25 marca
Święta
- 708 – Konstantyn został wybrany 88. papieżem.
- 717 – Leon III Izauryjczyk został koronowany na cesarza bizantyjskiego.
- 1005 – Król Szkocji Kenneth III zginął w bitwie pod Monzievaird z rąk swego kuzyna i następcy, Malcolma II.
- 1199 – W czasie oblężenia francuskiego zamku Châlus-Chabrol król Anglii Ryszard I Lwie Serce ugodzony został przez jednego z obrońców bełtem. Pociągnęło to za sobą zakażenie i śmierć króla 6 kwietnia.
- 1223 – Sancho II został królem Portugalii.
- 1306 – Robert I Bruce został królem Szkocji.
- 1409 – Rozpoczął się Sobór w Pizie.
- 1420 – Zwycięstwo husytów nad czeskimi wojskami Zygmunta Luksemburskiego w bitwie pod Sudomierzem.
- 1436 – Papież Eugeniusz IV dokonał poświęcenia katedry Santa Maria del Fiore we Florencji.
- 1609 – Do służby w Holenderskiej Kompanii Wschodnioindyjskiej wszedł Halve Maen, okręt żeglarza i odkrywcy Henry’ego Hudsona.
- 1634 – Pierwsi angielscy osadnicy przybyli do Maryland.
- 1655 – Holenderski astronom Christiaan Huygens odkrył Tytana, największy z księżyców Saturna.
- 1676 – Wojna Francji z koalicją hiszpańsko-austriacko-lotaryńską: zwycięstwo wojsk francuskich w bitwie pod Messyną.
- 1678 – Po tygodniowym oblężeniu przez Francuzów skapitulowała hiszpańska załoga twierdzy Ypern.
- 1793 – Wielka Brytania i Rosja zawarły sojusz przeciwko Francji.
- 1799 – II koalicja antyfrancuska: zwycięstwo wojsk austriackich nad francuską Armią Dunaju w bitwie pod Stockach.
- 1802 – Podpisano francusko-brytyjski pokój w Amiens.
- 1807 – Wielka Brytania zniosła niewolnictwo.
- 1821 – Grecja ogłosiła niepodległość (od Imperium Osmańskiego).
- 1857 – Édouard-Léon Scott de Martinville opatentował fonautograf, pierwsze urządzenie do zapisu dźwięku.
- 1903 – Założono argentyński klub piłkarski Racing Club de Avellaneda.
- 1908 – Założono brazylijski klub piłkarski Atlético Mineiro Belo Horizonte.
- 1911 – W pożarze w szwalni (Triangle Shirtwaist Factory) w Nowym Jorku zginęło 145 osób.
- 1918 – Białoruś ogłosiła niepodległość. Powstała Białoruska Republika Ludowa.
- 1924 – Proklamowano Drugą Republikę Grecką.
- 1927 – Wszedł do służby japoński lotniskowiec Akagi.
- 1935 – Paul Van Zeeland został premierem Belgii.
- 1936 – Podpisano brytyjsko-francusko-amerykański Traktat londyński w sprawie ograniczenia zbrojeń morskich.
- 1941:
- Jugosławia przystąpiła do Paktu trzech.
- Niemiecki krążownik pomocniczy HSK Thor zatopił u zachodniego wybrzeża Afryki płynący do Bombaju statek pasażerski SS Britannia, w wyniku czego zginęło 122 członków załogi i 127 pasażerów.
- 1943:
- Ata Bej al-Ajjubi został prezydentem Syrii.
- Wojna na Pacyfiku: lotnictwo amerykańskie dokonało pierwszego nalotu bombowego na okupowaną przez Japończyków wyspę Nauru.
- 1945 – Około 180 robotników przymusowych, węgierskich Żydów, zostało zamordowanych w austriackim Rechnitz.
- 1947 – W wyniku eksplozji w kopalni węgla kamiennego w Centralii w stanie Illinois zginęło 111 górników.
- 1949:
- Rozpoczęła się druga fala deportacji dziesiątek tysięcy obywateli Estonii, Łotwy i Litwy do syberyjskich łagrów.
- Ukazało się pierwsze wydanie francuskiego tygodnika Paris Match.
- 1954 – Odbyła się 26. ceremonia wręczenia Oscarów.
- 1955 – Dokonano oblotu amerykańskiego myśliwca Chance Vought F-8 Crusader.
- 1957 – Przedstawiciele rządów Francji, Włoch, Niemiec, Belgii, Holandii i Luksemburga podpisali Traktaty rzymskie, tworzące Europejską Wspólnotę Gospodarczą (EWG) i Europejską Wspólnotę Energii Atomowej (EURATOM).
- 1958 – Została poświęcona bazylika św. Piusa X w Lourdes.
- 1960:
- Fernando Tambroni został premierem Włoch.
- W Londynie odbył się 5. Konkurs Piosenki Eurowizji.
- 1961 – Wystrzelono testowy statek kosmiczny Korabl-Sputnik 5 z psem Gwiazdeczką na pokładzie.
- 1969 – Jahja Khan został prezydentem Pakistanu.
- 1971:
- Odbył się pierwszy lot samolotu transportowego Ił-76.
- Wojsko pakistańskie rozpoczęło pacyfikację Bengalu Wschodniego, aresztując Mudżibura Rahmana i zabijając wielu innych zwolenników niepodległego Bangladeszu.
- 1972 – W Edynburgu odbył się 17. Konkurs Piosenki Eurowizji.
- 1975 – Król Arabii Saudyjskiej Faisal ibn Abd al-Aziz as-Saud został zastrzelony przez swego bratanka.
- 1977 – Josef Ratzinger został mianowany przez papieża Pawła VI na arcybiskupa Monachium i Fryzyngi.
- 1979 – Pierwszy w pełni funkcjonalny amerykański wahadłowiec Columbia został dostarczony do Centrum Kosmicznego im. Johna F. Kennedy’ego na Florydzie.
- 1981 – Na kanaryjskiej wyspie La Gomera założono Park Narodowy Garajonay.
- 1982:
- Brytyjski parlament uchwalił ustawę (Canada Act) usuwającą resztki zależności legislacyjnej Kanady i nadającą jej pełną suwerenność.
- Ustanowiono stopień marszałka NRD.
- 1984 – Papież Jan Paweł II podpisał adhortację Redemptionis Donum.
- 1985 – Odbyła się 57. ceremonia wręczenia Oscarów.
- 1987 – Jan Paweł II wydał encyklikę Redemptoris Mater.
- 1988 – W Orlando na Florydzie Artur Wojdat jako drugi polski pływak w historii ustanowił rekord świata na 400 m stylem dowolnym (3.47,38).
- 1990:
- Na Węgrzech odbyły się pierwsze po upadku komunizmu demokratyczne wybory parlamentarne.
- W wyniku podpalenia nielegalnego latynoskiego klubu nocnego Happy Land na nowojorskim Bronksie zginęło 87 osób.
- Wystartowała sportowa stacja telewizyjna Sky Sports.
- 1991 – Odbyła się 63. ceremonia wręczenia Oscarów.
- 1992 – Utworzono Uniwersytet Trnawski na Słowacji.
- 1994:
- 1995 – Jan Paweł II wydał encyklikę Evangelium Vitae.
- 1996:
- Kometa Hyakutake zbliżyła się na najmniejszą odległość do Ziemi.
- Odbyła się 68. ceremonia wręczenia Oscarów.
- Wielka Brytania, Francja i USA jako 3 ostanie mocarstwa atomowe podpisały protokoły do Traktatu z Rarotonga z 6 sierpnia 1985 roku, ustanawiającego strefę bezatomową na obszarze południowego Pacyfiku.
- 1999:
- John Bani został prezydentem Vanuatu.
- W Estonii powstał drugi rząd Marta Laara.
- 2000:
- Jan Paweł II odwiedził Bazylikę Zwiastowania w Nazarecie w Izraelu.
- Prezydent USA Bill Clinton przybył z wizytą do Pakistanu. Była to pierwsza wizyta na tym szczeblu od 1969 r.
- 2001:
- Dania, Finlandia, Szwecja oraz kraje Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA) – Islandia i Norwegia przystąpiły do Układu z Schengen.
- Odbyła się 73. ceremonia wręczenia Oscarów.
- 2002:
- Około 2 tys. osób zginęło w trzęsieniu ziemi w afgańskiej prowincji Baghlan.
- Został wystrzelony chiński statek kosmiczny Shenzhou 3 z manekinem w skafandrze na pokładzie.
- 2003 – II wojna w Zatoce Perskiej: zwycięstwo wojsk alianckich w bitwie pod Umm Qasr.
- 2005:
- Białoruskie siły bezpieczeństwa stłumiły tzw. dżinsową rewolucję.
- Otwarto dla zwiedzających wystawę Expo 2005 w japońskiej prefekturze Aichi.
- Tulipanowa rewolucja w Kirgistanie: Kurmanbek Bakijew został tymczasowym prezydentem kraju w miejsce obalonego Askara Akajewa.
- 2007:
- Adam Małysz po raz czwarty (i ostatni) w karierze zdobył Kryształową Kulę Pucharu Świata w skokach narciarskich.
- Brigitte Mohnhaupt, niemiecka terrorystka z Frakcji Czerwonej Armii (RAF), została po 24 latach zwolniona z więzienia.
- Sidi uld Szajch Abdallahi wygrał wybory prezydenckie w Mauretanii.
- 2008:
- II wojna w Zatoce Perskiej: rozpoczęła się bitwa o Basrę.
- Yousaf Raza Gilani został premierem Pakistanu.
- Wojsko komoryjskie wspierane przez siły Unii Afrykańskiej dokonało inwazji na zbuntowaną wyspę Anjouan.
- 2009 – Klaus Tschütscher został premierem Liechtensteinu.
Urodzili się
- 850 – Seiwa, cesarz Japonii (zm. 880)
- 1252 – Konradyn Hohenstauf, książę Szwabii, król Sycylii i Neapolu, tytularny król Jerozolimy (zm. 1268)
- 1259 – Andronik II Paleolog, cesarz bizantyński (1282-1328), zm. (1332)
- 1347 – Katarzyna ze Sieny, święta, włoska zakonnica, stygmatyczka (zm. 1380)
- 1479 – Wasyl III Rurykowicz, wielki książę moskiewski (zm. 1533)
- 1541 – Francesco I de' Medici, Wielki Książę Toskanii (zm. 1587)
- 1667 – Krzysztof Antoni Szembek, polski duchowny katolicki, arcybiskup gnieźnieński, prymas Polski (zm. 1748)
- 1699 – Johann Adolf Hasse, niemiecki kompozytor (zm. 1783)
- 1767 – Joachim Murat, marszałek Francji, książę Bergu, król Neapolu (zm. 1815)
- 1769 – Salvatore Vigano, włoski tancerz, choreograf, kompozytor (zm. 1821)
- 1782 – Karolina Bonaparte, królowa Neapolu, żona Joachima Murata (zm. 1839)
- 1825 – Max Schultze, niemiecki anatom, histolog (zm. 1874)
- 1842 – Antonio Fogazzaro, włoski pisarz (zm. 1911)
- 1859 – Leon Wałęga, polski duchowny katolicki, biskup tarnowski (zm. 1933)
- 1860 – Franciszek Fiszer, polski erudyta, filozof (zm. 1937)
- 1865 – Joseph Langer, niemiecki malarz, konserwator dzieł sztuki, podróżnik (zm. 1918)
- 1867 – Arturo Toscanini, włoski dyrygent (zm. 1957)
- 1880 – Midhat Frashëri, albański pisarz, publicysta, polityk (zm. 1949)
- 1881 – Béla Bartók, węgierski kompozytor (zm. 1945)
- 1891 – Józef Niećko, polski działacz ruchu ludowego, publicysta (zm. 1953)
- 1896 – Ray Enright, amerykański reżyser filmowy (zm. 1965)
- 1897 – Jean Epstein, francuski reżyser filmowy (zm. 1953)
- 1899 – Cora Hansen, Kanadyjka znana z długowieczności
- 1905:
- Karol Olgierd Borchardt, polski pisarz (zm. 1986)
- Wanda Chodkowska, polska zakonnica, żołnierz AK (zm. 1944)
- 1908:
- Helmut Käutner, niemiecki reżyser filmowy (zm. 1980)
- Sir David Lean, brytyjski reżyser filmowy (zm. 1991)
- 1910 – Benzion Netanjahu, izraelski historyk, działacz syjonistyczny, ojciec Beniamina (zm. 2012)
- 1911 – Jack Ruby, amerykański właściciel klubu nocnego w Dallas, zabójca Lee Harveya Oswalda (zm. 1967)
- 1912 – Jean Vilar, francuski reżyser teatralny, aktor (zm. 1971)
- 1914 – Norman Borlaug, amerykański biolog pochodzenia norweskiego, laureat Nagrody Nobla (zm. 2009)
- 1915 – Georg Wilhelm von Hannover, niemiecki arystokrata (zm. 2006)
- 1920 – Paul Scott, brytyjski pisarz (zm. 1978)
- 1921:
- Hans Guido Mutke, niemiecki lotnik (zm. 2004)
- Simone Signoret, francuska aktorka (zm. 1985)
- 1922 – Stephen E. Toulmin, brytyjski filozof (zm. 2009)
- 1925 – Bogusław Lambach, polski operator filmowy (zm. 1988)
- 1926:
- Wiesława Mazurkiewicz, polska aktorka
- László Papp, węgierski bokser, trener bokserski (zm. 2003)
- Stefan Kacperski, polski prawnik, sędzia w Łodzi, działacz turystyczny PTTK (zm. 1976)
- 1927 – Eugeniusz Czajka, polski hokeista na trawie (zm. 2011)
- 1928:
- Joanna Kulmowa, polska pisarka, satyryk, tłumaczka
- James Lovell, amerykański astronauta
- 1929 – Cecil Taylor, awangardowy, jazzowy pianista amerykański
- 1932:
- Wiesław Myśliwski, polski pisarz
- Peter Walker, brytyjski polityk (zm. 2010)
- 1933 – Mariusz Gorczyński, polski aktor (zm. 1990)
- 1934 – Stanisław Swatowski, polski lekkoatleta (zm. 2008)
- 1935 – Izabella Cywińska, polska reżyserka teatralna i filmowa, krytyk teatralny, minister kultury i sztuki
- 1936 – Carl Kaufmann, niemiecki lekkoatleta (zm. 2008)
- 1939 – Regina Pisarek, polska piosenkarka (zm. 1998)
- 1941 – Władysław Skalski, polski polityk, działacz opozycji w PRL-u (zm. 2011)
- 1942 – Aretha Franklin, amerykańska piosenkarka
- 1943:
- Paul Michael Glaser, amerykański reżyser filmowy
- Paweł Ledniow, rosyjski pięcioboista nowoczesny (zm. 2010)
- 1944 – Andrzej Brzeski, polski muzyk jazzowy i bluesowy, kompozytor (zm. 2010)
- 1946:
- Daniel Bensaïd, francuski filozof, działacz polityczny, trockista (zm. 2010)
- Maurice Krafft, francuski wulkanolog (zm. 1991)
- 1947 – Sir Elton John, brytyjski piosenkarz, kompozytor
- 1949 – Kaja Danczowska, polska skrzypaczka, pedagog
- 1950 – Wojciech Pietranik, polski medalier
- 1951 – Maizie Williams, karaibska wokalistka zespołu Boney M.
- 1952:
- Jung Chang, brytyjska pisarka pochodzenia chińskiego
- Abdullah Zeneli, albański pisarz i wydawca
- 1954 – Bendt Bendtsen, duński polityk
- 1958:
- Andrzej Gołda, polski dziennikarz, scenarzysta filmowy
- Emil Hakl, czeski pisarz
- 1960:
- Peter Seisenbacher, austriacki judoka
- Brenda Strong, amerykańska aktorka
- 1961 – Makoto Ozone, japoński pianista jazzowy
- 1962:
- Wiesław Błach, polski judoka, trener judo
- Marcia Cross, amerykańska aktorka
- Grzegorz Kuczeriszka, polski operator filmowy
- 1965:
- Raffaella Baracchi, włoska aktorka
- Stefka Kostadinowa, bułgarska lekkoatletka, skoczkini wzwyż, do dziś aktualna rekordzistka świata w skoku wzwyż
- Sarah Jessica Parker, amerykańska aktorka
- 1966:
- Franco De Pena, wenezuelski reżyser filmowy
- Jeff Healey, kanadyjski muzyk (zm. 2008)
- 1967:
- Matthew Barney, amerykański artysta, filmowiec
- Brigitte McMahon, szwajcarska triathlonistka
- Debi Thomas, amerykańska łyżwiarka figurowa
- 1968 – Marek Czyż, polski dziennikarz
- 1969:
- Marcin Jahr, polski muzyk jazzowy
- Tomasz Lewandowski, polski gitarzysta i wokalista grupy Kinsky
- 1970 – Magnus Larsson, szwedzki tenisista
- 1971:
- Stacy Dragila, amerykańska tyczkarka
- Sheryl Swoopes, amerykańska koszykarka
- 1972 – Sébastien Flute, francuski łucznik sportowy
- 1973:
- Michaela Dorfmeister, austriacka narciarka alpejska
- Anders Fridén, szwedzki piosenkarz
- Radosław Rybak, polski siatkarz
- Marcin Wrona, polski reżyser, scenarzysta
- 1974:
- Laz Alonso, amerykański aktor
- Ksienija Rappoport, rosyjska aktorka
- Magdalena Stużyńska-Brauer, polska aktorka
- 1975:
- Arkadiusz Klimek, polski piłkarz
- Tomasz Paluch, polski piłkarz ręczny
- 1976:
- Thomas Frandsen, duński piłkarz
- Christoph Gruber, austriacki narciarz alpejski
- Wołodymyr Kłyczko, ukraiński bokser
- Marcin Mentel, polski gitarzysta
- 1977:
- Édgar Ramírez, wenezuelski aktor
- Andri Sigþórsson, islandzki piłkarz
- Dmitrij Tiomkin, kanadyjski szachista pochodzenia izraelskiego
- 1978 – Bartosz Król, polski wokalista rockowy, były wokalista zespołu Mafia
- 1979 – Lee Pace, amerykański aktor
- 1980 – Marcin Rogacewicz, polski aktor
- 1982:
- Sean Faris, amerykański aktor
- Danica Patrick, amerykańska zawodniczka wyścigów samochodowych
- 1985 – Isak Grimholm, szwedzki skoczek narciarski
Zmarli
- 752 – Stefan II, papież elekt (ur. ?)
- 1005 – Kenneth III, król Szkocji (ur. ?)
- 1053 – Prokop z Sazawy, święty, czeski opat z Sázavy (ur. ok. 970)
- 1223 – Alfons II Gruby, król Portugalii (ur. 1185)
- 1571 – Giovanni Animuccia, włoski kompozytor (ur. ok. 1500)
- 1751 – Fryderyk I Heski, król Szwecji (ur. 1676)
- 1873 – Wilhelm Marstrand, duński malarz (ur. 1810)
- 1882 – Charles de Salaberry, kanadyjski oficer, administrator (ur. 1820)
- 1895 – Marcin Giersz, mazurski nauczyciel, pisarz, wydawca (ur. 1808)
- 1908 – Małgorzata Flesch, niemiecka zakonnica, błogosławiona katolicka (ur. 1826)
- 1914 – Frédéric Mistral, francuski poeta (ur. 1830)
- 1918 – Claude Debussy, francuski kompozytor (ur. 1862)
- 1919:
- Michalina Jozafata Hordaszewska, błogosławiona, polska zakonnica (ur. 1869)
- Wilhelm Lehmbruck, niemiecki rzeźbiarz (ur. 1881)
- 1925 – Kazimierz Ruszkiewicz, polski duchowny katolicki, biskup warszawski (ur. 1836)
- 1926 – Lucjusz Komarnicki, polski historyk, teoretyk literatury, pedagog (ur. 1884)
- 1931 – Tomasz Bartkiewicz, polski kompozytor, organista (ur. 1865)
- 1954 – Leon Schiller, polski reżyser, krytyk i teoretyk teatralny (ur. 1887)
- 1957 – Max Ophüls, niemiecki reżyser filmowy (ur. 1902)
- 1961 – Arthur Drewry, angielski działacz sportowy, prezydent FIFA (ur. 1891)
- 1968 – Ignacy Świrski, polski duchowny katolicki, biskup siedlecki (ur. 1885)
- 1975 – Faisal ibn Abd al-Aziz as-Saud, król Arabii Saudyjskiej (ur. ok. 1906)
- 1980 – James Wright, amerykański poeta (ur. 1927)
- 1982 – Hugo Huppert, austriacki pisarz, działacz komunistyczny (ur. 1902)
- 1985 – Aleksandër Prosi, albański aktor (ur. 1920)
- 1987 – Iwan Iwanow-Wano, rosyjski reżyser filmów animowanych (ur. 1900)
- 1991 – Marcel Lefebvre, francuski duchowny katolicki, arcybiskup (ur. 1905)
- 1998:
- Zdzisław Kozień, polski aktor (ur. 1924)
- Daniel Massey, brytyjski aktor (ur. 1933)
- 1999:
- Ryszard Bakst, polski pianista (ur. 1926)
- Henryk Batowski, polski historyk, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego (ur. 1907)
- Wjaczesław Czornowił, ukraiński polityk, dysydent, publicysta (ur. 1937)
- 2002 – Jan Wiktor Nowak, polski duchowny katolicki, biskup siedlecki (ur. 1931)
- 2006:
- Marek Budziarek, polski teolog, historyk kościoła katolickiego (ur. 1951)
- Racío Dúrcal, hiszpańska aktorka, piosenkarka (ur. 1944)
- Richard Fleischer, amerykański reżyser filmowy (ur. 1916)
- Henryk Szwajcer, polski aktor (ur. 1916)
- Tom Toelle, niemiecki reżyser filmowy (ur. 1931)
- 2007:
- Jacek Lech, polski piosenkarz, wokalista zespołu Czerwono-Czarni (ur. 1947)
- Andranik Markarian, armeński polityk, premier Armenii (ur. 1951)
- 2007 – Lynn Merrick, amerykańska aktorka (ur. 1919)
- 2008 – Abby Mann, amerykański scenarzysta, twórca postaci Kojaka (ur. 1927)
- 2009:
- Milan Duškov, serbski reżyser, tłumacz (ur. 1950)
- Yukio Endō, japoński gimnastyk (ur. 1937)
- Gábor Ocskay, węgierski hokeista (ur. 1975)
- Giovanni Parisi, włoski bokser (ur. 1967)
- Andrzej Trepka, polski pisarz science fiction, dziennikarz (ur. 1923)
- 2010:
- Irena Sandecka, polska poetka, działaczka społeczna (ur. 1912)
- Kazimirs Špoģis, łotewski polityk, minister rolnictwa, wykładowca, rektor Łotewskiej Akademii Rolniczej (ur. 1927)
- Zdzisław Zabłotny, polski polityk, poseł na Sejm PRL (ur. 1930)
- 2011 – Henryk Urbanowski, polski pisarz, dziennikarz (ur. 1949)
- 2012:
- Czesław Michniak, polski pisarz, dziennikarz (ur. 1918)
- Tony Newton, brytyjski polityk (ur. 1937)
- Bert Sugar, amerykański dziennikarz sportowy, historyk sportu (ur. 1937)
- Antonio Tabucchi, włoski pisarz (ur. 1943)