22 grudnia
Święta
(
Berlin)
- 401 – Innocenty I został wybrany na papieża.
- 1135 – Stefan I został koronowany na króla Anglii.
- 1248 – Rekonkwista: Ferdynand III zdobył Sewillę.
- 1386 – Wojska Timura zdobyły Tyflis (ob. Tbilisi).
- 1522 – Kapitulacja joannitów przed wojskami tureckimi na wyspie Rodos.
- 1561 – Czeskie Kladno uzyskało prawa miejskie.
- 1573 – Założono Uniwersytet w Ołomuńcu.
- 1603 – Ahmed I został sułtanem Imperium osmańskiego.
- 1636 – Ferdynand III został królem Niemiec.
- 1666 – Powstała Francuska Akademia Nauk.
- 1711 – Karol VI Habsburg został koronowany w katedrze we Frankfurcie nad Menem na cesarza rzymsko-niemieckiego.
- 1789 – W wyniku reformy administracyjnej we Francji prowincje zostały zastąpione przez departamenty.
- 1790 – VI wojna rosyjsko-turecka: generał Aleksander Suworow zdobył turecką twierdzę Izmaił.
- 1793 – Wojna Francji z pierwszą koalicją: zwycięstwo francuskiej Armii Mozeli nad wojskami pruskimi w bitwie pod Froeschwiller.
- 1807 – W USA uchwalono ustawę o embargu na handel zagraniczny.
- 1808 – W Wiedniu odbyło się prawykonanie V symfonii Ludwiga van Beethovena pod dyrekcją kompozytora.
- 1840 – Adam Mickiewicz rozpoczął wygłaszanie prelekcji paryskich.
- 1845 – I wojna brytyjsko-sikhijska: zwycięstwo wojsk brytyjskich w bitwie pod Ferozeshah.
- 1847 – Abd al-Kadir, przywódca algierskich walk niepodległościowych, został zmuszony do kapitulacji i trafił do francuskiej niewoli.
- 1849 – Stojący przed plutonem egzekucyjnym Fiodor Dostojewski i inni członkowie Koła Pietraszewskiego, zostali w ostatniej chwili ułaskawieni przez cara Mikołaja I.
- 1882 – W domu przyjaciela Thomasa Edisona w Nowym Jorku zapłonęły pierwsze elektryczne lampki na choince.
- 1885 – Hirobumi Itō został pierwszym premierem Japonii.
- 1892 – Założono angielski klub piłkarski Newcastle United.
- 1894 – Po trzydniowym procesie, oskarżony o zdradę na rzecz Niemiec Alfred Dreyfus został skazany na dożywotnie zesłanie do francuskiej kolonii karnej na Wyspie Diabelskiej.
- 1902 – Oddano do użytku pierwszy odcinek kolei wąskotorowej w Zagłębiu Ostrawsko-Karwińskim.
- 1904 – Powstała Chorwacka Partia Chłopska (HSS).
- 1907 – Giacomo della Chiesa (późniejszy papież Benedykt XV) został mianowany przez papieża Piusa X biskupem Bolonii.
- 1917 – Zawieszenie broni na froncie wschodnim i początek rokowań państw centralnych z Rosją w Brześciu.
- 1920:
- 1937 – Otwarto Tunel Lincolna łączący nowojorski Manhattan z New Jersey.
- 1938 – Niemiecki fizyk Otto Hahn przeprowadził pierwszą próbę rozszczepienia jądra atomowego.
- 1939 – Na dworcu kolejowym w Genthin w zderzeniu dwóch pociągów zginęło 196 osób. Tego samego dnia na linii Bodenseegürtelbahn, między Markdorf a Kluftern, pociąg towarowy zderzył się z pasażerskim, w wyniku czego zginęło 101 osób. Był to najtragiczniejszy dzień w historii niemieckiego kolejnictwa.
- 1940 – Bitwa o Anglię: 684 osoby zginęły, a 2364 zostały ranne, w wyniku dwóch nocnych nalotów Luftwaffe na Manchester z 22/23 i 23/24 grudnia.
- 1941 – Wojna na Pacyfiku: wojska japońskie wylądowały na filipińskiej wyspie Luzon.
- 1946 – Rozpoczęła się tzw. konferencja hawańska z udziałem najważniejszych bossów amerykańskiego świata przestępczego (tzw. Syndykatu).
- 1947 – Uchwalono Konstytucję Włoch.
- 1949 – Japonia zażądała od USA zwrotu Okinawy.
- 1952 – Senat Stanów Zjednoczonych ogłosił raport w sprawie zbrodni katyńskiej.
- 1954 – Założono klub piłkarski Bałtika Kaliningrad.
- 1956 – Ewakuacja oddziałów brytyjskich i francuskich z Egiptu podczas wojny sueskiej.
- 1958 – Louis Beel został premierem Holandii.
- 1963 – 330 mil na północ od Madery doszło do eksplozji i pożaru na greckim statku pasażerskim TSMS Lakonia w wyniku czego zginęło 128 osób. Uszkodzony statek zatonął tydzień później.
- 1964 – Dokonano oblotu amerykańskiego samolotu zwiadowczego Lockheed SR-71 Blackbird.
- 1965:
- 1971 – Dakka została ogłoszona stolicą Bangladeszu.
- 1973 – W katastrofie belgijskiego samolotu Sud Aviation Caravelle w pobliżu marokańskiego miasta Tetuan zginęło 106 osób.
- 1974:
- 1976 – Dokonano oblotu samolotu pasażerskiego Ił-86.
- 1977 – Dokonano oblotu samolotu transportowego An-72.
- 1978 – Ukraiński seryjny morderca Andriej Czikatiło zabił swoją pierwszą ofiarę.
- 1979 – Katalonia i Kraj Basków uzyskały autonomię.
- 1984:
- 1989:
- 1990 – Uchwalono Konstytucję Chorwacji.
- 1992:
- 1997 – 45 Indian z wioski Acetal zostało zmasakrowanych w kościele przez paramilitarny gang, w trakcie antyzapatystowskiej kampanii rządowej w meksykańskim stanie Chiapas.
- 1999:
- 2001:
- 2002 – Janez Drnovšek został prezydentem Słowenii.
- 2008 – Emil Boc został premierem Rumunii.
- 2009:
- 2010 – Były dyktator Argentyny Jorge Rafael Videla został skazany na karę dożywotniego więzienia za zbrodnie przeciwko ludzkości.
Astronomia
Urodzili się
- 1095 – Roger II, król Sycylii (zm. 1154)
- 1178 – Antoku, cesarz Japonii (zm. 1185)
- 1639 – Jean Baptiste Racine, francuski dramaturg (zm. 1699)
- 1694 – Hermann Samuel Reimarus, niemiecki filozof i pisarz (zm. 1768)
- 1725 – Karl Friedrich Abel, niemiecki kompozytor, gambista (zm. 1787)
- 1785 – Adam Kasper Mierosławski, polski pułkownik wojsk napoleońskich (zm. 1837)
- 1856 – Frank Billings Kellogg, amerykański polityk, sekretarz stanu USA, laureat Nagrody Nobla (zm. 1937)
- 1858 – Giacomo Puccini, włoski kompozytor (zm. 1924)
- 1859 – Otto Ludwig Hölder, niemiecki matematyk (zm. 1937)
- 1861 – Zenon Przesmycki, polski krytyk literacki, poeta, tłumacz (zm. 1944)
- 1864 – Bohdan Dyakowski, polski biolog, pedagog (zm. 1940)
- 1866 – Mieczysław Surzyński, polski kompozytor, organista, dyrygent, pedagog (zm. 1924)
- 1867 – Joseph Maria Olbrich, austriacki architekt (zm. 1908)
- 1872 – Zdzisław Krygowski, polski matematyk, profesor (zm. 1955)
- 1876 – Filippo Tommaso Marinetti, włoski pisarz (zm. 1944)
- 1877 – Ignacy Weinfeld, polski naukowiec, kierownik resortu skarbu, adwokat (zm. 1939)
- 1883 – Edgard Varèse, amerykański kompozytor pochodzenia francuskiego (zm. 1965)
- 1887 – Srinivasa Ramanujan, hinduski matematyk (zm. 1920)
- 1888 – Ferdynand Zarzycki, polski generał, polityk, minister (zm. 1958)
- 1900 – Marc Allégret, francuski reżyser filmowy (zm. 1973)
- 1901 – Andre Kostelanetz, amerykański dyrygent, aranżer pochodzenia rosyjskiego (zm. 1980)
- 1903:
- 1908 – Max Bill, szwajcarski rzeźbiarz, architekt (zm. 1994)
- 1912 – Lady Bird Johnson, amerykańska pierwsza dama USA (zm. 2007)
- 1922 – Andrzej Tymowski, polski socjolog, profesor Uniwersytetu Warszewskiego (zm. 2002)
- 1923 – Tadeusz Kotula, polski historyk, twórca polskiej szkoły historii starożytnej (zm. 2007)
- 1925 – Lefter Küçükandonyadis, turecki piłkarz (zm. 2012)
- 1930 – Beryl Penrose, australijska tenisistka
- 1936:
- 1937
- 1939 – Anna Micińska, polska historyk literatury, krytyk literacki, eseistka, edytor (zm. 2001)
- 1942 – Dick Parry, brytyjski saksofonista
- 1943:
- 1949:
- 1956 – Mirosław Bork, polski reżyser, scenarzysta, producent filmowy i telewizyjny
- 1958 – Jerzy Hawrylewicz, polski piłkarz (zm. 2009)
- 1959:
- 1960:
- 1961:
- 1962:
- 1963 – Giuseppe Bergomi, włoski piłkarz
- 1965 – Urszula Włodarczyk, polska lekkoatletka, wieloboistka
- 1966 – Piotr Łukaszewski, polski gitarzysta zespołu PtakY
- 1967 – Dan Petrescu, rumuński piłkarz, trener piłkarski
- 1968 – Dina Meyer, amerykańska aktorka
- 1969 – Schmaletz, polski muzyk
- 1970 – Mutiu Adepoju, nigeryjski piłkarz
- 1971:
- 1972:
- 1974 – Christian Hoffmann, austriacki biegacz narciarski
- 1975:
- 1976 – Łukasz Konopka, polski aktor
- 1978:
- 1979:
- 1980:
- 1981:
- 1982:
- 1984 – Basshunter, szwedzki DJ, producent muzyczny
- 1987 – Garfield Darien, francuski płotkarz
- 1989 – Jordin Sparks, amerykańska aktorka
Zmarli
- 1100 – Brzetysław II, książę Czech (ur. ok. 1060)
- 1603 – Mehmed III, sułtan Imperium osmańskiego (ur. 1566)
- 1828 – William Hyde Wollaston, angielski przyrodnik (ur. 1766)
- 1855 – Walerian Skorobohaty Krasiński, polski historyk, publicysta (ur. 1795)
- 1880 – George Eliot, angielska pisarka (ur. 1819)
- 1902 – Richard von Krafft-Ebing, niemiecki psychiatra (ur. 1840)
- 1914 – Jan Dudziński, oficer I Brygady (ur. 1893)
- 1916 – Antoni Kocyan, polski leśnik, ornitolog, teriolog, badacz fauny tatrzańskiej (ur. 1836)
- 1924 – Józef Englich, polski działacz gospodarczy i społeczny, prawnik, minister skarbu (ur. 1874)
- 1940 – Nathanael West, amerykański pisarz (ur. 1903)
- 1959 – Gilda Gray, amerykańska tancerka, aktorka (ur. 1901)
- 1967 – Jan Śpiewak, polski poeta, tłumacz (ur. 1908)
- 1983 – Stanisław Darski, polski polityk, minister żeglugi (ur. 1891)
- 1988:
- 1989 – Samuel Beckett, irlandzki pisarz (ur. 1906)
- 1991 – Ernst Křenek, austriacki kompozytor i publicysta pochodzenia czeskiego (ur. 1900)
- 1995 – James Meade, angielski ekonomista, laureat Nagrody Nobla (ur. 1907)
- 1998 – Rafał Grzondziel, polski ksiądz katolicki, twórca "polskich Kaszub" w kanadyjskiej prowincji Ontario (ur. 1912)
- 1999 – Tadeusz Hupałowski, polski generał, polityk, minister administracji, gospodarki terenowej i ochrony środowiska, członek WRON, prezes NIK (ur. 1922)
- 2001:
- 2002 – Joe Strummer, brytyjski wokalista zespołu The Clash (ur. 1952)
- 2003 – Rose Hill, brytyjska aktorka (ur. 1914)
- 2004:
- 2005 – Cooper Evans, amerykański polityk (ur. 1924)
- 2006:
- 2007 – Krystyna Marszałek-Młyńczyk, polska działaczka państwowa, romanistka, dziennikarka (ur. 1930)
- 2008:
- 2011 – Piotr Figiel, polski kompozytor, pianista (ur. 1940)
22. Dezember
December 22
22 décembre