBC po raz pierwszy transmitowała bicie dzwonów Big Bena.
- 1925 – W Turynie otwarto Park Ruffini.
- 1929:
- 71 dzieci zginęło, a 40 zostało rannych w wyniku pożaru kina w szkockim Paisley.
- Papież Pius XI wydał encyklikę Divini Illius Magistri, o chrześcijańskim wychowaniu młodzieży.
- 1930 – Papież Pius XI wydał encyklikę Casti Connubii, o małżeństwie chrześcijańskim.
- 1935 – Charles Darrow opatentował grę planszową Monopoly.
- 1938 – Dokonano oblotu Boeinga 307 Stratoliner, pierwszego samolotu pasażerskiego wyposażonego w kabinę ciśnieniową, umożliwiającą przeloty na dużej wysokości.
- 1939 – Odbył się pierwszy koncert noworoczny filharmoników wiedeńskich.
- 1942 – II wojna światowa: taktyczne zwycięstwo Brytyjczyków nad Niemcami w bitwie na Morzu Barentsa:
- 1946:
- Ostatni żołnierze francuscy opuścili Liban.
- Premiera filmu Pojedynek w słońcu.
- Prezydent USA Harry Truman ogłosił zakończenie amerykańskich działań wojennych podczas II wojny światowej.
- 1948 – Zawarto zawieszenie broni w I wojnie indyjsko-pakistańskiej.
- 1955 – General Motors jako pierwsza amerykańska korporacja osiągnął jednoroczny zysk wynoszący ponad miliard dolarów.
- 1960 – Uruchomiono komunikację trolejbusową w Wołgogradzie.
- 1961:
- Nieudana próba zamachu stanu w Libanie, inspirowanego przez Syrię.
- W Long Beach w Kalifornii odbył się pierwszy koncert grupy The Beach Boys.
- 1963 – Rozwiązano Federację Rodezji i Niasy.
- 1965 – Dowódca armii Republiki Środkowoafrykańskiej Jean-Bédel Bokassa obalił prezydenta Davida Dacko i następnego dnia zajął jego miejsce.
- 1968 – Dokonano oblotu naddźwiękowego samolotu pasażerskiego Tu-144.
- 1970 – W katastrofie samolotu Ił-18B w Leningradzie zginęły 93 osoby.
- 1973:
- W Izraelu odbyły się wybory parlamentarne.
- W Sydney odbył się pierwszy koncert australijskiej grupy rock and rollowej AC/DC.
- 1974 – Nieudany wojskowy zamach stanu na Madagaskarze.
- 1979 – 48 zginęło, a około 50 zostało rannych w pożarze Opémiska Community Hall w Chapais w kanadyjskiej prowincji Quebec.
- 1981 – Prezydent Ghany Hilla Limann został obalony w wojskowym zamachu stanu przeprowadzonym przez porucznika Jerry'ego Rawlingsa, który rozpoczął 19-letnie dyktatorskie rządy.
- 1983:
- Generał Muhammadu Buhari dokonał wojskowego zamachu stanu i przejął władzę w Nigerii.
- Na dworcu kolejowym w Marsylii i na pokładzie pociągu TGV Marsylia-Paryż wybuchły bomby, zabijając 5 osób i raniąc kilkadziesiąt. Zamachy są przypisywane organizacji terrorystycznej Carlosa Szakala.
- 1984 – Stany Zjednoczone wystąpiły z UNESCO.
- 1986 – W pożarze Dupont Plaza Hotel w San Juan na Portoryko zginęło 97 osób, a 140 zostało rannych.
- 1987 – Robert Mugabe został prezydentem Zimbabwe.
- 1988 – Krzysztof Wielicki dokonał pierwszego zimowego wejścia na ośmiotysięcznik Lhotse w Himalajach.
- 1990 – Garri Kasparow obronił tytuł szachowego mistrza świata pokonując Anatolija Karpowa.
- 1991 – Formalnie przestał istnieć ZSRR.
- 1993 – Weszła w życie nowa konstytucja Peru.
- 1994 – I wojna czeczeńska: wojska rosyjskie rozpoczęły szturm Groznego.
- 1999:
- Borys Jelcyn złożył dymisję ze stanowiska prezydenta Rosji. Tymczasowym prezydentem został premier Władimir Putin.
- Panama przejęła zarząd nad Kanałem Panamskim.
- Po wypuszczeniu z więzienia przez władze Indii 3 kleryków z Kaszmiru, 5 islamskich porywaczy uwolniło na lotnisku w afgańskim Kandaharze 155 zakładników z uprowadzonego 24 grudnia samolotu Indian Airlines.
- Stacja NBC wyemitowała ostatni (752.) odcinek opery mydlanej Sunset Beach.
- Z Ashmolean Museum w Oxfordzie skradziono obraz Paula Cézanne ‘a Auvers-sur-Oise (1879–1882), wyceniany na 4,8 miliona dolarów.
- 2004:
- Otwarto oficjalnie najwyższy wówczas budynek na świecie Taipei 101.
- W elektrowni atomowej w Ignalinie na Litwie wyłączono reaktor nr 1.
- 2006:
- 3 osoby zginęły, a 40 zostało rannych w serii zamachów bombowych w stolicy Tajlandii Bangkoku.
- Saddam Husajn został pochowany w swojej rodzinnej miejscowości Al-Audża.
- 2007 – W Bhutanie odbyły się pierwsze w historii wybory parlamentarne.
- 2008 – Chiny i Wietnam zakończyły demarkację wspólnej granicy.
- 2009:
- W elektrowni atomowej w Ignalinie wyłączono ostatni reaktor nr 2.
- W fińskim Espoo kosowski imigrant Ibrahim Shkupolli zamordował nożem swoją żonę i zastrzelił 4 osoby w pobliskim supermarkecie, po czym popełnił samobójstwo.
Urodzili się
- 1378 – Kalikst III, papież (zm. 1458)
- 1514 – Andreas Vesalius, flamandzki anatom (zm. 1564)
- 1572 – Go-Yōzei, cesarz Japonii (zm. 1617)
- 1617 – Bartolomé Esteban Murillo, hiszpański malarz (zm. 1682)
- 1668 – Hermann Boerhaave, holenderski lekarz (zm. 1738)
- 1682 – Kacper Niesiecki, polski duchowny katolicki, jezuita, teolog, genealog, heraldyk, pisarz (zm. 1744)
- 1694 – Jan Alcober, hiszpański dominikanin, misjonarz, męczennik, święty katolicki (zm. 1748)
- 1738 – Charles Cornwallis, hrabia, brytyjski generał, polityk, gubernator Indii (zm. 1805)
- 1751 – Jan Chrzciciel Lampi, polski malarz (zm. 1830)
- 1771 – Kajetan Koźmian, polski poeta, publicysta, pamiętnikarz, tłumacz (zm. 1856)
- 1831 – Wilhelm Kohn, polski lekarz żydowskiego pochodzenia (zm. 1882)
- 1838 – Jules Dalou, francuski rzeźbiarz (zm. 1902)
- 1855 – Giovanni Pascoli, włoski poeta (zm. 1912)
- 1856 – Wojciech Kossak, polski malarz (zm. 1942)
- 1858 – Vincas Kudirka, litewski poeta, kompozytor (zm. 1899)
- 1861 – Włodzimierz Tetmajer, polski malarz, pisarz (zm. 1923)
- 1863 – Alfredo Panzini, włoski pisarz (zm. 1939)
- 1864 – Robert Grant Aitken, amerykański astronom (zm. 1951)
- 1869 – Henri Matisse, francuski malarz (zm. 1954)
- 1875 – Wojciech Stanisław Owczarek, polski duchowny katolicki, biskup włocławski (zm. 1938)
- 1880 – George Marshall, amerykański dowódca wojskowy, generał, polityk, laureat Nagrody Nobla (zm. 1959)
- 1881 – Max Pechstein, niemiecki malarz, grafik (zm. 1955)
- 1887 – Jan Chmurowicz, polski dowódca wojskowy, generał (zm. 1965)
- 1888:
- Walenty Dymek, polski duchowny katolicki, arcybiskup poznański (zm. 1956)
- Andrzej Pronaszko, polski malarz, scenograf (zm. 1961)
- 1889 – Wilhelm Grimm, niemiecki narodowy socjalista, gauleiter Norymbergi-Fürth-Erlangen (zm. 1944)
- 1896 – Mieczysław Garsztka, polski lotnik, as myśliwski (zm. 1919)
- 1899 – Silvestre Revueltas, meksykański kompozytor, skrzypek (zm. 1940)
- 1903 – Nathan Milstein, amerykański skrzypek (zm. 1992)
- 1904:
- Zofia Barwińska, polska aktorka (zm. 1991)
- Hayashi Fumiko, japoński pisarz (zm. 1951)
- 1905:
- Tadeusz Breza, polski pisarz (zm. 1970)
- Guy Mollet, francuski polityk, premier Francji (zm. 1975)
- Jule Styne, amerykański kompozytor (zm. 1994)
- 1906:
- Tadeusz Beyer, chemik, krajoznawca, turysta górski,(zm. 1977)
- Aleksandr Fajncymmer, rosyjski reżyser filmowy (zm. 1982)
- 1908 – Szymon Wiesenthal, austriacki architekt, pisarz, tropiciel zbrodniarzy nazistowskich (zm. 2005)
- 1909 – Ruth Kowalska, polska aktorka, reżyserka teatralna (zm. 1979)
- 1910:
- Carl Dudley, amerykański reżyser filmowy (zm. 1973)
- Roy Rowland, amerykański reżyser filmowy (zm. 1995)
- 1913 – Wincenty Broniwój-Orliński, polski prawnik, polityk (zm. 2006)
- 1917 – Evelyn Knight, amerykańska piosenkarka (zm. 2007)
- 1918:
- Virginia Davis, amerykańska aktorka (zm. 2009)
- Gunder Hägg, szwedzki lekkoatleta, biegacz (zm. 2004)
- 1922 – Halina Czerny-Stefańska, polska pianistka (zm. 2001)
- 1926 – Jadwiga Kaczyńska, polska filolog
- 1930 – Odetta Holmes, amerykańska piosenkarka (zm. 2008)
- 1931 – Bob Shaw, północnoirlandzki pisarz (zm. 1996)
- 1932:
- Mildred Scheel, niemiecka lekarka, pierwsza dama (zm. 1985)
- Eugeniusz Zieliński, polski politolog, prawnik
- 1933 – Siemion Farada, rosyjski aktor (zm. 2009)
- 1934 – Douglas Blubaugh, amerykański zapaśnik (zm. 2011)
- 1935 – Ron Northcott, kanadyjski curler
- 1937:
- Avram Hershko, izraelski biolog, laureat Nagrody Nobla
- Anthony Hopkins, brytyjski aktor
- 1938 – Rosalind Cash, amerykańska aktorka (zm. 1995)
- 1941:
- Janusz Karol Barański, polski animator kultury, harcmistrz RP
- Sean S. Cunningham, amerykański reżyser filmowy
- Sir Alex Ferguson, szkocki piłkarz, trener piłkarski
- Sarah Miles, brytyjska aktorka
- 1942 – Andy Summers, brytyjski gitarzysta zespołu The Police
- 1943:
- John Denver, amerykański piosenkarz (zm. 1997)
- Ben Kingsley, angielski aktor
- Pete Quaife, brytyjski basista zespołu The Kinks
- 1944 – Taylor Hackford, amerykański reżyser filmowy
- 1945 – Barbara Carrera, amerykańska aktorka
- 1946 – Wojciech Dutka, polski działacz ekologiczny (zm. 2005)
- 1947:
- Eugeniusz Kolator, polski sędzia piłkarski, działacz sportowy
- Tim Matheson, amerykański aktor, reżyser filmowy
- 1948:
- Joe Dallesandro, amerykański aktor
- Jan Dworak, polski dziennikarz, producent filmowy
- Donna Summer, amerykańska piosenkarka
- 1951:
- Tom Hamilton, amerykański muzyk zespołu Aerosmith
- George Thorogood, amerykański muzyk
- 1953 – James Remar, amerykański aktor
- 1957 – Fabrizio Meoni, włoski motocyklista rajdowy (zm. 2005)
- 1959 – Val Kilmer, amerykański aktor
- 1960 – John Allen Muhammad, amerykański seryjny morderca (zm. 2009)
- 1965:
- Gong Li, chińska aktorka
- Nicholas Sparks, amerykański pisarz
- 1967:
- Paweł Dunin-Wąsowicz, polski dziennikarz, publicysta, krytyk literacki
- Krystian Matysek, polski reżyser filmów dokumentalnych
- Tomasz Sakiewicz, polski dziennikarz
- 1968 – Małgorzata Piorun, polska aktorka
- 1969 – Janusz Kubicki, polski polityk samorządowy, prezydent Zielonej Góry
- 1972:
- Grégory Coupet, francuski piłkarz, bramkarz
- Joey McIntyre, amerykański piosenkarz, aktor
- Konrad Niewolski, polski reżyser filmowy
- 1976 – Ibrahima Bakayoko, iworyjski piłkarz
- 1979:
- Bob Bryar, amerykański perkusista zespołu My Chemical Romance
- Agnieszka Grochowska, polska aktorka
- Jan Marek, czeski hokeista (zm. 2011)
- 1980:
- Agnieszka Hałas, polska pisarka fantasy
- Fumie Suguri, japońska łyżwiarka figurowa
- 1981:
- Dienis Dienisow, rosyjski hokeista
- Moussa Ouattara, burkiński piłkarz
- Margaret Simpson, ghańska lekkoatletka, wieloboistka
- 1982 – Craig Gordon, szkocki piłkarz, bramkarz
- 1984 – Amadou Coulibaly, burkiński piłkarz
- 1984 – Demba Touré, senegalski piłkarz
- 1985 – Alaksandra Hierasimienia, białoruska pływaczka
- 1991:
- Camila Giorgi, włoska tenisistka
- Bojana Jovanovski, serbska tenisistka
Zmarli
- 192 – Kommodus, cesarz rzymski (ur. 161)
- 335 – Sylwester I, święty, papież (ur. ?)
- 1164 – Ottokar III, margrabia Styrii (ur. 1124)
- 1349 – Herman z Pragi, czeski duchowny katolicki, biskup warmiński (ur. ? )
- 1384 – John Wycliffe angielski duchowny katolicki, teolog (ur. ok.1320)
- 1510 – Bianca Maria Sforza, cesarzowa Świętego Cesarstwa Rzymskiego Narodu Niemieckiego, żona Maksymiliana I (ur. 1472)
- 1601 – Hans Henneberger, niemiecki malarz (ur. 1563)
- 1610 – Ludolph van Ceulen, holenderski matematyk (ur. 1540)
- 1622 – Filip Clüver, niemiecki geograf (ur. 1580)
- 1650 – Dorgon, cesarz Chin (ur. 1612)
- 1655 – Janusz Radziwiłł, książę, podkomorzy wielki litewski, hetman polny litewski, wojewoda wileński, hetman wielki litewski (ur. 1612)
- 1669 – Bogusław Radziwiłł, książę, chorąży wielki litewski, koniuszy wielki litewski, generalny namiestnik Prus Książęcych (ur. 1620)
- 1679 – Giovanni Alfonso Borelli, włoski przyrodnik, matematyk, astronom, lekarz (ur. 1608)
- 1719 – John Flamsteed, angielski astronom (ur. 1646)
- 1742 – Karol III Filip, elektor Palatynatu (ur. 1661)
- 1872 – Aleksis Kivi, fiński pisarz (ur. 1834)
- 1873 – Józef Wysocki, polski dowódca wojskowy, generał, uczestnik powstania listopadowego (ur. 1809)
- 1877 – Gustave Courbet, francuski malarz (ur. 1819)
- 1882 – Léon Gambetta, francuski polityk, premier Francji (ur. 1838)
- 1899 – Karl Millöcker, austriacki kompozytor (ur. 1842)
- 1916 – Kazimierz Alchimowicz, polski malarz (ur. 1840)
- 1929 – Jan Hebdzyński, polski prawnik, polityk, minister sprawiedliwości (ur. 1870)
- 1936 – Miguel de Unamuno, hiszpański pisarz, filozof (ur. 1864)
- 1942 – (lub 29 grudnia) Bolesław Mołojec, polski działacz komunistyczny, I sekretarz KC PPR (ur. 1909)
- 1944 – Władimir Jermołajew, rosyjski konstruktor lotniczy (ur. 1909)
- 1946 – Franz Ritter von Epp, niemiecki polityk, narodowy socjalista, namiestnik Bawarii (ur. 1868)
- 1950 – Karl Renner, austriacki socjolog prawa, polityk, kanclerz Austrii (ur. 1870)
- 1951 – Maksim Litwinow, sowiecki polityk, dyplomata, minister spraw zagranicznych ZSRR (ur. 1876)
- 1954 – Władysław Umiński, polski pisarz (ur. 1865)
- 1959 – Henryk Alszer, polski piłkarz (ur. 1918)
- 1976 – Elżbieta Jackiewiczowa, polska pisarka (ur. 1902)
- 1978 – Augustin-Joseph A. Sépinski, francuski duchowny katolicki, arcybiskup, dyplomata pochodzenia polskiego, generał franciszkanów (ur. 1900)
- 1980 – Raoul Walsh, amerykański reżyser filmowy (ur. 1887)
- 1981 – Jefim Dżigan, rosyjski reżyser filmowy (ur. 1898)
- 1982 – Otto Hofmann, niemiecki narodowy socjalista (ur. 1896)
- 1985:
- Ricky Nelson, amerykański piosenkarz, aktor (ur. 1940)
- Sam Spiegel, amerykański producent filmowy (ur. 1901)
- 1986 – Olgierd Terlecki, polski pisarz, historyk (ur. 1922)
- 1987 – Stanisław Kamberski, polski aktor (ur. 1918)
- 1989 – Maryna Broniewska, polska reżyserka teatralna (ur. 1911)
- 1990 – Wasilij Łazariew, radziecki kosmonauta (ur. 1928)
- 1992 – Mieczysław Kucner, polski poeta, krytyk literacki (ur. 1935)
- 1993:
- Zwiad Gamsachurdia, gruziński pisarz, polityk, prezydent Gruzji (ur. 1939)
- Brandon Teena, amerykańska transeksualistka (ur. 1972)
- 1996 – Wiesław Drzewicz, polski aktor (ur. 1927)
- 1999:
- Marian Pogasz, polski aktor (ur. 1931)
- Jerzy Ziarnik, polski reżyser filmowy (ur. 1931)
- 2000:
- Andrzej Brończyk, polski piłkarz, bramkarz (ur. 1951)
- Bekzat Sattarchanow, kazachski bokser (ur. 1980)
- 2001 – Eileen Heckart, amerykańska aktorka (ur. 1919)
- 2002:
- Kazimierz Dejmek, polski reżyser teatralny, aktor, polityk, prezes ZASP, minister kultury i sztuki (ur. 1924)
- Zygmunt Milewski, polski bokser (ur. 1934)
- 2004 – Gérard Debreu, amerykański ekonomista pochodzenia francuskiego, laureat Nagrody Nobla (ur. 1921)
- 2006:
- Yaacov Hodorov, izraelski piłkarz, bramkarz (ur. 1927)
- Liese Prokop, austriacka lekkoatletka, pięcioboistka, polityk (ur. 1941)
- 2007:
- Markku Peltola, fiński aktor, muzyk zespołu Motelli Skronkle (ur. 1956)
- Edward Prus, polski historyk (ur. 1931)
- Zygmunt Przybysz, polski pedagog (ur. 1925)
- Adam Skwira, polski górnik, przywódca strajku w kopalni Wujek (ur. 1935)
- 2008:
- Premjit Lall, indyjski tenisista (ur. 1940)
- Donald Edwin Westlake, amerykański pisarz, scenarzysta filmowy (ur. 1933)
- 2009:
- Gwidon Borucki, polski aktor, piosenkarz, żołnierz (ur. 1912)
- Cahal Brendan Daly, irlandzki duchowny katolicki, kardynał, arcybiskup Armagh, prymas Irlandii (ur. 1917)
- 2011 – Jerzy Kluger, polski inżynier, przyjaciel Jana Pawła II (ur. 1921)