25 września
Święta
(1066) na obrazie Petera Nicolai Arbo- 235 – Abdykował papież Poncjan.
- 275 – Tacyt został ogłoszony przez senat rzymskim imperatorem.
- 303 – św. Ferminiusz z Pampeluny ścięty w Amiens we Francji w czasie wyprawy misyjnej.
- 1066 – Wojska norweskie poniosły klęskę w bitwie z Anglosasami pod Stamford Bridge.
- 1396 – Krucjata neapolitańska: europejscy krzyżowcy ponieśli klęskę z Turkami osmańskimi w bitwie pod Nikopolis.
- 1493 – Krzysztof Kolumb rozpoczął w Kadyksie drugą wyprawę przez Ocean Atlantycki.
- 1513 – Hiszpański konkwistador Vasco Núñez de Balboa odkrył w czasie podboju Panamy Ocean Spokojny.
- 1555 – W Augsburgu podpisano pokój między cesarzem Karolem V a protestanckimi książętami Rzeszy (tzw. związek szmalkaldzki), który wprowadził zasadę Cuius regio, eius religio.
- 1598 – Król Zygmunt III Waza poniósł klęskę w bitwie pod Linköping, podczas wyprawy wojennej do Szwecji mającej stłumić bunt księcia Karola Sudermańskiego.
- 1621 – Wojna polsko-szwedzka: Szwedzi zdobyli Rygę.
- 1632 – Rosyjska wyprawa założyła twierdzę Jakuck.
- 1690 – Rozpoczęto wydawanie pierwszego amerykańskiego dziennika Publick Occurrences Both Foreign and Domestick.
- 1759 – Wojna siedmioletnia: zwycięstwo wojsk pruskich nad austriackimi w bitwie pod Hoyerswerda.
- 1768 – Wybuchła V wojna rosyjsko-turecka.
- 1789 – Amerykański Kongres zatwierdził Karta Praw Stanów Zjednoczonych.
- 1799 – II koalicja antyfrancuska: rozpoczęła się II bitwa pod Zurychem.
- 1830 – Rozpoczęła się wojna o niepodległość Belgii.
- 1846 – Wojska amerykańscy dowodzeni przez przyszłego prezydenta Zacharego Taylora zajęli meksykańskie miasto Monterrey.
- 1855 – W Dreźnie otwarto Gemäldegalerie Alte Meister zaprojektowaną przez Gottfrieda Sempera.
- 1857 – Chory na raka mózgu król Szwecji i Norwegii Oskar I wyznaczył na regenta swego syna, księcia Karola.
- 1890:
- W Kalifornii utworzono Park Narodowy Sekwoi i Park Narodowy Yosemite.
- Zwodowano austro-węgierski krążownik pancernopokładowy SMS Kaiserin Elisabeth.
- 1911 – Francuski okręt Liberté eksplodował w porcie wojennym w Tulonie. Zginęły 204 osoby, 185 zostało rannych.
- 1912 – W Nowym Jorku na Columbia University założono szkołę dziennikarstwa.
- 1917 – I wojna światowa: wojska brytyjskie zajęły Akkę.
- 1926 – Mackenzie King został po raz drugi premierem Kanady.
- 1928 – Powstała amerykańska firma telekomunikacyjna Motorola.
- 1936 – Gienrich Jagoda został zdymisjonowany przez Stalina z funkcji szefa NKWD.
- 1941 – W Hiszpanii utworzono Narodowy Instytut Przemysłu (INI).
- 1943 – Wojska radzieckie wyzwoliły Smoleńsk.
- 1955 – Powstały Jordańskie Królewskie Siły Powietrzne.
- 1956 – Rozpoczęto eksploatację podmorskiego kabla telefonicznego między Szkocją a Nową Fundlandią.
- 1959 – W Kolombo został postrzelony przez buddyjskiego mnicha premier Cejlonu Solomon Bandaranaike; zmarł następnego dnia.
- 1962 – Na inauguracyjnym posiedzeniu Zgromadzenia Narodowego proklamowano Ludowo-Demokratyczną Republikę Algierii.
- 1963 – Prezydent Dominikany Juan Bosch został obalony przez wojsko.
- 1964 – W Mozambiku rozpoczęło się antyportugalskie powstanie.
- 1969 – W Rabacie powołano Organizację Konferencji Islamskiej.
- 1972:
- Kakuei Tanaka jako pierwszy premier Japonii od zakończenia II wojny światowej przybył z wizytą do Chin.
- Norwegowie w referendum wypowiedzieli się przeciwko przystąpieniu do Wspólnoty Europejskiej.
- 1974:
- W San Diego w Kalifornii odbył się pierwszy w historii triathlon.
- W tygodniku Nature ukazał się artykuł sugerujący, że freony mogą być odpowiedzialne za niszczenie warstwy ozonowej.
- 1976:
- Premiera The Muppet Show.
- W domu perkusisty Larrego Mullena Juniora założono irlandzki zespół rockowy U2.
- 1978 – W okolicy San Diego w Kalifornii Boeing 727 zderzył się z awionetką typu Cessna 172. Zginęły 144 osoby.
- 1979 – W Palermo na Sycylii został zastrzelony antymafijny sędzia śledczy Cesare Terranova.
- 1981:
- Belize przystąpiło do ONZ.
- Sandra Day O'Connor jako pierwsza kobieta została wybrana sędzią Sądu Najwyższego Stanów Zjednoczonych.
- 1982 – Dokonano oblotu samolotu szturmowego Ił-102.
- 1983 – 38 członków IRA uciekło z północnoirlandzkiego więzienia Maze, unieszkodliwiając wcześniej strażników.
- 1984 – Jordania jako pierwszy kraj arabski wznowiła stosunki dyplomatyczne z Egiptem, zerwane po podpisaniu egipsko-izraelskiego układu pokojowego w 1979 roku.
- 1985 – Palestyńscy terroryści zamordowali 3 Izraelczyków na jachcie u wybrzeży Cypru. W odwecie izraelskie lotnictwo zbombardowało 1 października siedzibę OWP w Tunisie.
- 1991 – ONZ nałożyła embargo na kraje byłej Jugosławii.
- 1992:
- NASA wystrzeliła sondę Mars Observer.
- Otwarto Kanał Ren-Men-Dunaj.
- 1996 – W Irlandii zamknięto ostatnie azyle sióstr magdalenek.
- 1998 – Wszystkie 38 osób na pokładzie zginęło w katastrofie lecącego z Malagi do Melilli samolotu BAe 146, należącego do hiszpańskich regionalnych linii lotniczych PauknAir.
- 2000 – Wystartował anglojęzyczny kanał informacyjny chińskiej telewizji państwowej – CCTV News.
- 2001 – Arabia Saudyjska zerwała stosunki dyplomatyczne z rządzonym przez talibów Afganistanem.
- 2004 – Huragan Jeanne przeszedł nad Haiti, powodując śmierć co najmniej 1 286 osób i pozbawiając ponad 300 tys. ludzi dachu nad głową.
- 2008:
- Kgalema Motlanthe został zaprzysiężony na prezydenta RPA.
- Polska przystąpiła do Międzynarodowej Agencji Energetycznej.
- Piraci somalijscy uprowadzili ukraiński statek przewożący 33 czołgi.
- Rozpoczęła się trzecia chińska załogowa misja kosmiczna Shenzhou 7.
- 2009 – Vlad Filat został premierem Mołdawii.
Urodzili się
- 1403 – Ludwik III Andegaweński, książę Andegawenii, książę Kalabrii (zm. 1434)
- 1599 – Francesco Borromini, włoski architekt (zm. 1667)
- 1644 – Ole Rømer, duński astronom (zm. 1710)
- 1657 – Imre Thököly, węgierski polityk, książę Siedmiogrodu (zm. 1705)
- 1683 – Jean-Philippe Rameau, francuski kompozytor (zm. 1764)
- 1694 – Henry Pelham, angielski polityk, premier Wielkiej Brytanii (zm. 1754)
- 1711 – Qianlong, cesarz Chin (zm. 1799)
- 1744 – Fryderyk Wilhelm II, król Prus (zm. 1797)
- 1749 – Abraham Gottlob Werner, pruski geolog, mineralog (zm. 1817)
- 1764 – Fletcher Christian, brytyjski marynarz, przywódca buntu na ''Bounty'' (zm. 1790-1793)
- 1804 – Michał Grabowski, polski pisarz (zm. 1863)
- 1818 – Michał Belina-Czechowski, polski duchowny adwentystów, działacz społeczny (zm. 1876)
- 1862 – Billy Hughes, australijski polityk, premier Australii (zm. 1952)
- 1866 – Thomas Morgan, amerykański genetyk, laureat Nagrody Nobla (zm. 1945)
- 1867 – Jewgienij Miller, rosyjski generał, dyplomata, dowódca białej armii (zm. 1939)
- 1868 – Jaroslav Kvapil, czeski reżyser teatralny, pisarz (zm. 1950)
- 1869 – Rudolf Otto, niemiecki filozof, teolog (zm. 1937)
- 1884 – Tanzan Ishibashi, japoński polityk, premier Japonii (zm. 1973)
- 1886:
- Nobutake Kondō, japoński admirał (zm. 1953)
- May Sutton, amerykańska tenisistka (zm. 1975)
- 1887 – Stanisław Śliwiński, polski prawnik (zm. 1959)
- 1893 – Michał Kozal, błogosławiony, polski duchowny katolicki, biskup włocławski (zm. 1943)
- 1895:
- Stanisław Łapiński, polski aktor (zm. 1972)
- Sylvester Saller, amerykański franciszkanin, biblista, archeolog (zm. 1976)
- 1896 – Alessandro Pertini, włoski polityk, prezydent Włoch (zm. 1990)
- 1897 – William Faulkner, amerykański pisarz, laureat Nagrody Nobla (zm. 1962)
- 1901 – Robert Bresson, francuski reżyser filmowy (zm. 1999)
- 1902:
- Zofia Jaroszewska, polska aktorka (zm. 1985)
- Hanka Ordonówna, polska piosenkarka, aktorka (zm. 1950)
- 1903 – Mark Rothko, amerykański malarz pochodzenia rosyjskiego (zm. 1970)
- 1904 – Wojciech Trojanowski, polski lekkoatleta, dziennikarz (zm. 1988)
- 1906:
- José Figueres Ferrer, kostarykański polityk, prezydent Kostaryki (zm. 1990)
- Jaroslav Ježek, czeski kompozytor, pianista, dyrygent, aktor (zm. 1942)
- Dymitr Szostakowicz, rosyjski kompozytor (zm. 1975)
- 1908:
- Roger Beaufrand, francuski kolarz torowy (zm. 2007)
- Irena Lorentowicz, polski malarka, scenograf, pedagog (zm. 1985)
- Eugen Suchoň, słowacki kompozytor (zm. 1993)
- 1909 – Anatol Fejgin, polski działacz komunistyczny, funkcjonariusz aparatu bezpieczeństwa PRL (zm. 2002)
- 1910 – Jerzy Srokowski, polski grafik, ilustrator książek, scenograf (zm. 1976)
- 1912:
- Michał Grendys, polski polityk, wiceprzewodniczący FJN (zm. 1987)
- Jadwiga Kuryluk, polska aktorka (zm. 1995)
- 1913 – Josef Bican, czeski piłkarz (zm. 2001)
- 1916:
- Zdzisław Dziędzielewicz-Kirkin, polski taternik, alpinista, przewodnik tatrzański, działacz harcerski (zm. 2010)
- Eduardo Noriega, meksykański aktor (zm. 2007)
- Bogdan Zakrzewski, polski historyk literatury (zm. 2011)
- 1919 – Stanisław Hadyna, polski kompozytor, dyrygent (zm. 1999)
- 1920:
- Władysław Bochenek, polski pisarz, tłumacz
- Siergiej Bondarczuk, rosyjski aktor, reżyser filmowy (zm. 1994)
- 1921:
- Stefan Csorich, polski hokeista (zm. 2008)
- Robert Muldoon, nowozelandzki polityk, premier Nowej Zelandii (zm. 1992)
- 1922:
- Hammer DeRoburt, polityk Nauru, prezydent Nauru (zm. 1992)
- Roger Etchegaray, francuski duchowny katolicki, arcybiskup Marsylii, kardynał
- 1923 – Sam Rivers, amerykański saksofonista jazzowy, kompozytor (zm. 2011)
- 1926:
- Tadeusz Pluciński, polski aktor
- Aldo Ray, amerykański aktor (zm. 1991)
- 1928 – Harold Becker, amerykański reżyser filmowy
- 1929:
- Stanisław Goszczurny, polski pisarz (zm. 2003)
- Barbara Walters, amerykańska prezenterka telewizyjna
- 1930 – Bogusz Bilewski, polski aktor (zm. 1995)
- 1932:
- Glenn Gould, kanadyjski pianista (zm. 1982)
- Adolfo Suárez, hiszpański polityk, premier Hiszpanii
- 1933 – Tomasz Niewodniczański, polski fizyk jądrowy (zm. 2010)
- 1934 – John Bull, amerykański astronauta (zm. 2008)
- 1935:
- Mieczysław Całka, polski aktor (zm. 2003)
- Andrzej Głoskowski, polski aktor
- Maj Sjöwall, szwedzki pisarz
- 1936 – Teresa Kałuda, polska aktorka
- 1938 – Jonathan Motzfeldt, grenlandzki polityk, premier Grenlandii (zm. 2010)
- 1939 – Feroz Khan, indyjski aktor (zm. 2009)
- 1940 – Edward Czernik, polski lekkoatleta, skoczek wzwyż
- 1941 – Takao Sakurai, japoński bokser (zm. 2012)
- 1943 – Robert Gates, amerykański polityk, dyrektor CIA, sekretarz obrony
- 1944:
- Witalij Cieszkowski, rosyjski szachista (zm. 2011)
- Michael Douglas, amerykański aktor
- 1945:
- Tomasz Ciecierski, polski malarz
- Dee Dee Warwick, amerykańska piosenkarka (zm. 2008)
- 1946 – Andrzej Sobczak, polski autor tekstów piosenek, artysta kabaretowy, felietonista (zm. 2011)
- 1948 – Charles de Gaulle, francuski polityk, poseł do Parlamentu Europejskiego
- 1949 – Anson Williams, amerykański reżyser filmowy, aktor
- 1949 – Kuba Zaklukiewicz, polski aktor (zm. 1998)
- 1950 – Stanisław Szozda, polski kolarz szosowy
- 1951:
- Abdellah Blinda, marokański trener piłkarski (zm. 2010)
- Mark Hamill, amerykański aktor
- Tomasz Jasiński, polski historyk
- 1952 – Christopher Reeve, amerykański aktor (zm. 2004)
- 1954:
- Antymos Apostolis, polski gitarzysta pochodzenia greckiego zespołu SBB
- Mirosław Mojsiuszko, polski piłkarz, trener piłkarski, działacz sportowy
- Jacek Skubikowski, polski piosenkarz, kompozytor, autor tekstów piosenek (zm. 2007)
- 1955:
- Karl-Heinz Rummenigge, niemiecki piłkarz
- Steven Severin, brytyjski muzyk zespołu Siouxsie & the Banshees
- Zucchero, włoski piosenkarz
- 1957 – Wojciech Biedroń, polski reżyser, aktor
- 1958:
- Michael Madsen, amerykański aktor
- Wacław Wieczorek, polski pilot sportowy (zm. 2011)
- 1960:
- Ihor Biełanow, ukraiński piłkarz
- Mariusz Łukasiewicz, polski przedsiębiorca, założyciel Lukas Banku i Eurobanku (zm. 2004)
- 1961 – Heather Locklear, amerykańska aktorka
- 1962 – Dariusz Wdowczyk, polski piłkarz, trener piłkarski
- 1964:
- Carlos Ruiz Zafón, hiszpański pisarz
- Paweł Zalewski, polski polityk
- 1965:
- Mariusz Kamiński, polski polityk, poseł na Sejm RP, szef CBA
- Scottie Pippen, amerykański koszykarz
- 1966 – Stanisław Bunin, rosyjski pianista
- 1968 – Will Smith, amerykański aktor, producent filmowy, raper
- 1969:
- Radostin Stojczew, bułgarski siatkarz
- Ron Thal, amerykański gitarzysta grupy Guns N’Roses
- Catherine Zeta-Jones, walijska aktorka
- 1970:
- David Belhumeur, kanadyjski narciarz dowolny
- Jonas Čekuolis, litewski dziennikarz, polityk
- 1971:
- Hennadij Kozar, ukraiński piłkarz
- Josemir Lujambio, urugwajski piłkarz
- 1972:
- Shem Kororia, kenijski biegacz długodystansowy
- Artur Żukowski, polski żołnierz (zm. 2004)
- 1973:
- Tijjani Babangida, nigeryjski piłkarz
- Grigol Czanturia, gruziński piłkarz, bramkarz
- Ras Kass, amerykański raper
- Bridget Marquardt, amerykańska modelka, aktorka, prezenterka telewizyjna
- Bridgette Wilson, amerykańska aktorka
- 1974:
- Olivier Dacourt, francuski piłkarz
- Gary Gomez, amerykański bokser
- Tye Harvey, amerykański lekkoatleta, skoczek o tyczce
- Daniel Kessler, amerykański gitarzysta zespołu Interpol
- 1975:
- Daniela Ceccarelli, włoska narciarka alpejska
- Zé Elias, brazylijski piłkarz
- Ashley Fisher, australijski tenisista
- 1976:
- 1977:
- Łukasz Borowicz, polski dyrygent
- Dominika Kurdziel, polska perkusistka, wokalistka, aktorka
- 1978:
- Martin Koukal, czeski biegacz narciarski
- Mārtiņš Rubenis, łotewski saneczkarz
- Rafał Wiechecki, polski polityk
- Radosław Wnuk, polski siatkarz
- 1979 – Michele Scarponi, włoski kolarz szosowy
- 1980:
- T.I., amerykański raper, aktor
- Nikola Žigić, serbski piłkarz
- 1981:
- Lee Norris, amerykański aktor
- Angelo Palombo, włoski piłkarz
- 1983 – Marcin Burkhardt, polski piłkarz
- 1986:
- Heidi El Tabakh, kanadyjska tenisistka
- Rafał Karcz, polski zawodnik kick-boxingu
- Asan Tachtachunow, kazachski skoczek narciarski
- 1987 – Monica Niculescu, rumuńska tenisistka
- 1990 – Mao Asada, japońska łyżwiarka figurowa
- 1991 – Emmy Clarke, amerykańska aktorka
Zmarli
- 303 – Firminiusz, święty, hiszpański misjonarz (ur. 272)
- 1066 – Harald III Surowy, król Norwegii (ur. ok. 1015)
- 1086 – Wilhelm VIII, książę Akwitanii (ur. 1025)
- 1185 – (lub 25 listopada) Lucjusz III, papież (ur. ok. 1110)
- 1506 – Filip I Piękny, książę Burgundii, król Kastylii (ur. 1478)
- 1534 – Klemens VII, papież (ur. 1478)
- 1617 – Go-Yozei, cesarz Japonii (ur. 1572)
- 1617 – Franciszek Suarez, hiszpański filozof (ur. 1548)
- 1630 – Ambrosio Spinola, hiszpański dowódca wojskowy, kondotier (ur. 1569)
- 1665 – Maria Anna Habsburg, księżna Bawarii, żona Maksymiliana I (ur. 1610)
- 1777 – Johann Heinrich Lambert, szwajcarski matematyk, filozof, fizyk, astronom pochodzenia francuskiego (ur. 1728)
- 1849 – Johann Strauss (ojciec), austriacki kompozytor (ur. 1804)
- 1866 – Fryderyk Skarbek, hrabia, polski ekonomista, pisarz, historyk, polityk, profesor Uniwersytetu Warszawskiego (ur. 1792)
- 1871 – Louis-Joseph Papineau, kanadyjski prawnik, polityk, przywódca rebelii w Dolnej Kanadzie (ur. 1786)
- 1896 – Wanda Malczewska, sługa Boża, polska mistyczka (ur. 1822)
- 1931 – Aleksander Skrzyński, polski polityk, premier Polski (ur. 1882)
- 1933 – Paul Ehrenfest, austriacki fizyk, matematyk (ur. 1880)
- 1939:
- Stanisław Janicki, polski polityk, minister rolnictwa i dóbr państwowych (ur. 1872)
- Helena Marcello-Palińska, polska aktorka (ur. 1860)
- 1940 – Stefan Frankowski, polski kontradmirał, dowódca Morskiej Obrony Wybrzeża (ur. 1887)
- 1942:
- Władysław Joungan, polski teolog, historyk (ur. ?)
- Andrievs Niedra, łotewski duchowny luterański, poeta, dziennikarz, polityk, premier Łotwy (ur. 1871)
- 1944 – polegli w powstaniu warszawskim:
- Eugeniusz Lokajski, polski lekkoatleta, uczestnik Igrzysk Olimpijskich, żołnierz AK, uczestnik powstania warszawskiego (ur. 1908)
- 1954:
- Vitaliano Brancati, włoski pisarz (ur. 1907)
- Eugeni d'Ors, hiszpański pisarz, filozof (ur. 1882)
- 1958 – John Watson, amerykański psycholog (ur. 1878)
- 1963:
- Georg Lindemann, niemiecki generał, dowódca 18. Armii (ur. 1884)
- Kurt Zeitzler, niemiecki generał, szef Sztabu Generalnego Wojsk Lądowych (ur. 1895)
- 1967 – Stanisław Sosabowski, polski generał, dowódca 1. Samodzielnej Brygady Spadochronowej (ur. 1892)
- 1968 – Cornell Woodrich, amerykański pisarz (ur. 1903)
- 1970 – Erich Maria Remarque, niemiecki pisarz (ur. 1898)
- 1972 – Aleksander Kobzdej, polski malarz (ur. 1920)
- 1976 – Adam Vetulani, polski historyk prawa, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego (ur. 1901)
- 1980:
- John Bonham, brytyjski perkusista zespołu Led Zeppelin (ur. 1948)
- Lewis Milestone, amerykański reżyser filmowy (ur. 1895)
- 1983:
- Leopold III Koburg, król Belgów (ur. 1901)
- Roman Wójtowicz, polski aktor (ur. 1908)
- 1984 – Walter Pidgeon, kanadyjski aktor (ur. 1897)
- 1985 – Zofia Jaroszewska, polska aktorka (ur. 1902)
- 1986:
- Hans Batz, niemiecki polityk (ur. 1927)
- Nikołaj Siemionow, rosyjski chemik, laureat Nagrody Nobla (ur. 1896)
- 1987 – Mary Astor, amerykańska aktorka (ur. 1906)
- 1987 – Emlyn Williams, walijski aktor, reżyser filmowy (ur. 1905)
- 1988 – Kazimierz Konrad, polski operator filmowy (ur. 1921)
- 1991 – Klaus Barbie, niemiecki działacz nazistowski, zbrodniarz wojenny (ur. 1913)
- 1991 – Viviane Romance, francuska aktorka (ur. 1912)
- 1992 – César Manrique hiszpański malarz, rzeźbiarz, architekt, ekolog (ur. 1919)
- 1993 – Maciej Borniński, polski aktor (ur. 1929)
- 1997 – Maria Modzelewska, polska aktorka (ur. 1903)
- 1999:
- Teodor Kocerka, polski wioślarz (ur. 1927)
- Marion Zimmer Bradley, amerykańska pisarka fantasy (ur. 1930)
- 2003:
- Stanisław Michalski, polski duchowny katolicki, kapelan emigracji, pułkownik artylerii WP (ur. 1916)
- Franco Modigliani, amerykański ekonomista, laureat Nagrody Nobla (ur. 1918)
- Edward Said, amerykański teoretyk postkolonializmu (ur. 1935)
- 2005 – Kazimierz Głazek, polski taternik, alpinista (ur. 1939)
- 2006 – Maria Ewa Dziewulska, polska charakteryzatorka
- 2007:
- István Gaál, węgierski reżyser filmowy (ur. 1933)
- Haidar Abdel Shafi, palestyński polityk, dyplomata, założyciel Organizacji Wyzwolenia Palestyny (ur. 1919)
- 2008 – Horatiu Radulescu, rumuński kompozytor (ur. 1942)
- 2009:
- Willy Breinholst, duński pisarz (ur. 1918)
- Alicia de Larrocha, hiszpańska pianistka (ur. 1923)
- 2010:
- Jan Hencz, polski aktor (ur. 1946)
- Kazimierz Romanowicz, polski żołnierz 2. Korpusu Polskiego, wydawca, twórca księgarni i wydawnictwa „Libella” (ur. 1916)
- 2011:
- Theyab Awana, piłkarz ze Zjednoczonych Emiratów Arabskich (ur. 1990)
- Wangari Maathai, kenijska działaczka ekologiczna, laureatka Nagrody Nobla (ur. 1940)