23 stycznia
Święta
- 393 – Flawiusz Honoriusz otrzymał tytuł augusta.
- 635 – Kapitulacja bizantyjskiej Pelli (arab. Fihl) w Palestynie (dzisiaj w Jordanii).
- 971 – Potężny ostrzał prowadzony przez kuszników armii dynastii Song zdziesiątkował bojowe słonie armii południowej dynastii Han. Zwycięstwo to przypieczętowało los państwa Han, które wkrótce zostało wcielone do songowskiej monarchii. Była to ostatnia bitwa na terenie Chin w której użyto słoni.
- 1368 – Przywódca antymongolskiego powstania, mnich buddyjski Zhu Yuanzhang, po zdobyciu Pekinu ogłosił się cesarzem i rozpoczął panowanie dynastii Ming.
- 1556 – W wyniku trzęsienia ziemi w Chinach zginęło 830 tysięcy osób.
- 1570 – Został zamordowany James Stewart, 1. hrabia Moray, regent małoletniego króla Szkocji Jakuba I Stuarta.
- 1571:
- Inwazja Turków na Cypr: rozpoczęło się oblężenie Famagusty.
- Thomas Gresham założył giełdę w Londynie (Royal Exchange).
- 1579 – Północne prowincje Niderlandów podpisały unię utrechcką.
- 1656 – Francuski filozof Blaise Pascal opublikował pierwszą z 18 części swego dzieła Prowincjałki.
- 1719 – Utworzono księstwo Liechtenstein.
- 1780 – W Nowym Jorku zanotowano rekordowo niską dla tego miasta temperaturę (-27 °C).
- 1799 – Na terenie południowych Włoch powstała Republika Partenopejska.
- 1831 – Ustanowiono flagę Belgii.
- 1843 – Czech Jakub Kryštof Rad opatentował cukier w kostkach.
- 1855 – W Minneapolis otwarto pierwszy most nad rzeką Missisipi.
- 1870 – Amerykańska kawaleria dokonała w stanie Montana masakry 173 Indian (w większości kobiet i dzieci) ze szczepu Czarnych Stóp.
- 1895 – Norweski naukowiec Carsten Borchgrevink jako pierwszy człowiek wylądował na Antarktydzie.
- 1898 – José Evaristo Uriburu został prezydentem Argentyny.
- 1899 – Emilio Aguinaldo został pierwszym prezydentem Filipin.
- 1900 – II wojna burska: rozpoczęła się bitwa o Spion Kop.
- 1904 – Pożar strawił doszczętnie norweskie miasto Ålesund.
- 1907 – Charles Curtis jako pierwszy Indianin został wybrany do Senatu Stanów Zjednoczonych.
- 1909:
- 6 osób zginęło na pokładzie brytyjskiego transatlantyka RMS Republic po zderzeniu we mgle z włoskim liniowcem SS Florida koło przylądka Nantucket (Massachusetts).
- Dokonano oblotu francuskiego samolotu Blériot XI.
- Około 8 tys. osób zginęło w trzęsieniu ziemi w zachodnim Iranie.
- 1912 – W Hadze podpisano pierwszy międzynarodowy traktat dotyczący handlu opium.
- 1913 – Doszło do wojskowego przewrotu w Turcji i obalenia koalicji Unii Liberalnej. Ustanowiono dyktaturę wojskową, na czele której stanął İsmail Enver.
- 1933 – Weszła w życie 20. poprawka do Konstytucji Stanów Zjednoczonych.
- 1934 – Węgierski neurolog Ladislas J. Meduna podjął próbę wstrzyknięcia kamfory 33-letniemu pacjentowi w ciężkiej katatonii, doprowadzając po pięciu iniekcjach do ustąpienia jej objawów.
- 1937 – Wielki terror: w Moskwie rozpoczął się tzw. "proces siedemnastu" (oficjalnie "Proces alternatywnego antysowieckiego centrum trockistowskiego").
- 1940 – W czasie największej w historii Atlanty burzy śnieżnej spadło 25 cm śniegu.
- 1941 – Rumuńska organizacja faszystowska Żelazna Gwardia została zdelegalizowana po nieudanym puczu wymierzonym w rząd Iona Antonescu.
- 1942:
- W wileńskim getcie powstała Zjednoczona Organizacja Partyzancka.
- Wojna na Pacyfiku: wybuchły walki na Nowej Gwinei.
- 1943:
- II wojna światowa w Afryce: wojska alianckie zajęły Trypolis.
- Front wschodni: w kotle pod Stalingradem wylądował ostatni niemiecki samolot.
- 1944 – Kampania włoska: podczas desantu pod Anzio został zatopiony przez niemieckie lotnictwo brytyjski niszczyciel HMS Janus; zginęło 158 członków załogi, uratowano 94.
- 1958 – Admirał Wolfgang Larrazábal został tymczasowym prezydentem Wenezueli po ucieczce za granicę obalonego dyktatora Marcosa Péreza Jiméneza.
- 1960 – Jacques Piccard i Don Walsh w batyskafie Trieste dotarli po raz pierwszy do najgłębszego punktu na Ziemi – Głębi Challengera na Pacyfiku.
- 1961 – Ustanowiono Order Zasługi Wielkiego Księstwa Luksemburga.
- 1968:
- Amerykański okręt wojenny USS Pueblo został uprowadzony wraz z załogą do Korei Północnej.
- Powstała Izraelska Partia Pracy.
- W Danii odbyły się wybory parlamentarne.
- 1973 – Na islandzkiej wyspie Heimaey doszło do erupcji wulkanu Eldfell.
- 1979 – 27 osób zginęło w pożarze domu starców w fińskim mieście Virrat.
- 1980 – Prezydent USA Jimmy Carter ogłosił tzw. Doktrynę Cartera, dotyczącą zabezpieczenia amerykańskich interesów w Zatoce Perskiej.
- 1983 – Stacja NBC wyemitowała premierowy odcinek serialu Drużyna A.
- 1984 – Chile i Argentyna podpisały porozumienie kończące spór graniczny na Ziemi Ognistej.
- 1986 – Została odkryta Bianka, jeden z księżyców Urana.
- 1991 – Wojna domowa w Rwandzie: rebelianci z Rwandyjskiego Frontu Patriotycznego zdobyli miasto Ruhengeri.
- 1992 – W Kijowie otwarto ambasadę USA.
- 1997 – Madeleine Albright jako pierwsza kobieta została sekretarzem stanu USA.
- 2003:
- Odebrano ostatnie sygnały z sondy kosmicznej Pioneer 10.
- W Pakistanie uprowadzono dziennikarza Daniela Pearla, zamordowanego kilka dni później.
- 2005 – Wiktor Juszczenko został zaprzysiężony na prezydenta Ukrainy.
- 2006:
- Konserwatywna Partia Kanady Stephena Harpera wygrała wybory parlamentarne.
- W katastrofie kolejowej w Bioče w Czarnogórze zginęły 44 osoby, a około 200 zostało rannych.
- 2007 – 5 ochroniarzy z amerykańskiej prywatnej firmy Blackwater zginęło w helikopterze zestrzelonym nad Bagdadem.
- 2008 – Premier Grecji Kostas Karamanlis przybył do Turcji z pierwszą od 49 lat wizytą na tym szczeblu.
- 2009 – Kobieta i dwoje dzieci zginęło, a 12 osób zostało rannych od ciosów nożem, podczas ataku szaleńca na żłobek w belgijskim Dendermonde.
- 2011 – Urzędujący prezydent Portugalii Aníbal Cavaco Silva został wybrany na II kadencję.
Urodzili się
- 1350 – Wincenty Ferreriusz, święty, hiszpański misjonarz (zm. 1419)
- 1688 – Ulryka Eleonora Wittelsbach, królowa Szwecji, żona Fryderyka I (zm. 1741)
- 1693 – Anna Iwanowna, caryca Rosji (zm. 1740)
- 1752 – Muzio Clementi, włoski kompozytor, pianista (zm. 1832)
- 1783 – Stendhal, francuski pisarz (zm. 1842)
- 1832 – Édouard Manet, francuski malarz (zm. 1883)
- 1840 – Ernst Abbe, niemiecki fizyk (zm. 1905)
- 1858 – Oswald Balzer, polski historyk prawa i ustroju Polski (zm. 1933)
- 1862 – David Hilbert, niemiecki matematyk (zm. 1943)
- 1873 – Karol Irzykowski, polski pisarz, krytyk literacki, filmowy i teatralny (zm. 1944)
- 1876 – Otto Diels, niemiecki chemik, laureat Nagrody Nobla (zm. 1954)
- 1885 – Bolesław Wallek-Walewski, polski kompozytor, dyrygent, pedagog (zm. 1944)
- 1888:
- Leadbelly, amerykański muzyk bluesowy (zm. 1949)
- Ryszard Sobiszewski, polski aktor, tancerz, pedagog (zm. 1975)
- 1891 – Antonio Gramsci, włoski pisarz, filozof, polityk (zm. 1937)
- 1896 – Szarlotta, wielka księżna Luksemburga (zm. 1985)
- 1898:
- Siergiej Eisenstein, radziecki reżyser filmowy (zm. 1948)
- Randolph Scott, amerykański aktor (zm. 1987)
- 1903 – Grigorij Aleksandrow, rosyjski reżyser filmowy (zm. 1983)
- 1905 – Konstanty Ildefons Gałczyński, polski poeta (zm. 1953)
- 1906:
- Lester Horton, amerykański choreograf, tancerz i nauczyciel (zm. 1953)
- Antoni Kenar, polski rzeźbiarz (zm. 1959)
- 1907:
- Dan Duryea, amerykański aktor (zm. 1968)
- Hideki Yukawa, japoński fizyk (zm. 1981)
- 1910 – Django Reinhardt, belgijski gitarzysta pochodzenia cygańskiego (zm. 1953)
- 1913 – Jean-Michel Atlan, francuski artysta i malarz (zm. 1960)
- 1915 – Sir Arthur Lewis, brytyjski ekonomista, laureat Nagrody im. Alfreda Nobla (zm. 1991)
- 1917 – Krystyna Szczepańska, polska śpiewaczka operowa (mezzosopran) (zm. 1986)
- 1918 – Gertrude Elion, amerykańska farmakolog, laureatka nagrody Nobla (zm. 1999)
- 1920:
- Gottfried Böhm, niemiecki architekt, rzeźbiarz
- Henry Eriksson, szwedzki lekkoatleta, średniodystansowiec (zm. 2000)
- 1920 – Walter Frederick Morrison, amerykański wynalazca, pomysłodawca frisbee (zm. 2010)
- 1921 – Kazimierz Konrad, polski operator filmowy (zm. 1988)
- 1922 – Jerzy Adamski, polski krytyk literacki i teatralny (zm. 2001)
- 1923:
- Michel Droit, francuski pisarz, dziennikarz (zm. 2000)
- Grzegorz Pecuch, polski rzeźbiarz, pedagog (zm. 2008)
- 1924 – Leopold Raznowiecki, polski wojskowy, generał brygady (zm. 2007)
- 1925 – Krzysztof Zamenhof-Zaleski, polski inżynier, konstruktor, esperantysta
- 1927:
- Zbigniew Kaszkur, polski satyryk, autor tekstów piosenek (zm. 1999)
- Michał Żywień, polski dziennikarz (zm. 2008)
- 1928:
- Jeanne Moreau, francuska aktorka
- Tadeusz Śliwiak, polski poeta (zm. 1994)
- 1929:
- John Polanyi, kanadyjski chemik, laureat Nagrody Nobla
- Hannelore Valencak, austriacka pisarka (zm. 2004)
- 1930:
- William Pogue, amerykański astronauta
- Mervyn Rose, australijski tenisista
- Henryk Samsonowicz, polski historyk, polityk, minister edukacji narodowej
- Derek Walcott, karaibski poeta, laureat Nagrody Nobla
- Teresa Żylis-Gara, polska śpiewaczka operowa (sopran)
- 1933 – Bill Hayden, australijski polityk, minister spraw zagranicznych, gubernator generalny Australii
- 1934 – Lou Antonio, amerykański reżyser filmowy
- 1940 – Werner Krämer, niemiecki piłkarz (zm. 2010)
- 1943 – Gary Burton, amerykański wibrafonista jazzowy
- 1944:
- Bernard Cornwell, brytyjski pisarz
- Charles Correll, amerykański reżyser filmowy (zm. 2004)
- Rutger Hauer, holenderski aktor
- 1946:
- Borys Bieriezowski, rosyjski polityk
- Michał Kleiber, polski matematyk, informatyk, polityk, minister nauki i informatyzacji
- 1947:
- Barbara Falender, polska rzeźbiarka
- Zbigniew Niemczycki, polski przedsiębiorca
- Megawati Soekarnoputri, indonezyjska polityk, prezydent Indonezji
- 1950 – Richard Dean Anderson, amerykański aktor
- 1951 – Margaret Bailes, amerykańska sprinterka
- 1952 – Henrique Mecking, brazylijski szachista
- 1955 – Przemysław Berg, polski dziennikarz
- 1957:
- Karolina Grimaldi, księżna Hanoweru, księżniczka Monako
- Ewa Małas-Godlewska, polska śpiewaczka operowa (sopran)
- Paul Steiner, niemiecki piłkarz
- 1958:
- Jan Maria Jackowski, polski polityk, historyk, publicysta
- Siergiej Litwinow, rosyjski młociarz
- 1960 – Štefan Svitek, słowacki zabójca (zm. 1989)
- 1961 – Wiesława Konwent-Piotrkiewicz, polska koszykarka, trenerka koszykówki
- 1962:
- Olaf Heukrodt, niemiecki kajakarz kanadyjkarz
- Andrzej Magier, polski supermaratończyk
- 1966 – Scott Fortune, amerykański siatkarz
- 1967:
- Alberto Fontana, włoski piłkarz
- Matt Skelton, brytyjski zawodnik sportów walki
- Naim Süleymanoğlu, turecki sztangista
- 1968:
- Joanna Borer, polska aktorka
- Petr Korda, czeski tenisista
- 1969:
- Ariadna Gil, hiszpańska aktorka
- Andriej Kanczelskis, rosyjski piłkarz pochodzenia litewskiego
- Brendan Shanahan, kanadyjski hokeista
- 1970:
- Robert Jucha, polski żużlowiec
- Arijan Komazec, chorwacki koszykarz
- 1971:
- Ewen Bremner, amerykański aktor
- Mark Grimmette, amerykański saneczkarz
- Andrij Kupcow, ukraiński piłkarz
- 1972 – Jewhen Nazarow, ukraiński piłkarz
- 1973 – Tomas Holmström, szwedzki hokeista
- 1974:
- Sampsa Astala, perkusista fińskiego zespołu Lordi
- Chris Corner, amerykański muzyk
- 1975:
- Thomas Brdarić, niemiecki piłkarz
- Joanna Sydor-Klepacka, polska aktorka
- 1976 – Krzysztof Gierczyński, polski siatkarz
- 1977 – Tim Brabants, brytyjski kajakarz
- 1980 – Anna Wielgucka, polska aktorka
- 1981 – Dante Swanson, amerykański koszykarz
- 1982:
- Karol Bielecki, polski piłkarz ręczny
- Jorgelina Cravero, argentyńska tenisistka
- 1983:
- Krzysztof Łągiewka, polski piłkarz
- Irving Saladino, panamski skoczek w dal
- 1984 – Arjen Robben, holenderski piłkarz
- 1990 – Ayuka Takeda, japońska skoczkini narciarska
Zmarli
- 401 – Hanzei, cesarz Japonii (ur. 351)
- 1167 – Aben Ezra, żydowski uczony, poeta (ur. ok. 1092)
- 1199 – Jakub Jusuf al-Mansur, kalif (ur. ok. 1160)
- 1567 – Jiajing, cesarz Chin (ur. 1507)
- 1570 – James Stewart, 1. hrabia Moray, regent Szkocji (ur. 1531)
- 1573 – Łukasz Górka, polski senator, wojewoda poznański, kaliski i łęczycki (ur. ok. 1533)
- 1604 – Sosan Taesa, koreański mistrz sǒn (ur. 1520)
- 1622 – William Baffin, angielski żeglarz, odkrywca (ur. 1584)
- 1648 – Francisco de Rojas Zorrilla, hiszpański pisarz (ur. 1607)
- 1789 – John Cleland, angielski pisarz (ur. 1709)
- 1803 – Arthur Guinness, irlandzki piwowar (ur. 1725)
- 1806 – William Pitt Młodszy, brytyjski polityk, premier Wielkiej Brytanii (ur. 1759)
- 1820 – Edward August, książę Kentu, ojciec królowej Wiktorii (ur. 1767)
- 1837 – John Field, irlandzki kompozytor, pianista, pedagog (ur. 1782)
- 1840 – Andrzej Chŏng Hwa-gyŏng, koreański męczennik, święty katolicki (ur. 1808)
- 1866 – Peter Joseph Lenné, pruski ogrodnik, architekt krajobrazu (ur. 1789)
- 1875 – Charles Kingsley, angielski pisarz (ur. 1819)
- 1885 – Karl Volkmar Stoy, niemiecki pedagog (ur. 1815)
- 1889 – Ignacy Domeyko, polski geolog, badacz Ameryki Południowej (ur. 1802)
- 1894 – Lobengula Kumalo, król Matabele (ur. 1833)
- 1909 – Franciszek Piasecki, polski rzeźbiarz (ur. 1838)
- 1921:
- Mykoła Leontowycz, ukraiński kompozytor (ur. 1877)
- Władysław Żeleński , polski kompozytor, pianista, organista, pedagog (ur. 1837)
- 1926 – Désiré-Joseph Mercier, belgijski filozof, teolog, kardynał (ur. 1851)
- 1931 – Anna Pawłowa, rosyjska baletnica (ur. 1881)
- 1937:
- Marie Prevost, kanadyjska aktorka (ur. 1898)
- Mieczysław Rybczyński, polski inżynier hydrotechnik, polityk, minister (ur. 1873)
- 1939 – Matthias Sindelar, austriacki piłkarz (ur. 1903)
- 1943 – Leon Karliński, polski urzędnik, minister kolei żelaznych (ur. 1863)
- 1944 – Edvard Munch, norweski malarz, grafik (ur. 1863)
- 1945 – Helmut James von Moltke, niemiecki prawnik wojskowy, założyciel organizacji Krąg z Krzyżowej (ur. 1907)
- 1947 – Pierre Bonnard, francuski malarz (ur. 1867)
- 1952 – Jakow Frenkel, rosyjski fizyk (ur. 1894)
- 1956 – Sir Alexander Korda, brytyjski reżyser filmowy (ur. 1893)
- 1963 – Józef Gosławski, polski rzeźbiarz, medalier (ur. 1908)
- 1966:
- Jo van Ammers-Küller, holenderska pisarka (ur. 1884)
- Konstanty Krugłowski, polski śpiewak operowy (baryton), aktor (ur. 1885)
- 1967 – Holcombe Ward, amerykański tenisista, działacz sportowy (ur. 1878)
- 1968 – Maurus Witzel, niemiecki biblista katolicki, sumerolog, językoznawca, franciszkanin (ur. 1882)
- 1976 – Paul Robeson, amerykański aktor, pieśniarz (ur. 1898)
- 1978:
- Terry Kath, amerykański muzyk zespołu Chicago (ur. 1946)
- Jack Oakie, amerykański aktor (ur. 1903)
- Adam Perzyk, polski aktor, grafik (ur. 1926)
- 1981 – Samuel Barber, amerykański kompozytor (ur. 1910)
- 1989 – Salvador Dali, hiszpański malarz (ur. 1904)
- 1990 – Allen Collins, amerykański muzyk zespołu Lynyrd Skynyrd (ur. 1952)
- 1992:
- Freddie Bartholomew, irlandzki aktor (ur. 1924)
- Stefan Ignar, polski ekonomista, działacz ruchu ludowego, członek Rady Państwa PRL, wicepremier (ur. 1908)
- 1994:
- Elida Maria Szarota, polska historyk literatury, germanistka (ur. 1904)
- Zofia Więcławówna, polska aktorka, tancerka, choreograf (ur. 1920)
- 1995 – Halina Billing-Wohl, polska aktorka i pedagog (ur. 1916)
- 1995 – Piotr Milan, polski hokeista (ur. 1971)
- 1999 – Joe D'Amato, włoski reżyser filmowy (ur. 1936)
- 2000 – Egon Naganowski, polski eseista, krytyk literacki, tłumacz (ur. 1913)
- 2002 – Pierre Bourdieu, francuski socjolog (ur. 1930)
- 2004:
- Zdzisław Ambroziak, polski siatkarz, dziennikarz, publicysta (ur. 1944)
- Irena Malkiewicz, polska aktorka (ur. 1911)
- Helmut Newton, niemiecki fotograf mody (ur. 1920)
- Lennart Strand, szwedzki lekkoatleta (ur. 1921)
- 2005 – Johnny Carson, amerykański aktor (ur. 1925)
- 2006:
- Savino Guglielmetti, włoski gimnastyk (ur. 1911)
- Virginia Smith, amerykańska działaczka polityczna (ur. 1911)
- 2007 – Ryszard Kapuściński, polski dziennikarz, pisarz, podróżnik (ur. 1932)
- 2008 – Ofiary katastrofy lotniczej pod Mirosławcem:
- Andrzej Andrzejewski, polski dowódca wojskowy, generał, pilot (ur. 1961)
- Jerzy Piłat, polski pułkownik, pilot (ur. 1962)
- 2009:
- Héctor Rossetto, argentyński szachista (ur. 1922)
- Jan Wodzyński, polski aktor, reżyser teatralny (ur. 1932)
- 2010 – Oleg Velyky, niemiecki piłkarz ręczny (ur. 1977)
- 2011 – Tomasz Wełnicki, polski dziennikarz, polityk (ur. 1957)