1 grudnia
Święta
- 1145 – Papież Eugeniusz III wezwał do rozpoczęcia II wyprawy krzyżowej.
- 1420 – Królowie angielski i francuski Henryk V i Karol VI wkroczyli uroczyście do opanowanego przez burgundczyków Paryża, gdzie został potwierdzony Traktat z Troyes, który miał zakończyć wojnę stuletnią.
- 1453 – Sąd cesarza Fryderyka III Habsburga nakazał rozwiązanie Związku Pruskiego.
- 1607 – Wykonano pierwszy wyrok śmierci w brytyjskich koloniach w Ameryce Północnej. Radny George Kendall z Jamestown, pierwszej stałej osady kolonistów angielskich, został rozstrzelany za szpiegostwo na rzecz Hiszpanii.
- 1640:
- Fryderyk Wilhelm I został księciem Prus i elektorem brandenburskim.
- W wyniku antyhiszpańskiego powstania Portugalia uzyskała niepodległość. W miejsce Filipa III na tron został wyniesiony Jan IV.
- 1764 – Oddano do użytku Pałac Królewski w Madrycie.
- 1783 – Jacques Alexandre Charles i Nicolas Robert odbyli drugi w historii wolny lot balonem i pierwszy przy użyciu balonu wypełnionego wodorem.
- 1804 – Napoleon Bonaparte wziął ślub z Józefiną de Beauharnais.
- 1821 – Dominikana zadeklarowała niepodległość.
- 1822 – Piotr I koronowany na cesarza Brazylii.
- 1835 – Hans Christian Andersen opublikował pierwszy zbiór baśni.
- 1887 – Arthur Conan Doyle opublikował nowelę Studium w szkarłacie, w której po raz pierwszy pojawiła się postać Sherlocka Holmesa.
- 1903 – Premiera pierwszego westernu Napad na ekspres.
- 1913:
- Ford Motor Company wprowadził pierwszą ruchomą linię montażową.
- Otwarto metro w Buenos Aires.
- Zlikwidowana została Republika Krety. Grecja formalnie przejęła kontrolę nad wyspą.
- 1914 – Założono włoską firmę motoryzacyjną Maserati.
- 1918:
- Proklamowano Królestwo Islandii w unii personalnej z Danią.
- Proklamowano powstanie zjednoczonej Rumunii, do której włączono Siedmiogród, Banat i Bukowinę
- Utworzono Królestwo Serbów, Chorwatów i Słoweńców.
- 1922:
- W kanadyjskiej prowincji Nowy Brunszwik wprowadzono ruch prawostronny.
- Założono klub piłkarski Cerro Montevideo.
- 1923 – Runęła zapora wodna Gleno na rzece Dezzo we włoskiej prowincji Bergamo; zginęło 350 osób.
- 1925 – Podpisano układ w Locarno.
- 1927 – Wprowadzono do sprzedaży Forda Model A w cenie 395 dolarów.
- 1933 – Premiera niemieckiego filmu propagandowego Zwycięstwo wiary w reżyserii Leni Riefenstahl.
- 1934 – Zginął w zamachu Siergiej Kirow, pierwszy sekretarz komitetu leningradzkiego i członek Biura Politycznego KC WKP(b).
- 1936 – Odsłonięty został Łuk Triumfalny w Bukareszcie.
- 1938 – Rudolf Beran został premierem Czechosłowacji.
- 1939 – Utworzono Biuro Uzupełnień Waffen-SS.
- 1943 – Zakończyła się konferencja teherańska.
- 1948 – Założono Ludowy Bank Chin.
- 1953 – Ukazał się pierwszy numer pisma Playboy.
- 1955 – W Montgomery czarnoskóra Rosa Parks została aresztowana za odmowę ustąpienia miejsca w autobusie białemu mężczyźnie.
- 1958 – Pożar szkoły katolickiej w Chicago. Zginęło 92 uczniów i 3 zakonnice.
- 1959 – W Waszyngtonie podpisano Traktat Antarktyczny.
- 1960 – Rozpoczęła się misja kosmiczna statku Korabl-Sputnik 3 z dwoma psami na pokładzie.
- 1963 – W Indiach utworzono stan Nagaland.
- 1964 – Malawi, Malta i Zambia zostały przyjęte do ONZ.
- 1966 – W RFN utworzono rząd Kurta Georga Kiesingera (tzw. Wielkiej Koalicji CDU/CSU i SPD).
- 1967:
- Oddany do użytku został Tunel San Bernardino w Szwajcarii.
- Premiera filmu Wielkie wakacje.
- 1970 – Odbył się ślub Mariny Vlady i Włodzimierza Wysockiego.
- 1971 – Katastrofa samolotu An-24 pod Saratowem w ZSRR. Zginęło 57 osób.
- 1972 – Australijka Belinda Green zdobyła w Londynie tytuł Miss World 1972.
- 1974 – Katastrofa samolotu Boeing 727 linii TWA, lecącego z Indianapolis do Waszyngtonu. Zginęły 92 osoby.
- 1975 – Prezydent USA Gerald Ford przybył z wizytą do Pekinu.
- 1977 – papież Paweł VI przyjął na audiencji Edwarda Gierka.
- 1981 – 180 osób zginęło w katastrofie samolotu MD-81 jugosłowiańskich linii Inex Adria Aviopromet na Korsyce.
- 1982:
- Felipe González został premierem Hiszpanii.
- Ukazał się Thriller, drugi solowy album Michaela Jacksona i najlepiej sprzedający się album wszech czasów.
- 1985 – Mieszkańcy Liechtensteinu w referendum wypowiedzieli się przeciwko równouprawnieniu kobiet.
- 1989 – Jan Paweł II przyjął na audiencji Michaiła Gorbaczowa.
- 1990:
- Brytyjscy i francuscy robotnicy połączyli prace, tworząc tunel pod Kanałem La Manche.
- Został obalony prezydent Czadu Hissène Habré.
- 1991:
- Nursułtan Nazarbajew wygrał wybory prezydenckie w Kazachstanie.
- Ukraińcy opowiedzieli się w referendum za niepodległością. Jednoczesne wybory prezydenckie wygrał Leonid Krawczuk.
- 1993 – Wystartowała niemiecka telewizja muzyczna VIVA.
- 1996 – Petru Lucinschi zwyciężył w II turze wyborów prezydenckich w Mołdawii.
- 2000 – Vicente Fox został prezydentem Meksyku.
- 2001 – Odbył się ostatni lot amerykańskich Trans World Airlines.
- 2003 – Została przedstawiona tzw. Inicjatywa genewska, bliskowschodni plan pokojowy powstały na podstawie porozumienia kilkuset polityków i działaczy pokojowych Izraela i Palestyny.
- 2006:
- Felipe Calderón został prezydentem Meksyku.
- Aresztowany został czeski seryjny morderca Petr Zelenka.
- 2007 – Zhang Zilin jako pierwsza Chinka zdobyła tytuł Miss Świata.
- 2008 – Zakrycie Wenus przez Księżyc. Kolejne wystąpi 1 kwietnia 2044 roku.
- 2009 – W Unii Europejskiej zaczęły obowiązywać ustalenia Traktatu lizbońskiego.
Urodzili się
- 1081 – Ludwik VI Gruby, król Francji (zm. 1137)
- 1083 – Anna Komnena, bizantyjska pisarka (zm. po 1148)
- 1415 – Jan Długosz, polski duchowny katolicki, historyk, kronikarz, dyplomata, arcybiskup lwowski (zm. 1480)
- 1530 – Bernardyn Realino, włoski jeziuta, święty katolicki (zm. 1616)
- 1716 – Étienne Maurice Falconet, francuski rzeźbiarz (zm. 1791)
- 1728 – (jesienią 1727 lub 26 października) Jędrzej Kitowicz, polski duchowny katolicki, pamiętnikarz (zm. 1804)
- 1734 – Adam Kazimierz Czartoryski, książę, polski polityk, pisarz, marszałek Sejmu konwokacyjnego i Konfederacji Generalnej Królestwa Polskiego, komendant Szkoły Rycerskiej (zm. 1823)
- 1743 – Martin Heinrich Klaproth, niemiecki chemik, farmaceuta (zm. 1817)
- 1761 – Marie Tussaud, francuska artystka, założycielka Muzeum Figur Woskowych (zm. 1850)
- 1792 – Nikołaj Łobaczewski, rosyjski matematyk (zm. 1856)
- 1800 – Mihály Vörösmarty, węgierski pisarz (zm. 1855)
- 1844 – Aleksandra, królowa Anglii, żona Edwarda VII (zm. 1925)
- 1867 – Ignacy Mościcki, polski chemik, polityk, prezydent RP (zm. 1946)
- 1869 – Eligiusz Niewiadomski, polski malarz, zabójca Gabriela Narutowicza (zm. 1923)
- 1877:
- Karol Wilhelm Seeliger, łódzki inżynier, oficer wojsk carskich (zm. 1904)
- Mykoła Leontowycz, ukraiński kompozytor (zm. 1929)
- 1883 – Luigi Ganna, włoski kolarz szosowy (zm. 1957)
- 1884 – Karl Schmidt-Rottluff, niemiecki malarz, grafik, rzeźbiarz (zm. 1976)
- 1886:
- Zhu De, chiński dowódca wojskowy, marszałek ChRL, polityk, przywódca Chin (zm. 1976)
- Rex Stout, amerykański pisarz (zm. 1975)
- 1893:
- Zofia Kozłowska-Budkowa, polska historyk, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego (zm. 1986)
- Ernst Toller, niemiecki pisarz (zm. 1939)
- 1896 – Gieorgij Żukow, radziecki dowódca wojskowy, marszałek ZSRR, polityk, minister obrony ZSRR (zm. 1974)
- 1907 – Eligia Bąkowska, polska tłumaczka (zm. 1994)
- 1910:
- Zdzisław Gozdawa, polski pisarz, autor tekstów piosenek (zm. 1990)
- Louis Slotin, kanadyjski fizyk, chemik (zm. 1946)
- 1912 – Minoru Yamasaki, amerykański architekt, projektant World Trade Center (zm. 1986)
- 1914 – Stanisław Łapot, polski polityk, wicepremier (zm. 1972)
- 1920 – Pierre Poujade, francuski polityk (zm. 2003)
- 1921 – Andrzej Wydrzyński, polski pisarz (zm. 1992)
- 1922 – Wsiewołod Bobrow, rosyjski piłkarz, hokeista na lodzie (zm. 1979)
- 1923:
- Jan Adamczewski, polski pisarz (zm. 1997)
- Maurice de Bevere, belgijski rysownik (zm. 2001)
- Sante Graciotti, włoski literaturoznawca
- Ferenc Szusza, węgierski piłkarz, trener piłkarski (zm. 2006)
- 1925:
- Władysław Piłatowski, polski polityk i działacz partyjny (zm. 2007)
- Martin Rodbell, amerykański biochemik, laureat Nagrody Nobla (zm. 1998)
- 1926:
- Irena Bołtuć, polska eseistka, krytyk teatralny, tłumaczka (zm. 2000)
- Zbigniew Chmielewski, polski reżyser filmowy (zm. 2009)
- Tadeusz Drewnowski, polski krytyk literacki, publicysta, żołnierz AK
- Mieczysław Rakowski, polski dziennikarz, polityk, działacz komunistyczny, premier Polski, I sekretarz KC PZPR (zm. 2008)
- 1927 – Abby Mann, amerykański scenarzysta filmowy (zm. 2008)
- 1928 – Zbigniew Rudnicki, polski prawnik, polityk, minister łączności (zm. 2000)
- 1929 :
- Alfred Moisiu, albański polityk, prezydent Albanii
- Wolfgang Anheisser, niemiecki śpiewak operowy (zm. 1974)
- 1932 – Antun Šoljan, chorwacki pisarz (zm. 1993)
- 1935 – Woody Allen, amerykański reżyser filmowy, aktor
- 1936 – Igor Rodionow, rosyjski dowódca wojskowy, generał, polityk, minister obrony
- 1937 – Vaira Vīķe-Freiberga, łotewska polityk, prezydent Łotwy
- 1940:
- Waldemar Gawron, polski lekkoatleta, skoczek w dal, działacz sportowy
- Richard Pryor, amerykański aktor (zm. 2005)
- Jan Śrutwa, polski duchowny katolicki, biskup zamojsko-lubaczowski, historyk, rektor KUL
- 1942 – John Crowley, amerykański pisarz
- 1944:
- Pierre Arditi, francuski aktor
- John Densmore, amerykański perkusista zespołu The Doors
- 1945:
- Bette Midler, amerykańska piosenkarka, aktorka
- Zbigniew Dychto, polski samorządowiec, prezydent Pabianic
- 1946 – Gilbert O'Sullivan, irlandzki piosenkarz
- 1947 – Alain Bashung, francuski piosenkarz, aktor (zm. 2009)
- 1948 – Jacek Petrycki, polski operator filmowy
- 1950 – Jerzy Goleniewski, polski basista zespołu Breakout (zm. 1989)
- 1951:
- Aleksandr Panajotow Aleksandrow, bułgarski kosmonauta
- Jaco Pastorius, amerykański basista jazzowy (zm. 1987)
- Treat Williams, amerykański aktor
- 1952 – Janusz Gałek, polski poeta
- 1955 – Anna Zawadzka-Gołosz, polska kompozytorka
- 1957:
- Jarosław Bauc, polski ekonomista, polityk, minister finansów
- Chris Poland, amerykański muzyk, kompozytor
- Vesta Williams, amerykańska piosenkarka (zm. 2011)
- 1958 – Candace Bushnell, amerykańska pisarka
- 1959 – Pascal Terry, francuski motocyklista (zm. 2009)
- 1960 – Carol Alt, amerykańska aktorka, modelka
- 1961 – Paweł Jaros, polski prawnik, polityk, rzecznik praw dziecka
- 1962 – Cao Yanhua, chińska tenisistka stołowa
- 1963:
- Marek Czakon, polski piłkarz
- Wojciech Szczurek, polski samorządowiec, prezydent Gdyni
- 1964:
- Abdesslam Benabdellah, algierski piłkarz, bramkarz
- Salvatore Schillaci, włoski piłkarz
- 1966:
- Andrew Adamson, nowozelandzki aktor, reżyser, producent filmowy
- Édouard Baer, francuski aktor, reżyser filmowy
- 1967 – Terry Virts, amerykański astronauta
- 1968 – Annegret Strauch, niemiecka wioślarka
- 1970 – Sarah Silverman, amerykańska aktorka
- 1971:
- Tomasz Hrynacz, polski poeta
- Emily Mortimer, brytyjska aktorka
- Greg Upchurch, amerykański perkusista grupy 3 Doors Down
- 1972 – Norbert Wójtowicz, polski historyk, teolog, publicysta
- 1973 – Bartosz Adamczyk, polski aktor
- 1974:
- Jeremy Bates, amerykański bokser
- Costinha, portugalski piłkarz
- 1976 – Tomasz Adamek, polski bokser
- 1978:
- Bryan Bouffier, francuski kierowca rajdowy
- Mat Kearney, amerykański muzyk, kompozytor i piosenkarz
- 1979 – Stephanie Brown Trafton, amerykańska dyskobolka
- 1980 – Mubarak Hassan Shami, katarski lekkoatleta, maratończyk pochodzenia kenijskiego
- 1982 – Diego Cavalieri, brazylijski piłkarz, bramkarz
- 1985:
- Andretti Bain, bahamski lekkoatleta, sprinter
- Alicja Rosolska, polska tenisistka
- Janelle Monáe, amerykańska piosenkarka
- 1986 – Bogumiła Pyziołek zd. Barańska, polska siatkarka
- 2001 – Aiko, japońska księżniczka, córka następcy tronu księcia Naruhito
Zmarli
- 1018 – Thietmar, biskup Merseburga, kronikarz (ur. 975)
- 1135 – Henryk I Beauclerc, król Anglii, książę Normandii (ur. ok. 1068)
- 1241 – Izabela Plantagenet, cesarzowa Świętego Cesarstwa Rzymskiego Narodu Niemieckiego, królowa Sycylii, żona Fryderyka II (ur. 1214)
- 1374 – Magnus Eriksson, król Szwecji i Norwegii (ur. 1316)
- 1433 – Go-Komatsu, cesarz Japonii (ur. 1377)
- 1455 – Lorenzo Ghiberti, włoski rzeźbiarz, złotnik (ur. ok. 1378)
- 1503 – Jerzy Bogaty, książę Bawarii-Landshut (ur. 1455)
- 1521 – Leon X, papież (ur. 1475)
- 1640 – Jerzy Wilhelm Hohenzollern, elektor Brandenburgii, książę Prus (ur. 1595)
- 1707 – Jeremiah Clarke, angielski kompozytor (ur. 1674)
- 1729 – Giacomo Maraldi, włoski astronom (ur. 1665)
- 1750 – Johan Gabriel Doppelmayr, niemiecki astronom, matematyk, kartograf (ur. 1671)
- 1811 – Ludwik Szymon Gutakowski, polski polityk, szambelan królewski, marszałek Senatu, prezes Rady Stanu i Rady Ministrów Księstwa Warszawskiego (ur. 1738)
- 1825 – Aleksander I Romanow, cesarz Rosji, król Polski (ur. 1777)
- 1848 – Takizawa Bakin, japoński pisarz (ur. 1767)
- 1866 – George Everest, brytyjski geodeta (ur. 1790)
- 1896 – Stefan Szolc-Rogoziński, polski podróżnik, odkrywca, badacz Afryki (ur. 1861)
- 1914 – Alfred Thayer Mahan, amerykański admirał, historyk (ur. 1840)
- 1916 – Charles de Foucauld, błogosławiony, francuski duchowny katolicki,trapista, podróżnik, misjonarz (ur. 1858)
- 1918 – Margit Kaffka, węgierska pisarka (ur. 1880)
- 1928:
- Arthur Gore, angielski tenisista (ur. 1868)
- José Eustasio Rivera, kolumbijski pisarz (ur. 1888)
- 1934 – Siergiej Kirow, radziecki działacz komunistyczny (ur. 1886)
- 1942 – Leon Wachholz, polski lekarz, psychiatra, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego (ur. 1867)
- 1944 – Franciszek Pius Radziwiłł, książę, polski polityk, członek Tymczasowej Rady Stanu, dyrektor departamentu spraw politycznych (ur. 1878)
- 1947:
- Aleister Crowley, brytyjski okultysta, mistyk, szachista, alpinista (ur. 1875)
- Godfrey Harold Hardy, angielski matematyk (ur. 1877)
- 1952 – Vittorio Emanuele Orlando, włoski prawnik, polityk (ur. 1860)
- 1964:
- John B. S. Haldane, brytyjski genetyk, filozof (ur. 1892)
- Włodzimierz Kaczmar, polski śpiewak operowy (bas), pedagog (ur. 1893)
- 1968 – Nicolae Bretan, rumuński śpiewak operowy (baryton), kompozytor (ur. 1887)
- 1969 – Magic Sam, amerykański wokalista i gitarzysta bluesowy (ur. 1937)
- 1972 – Antonio Segni, włoski prawnik, polityk, premier i prezydent Włoch (ur. 1891)
- 1973 – Dawid Ben Gurion, izraelski polityk, premier Izraela (ur. 1886)
- 1975 – Hans Schweikart, niemiecki reżyser filmowy (ur. 1895)
- 1981 – Raymond Rouleau, francuski reżyser filmowy (ur. 1904)
- 1982 – Kazimierz Ratoń, polski poeta (ur. 1942)
- 1984 – Jan Załęski, polski polityk, minister przemysłu spożywczego i skupu (ur. 1926)
- 1987:
- James Baldwin, amerykański pisarz (ur. 1924)
- Punch Imlach, kanadyjski trener hokeja na lodzie (ur. 1918)
- 1989:
- Alvin Ailey, amerykański tancerz, choreograf (ur. 1931)
- Qenan Toro, albański aktor (ur. 1931)
- 1990 – Sergio Corbucci, włoski reżyser filmowy (ur. 1927)
- 1991 – George Stigler, amerykański ekonomista, laureat Nagrody Nobla (ur. 1911)
- 1996 – Zofia Wasilkowska, polska prawnik, polityk, minister sprawiedliwości (ur. 1910)
- 1997 – Stéphane Grappelli, francuski skrzypek jazzowy (ur. 1908)
- 2001 – Ellis R. Dungan, amerykański reżyser filmowy (ur. 1909)
- 2003 – Carl Schenkel, szwajcarski reżyser filmowy(ur. 1948)
- 2004:
- Fathi Arafat, palestyński lekarz, brat Jasera Arafata (ur. 1933)
- Bernhard, książę Holandii, mąż królowej Juliany (ur. 1911)
- 2005:
- Mary Hayley Bell, brytyjska pisarka, aktorka (ur. 1911)
- Hermann Buchner, niemiecki pilot wojskowy, as myśliwski II wojny światowej (ur. 1919)
- Jack Colvin, amerykański aktor (ur. 1934)
- Werner Enders, niemiecki śpiewak operowy (tenor) (ur. 1924)
- Rudolf Ströbinger, niemiecki pisarz, dziennikarz (ur. 1931)
- Werner Weber, szwajcarski dziennikarz, literaturoznawca (ur. 1919)
- 2006 – Claude Jade, francuska aktorka (ur. 1948)
- 2007:
- Angelo Conterno, włoski kolarz szosowy (ur. 1925)
- Ken McGregor, australijski tenisista, (ur. 1929)
- Anton Rodgers, brytyjski aktor (ur. 1933)
- 2008:
- Paul Benedict, amerykański aktor (ur. 1938)
- Mikel Laboa, hiszpański piosenkarz (ur. 1934)
- Krystyna Okazaki, polska japonistka, odznaczona Orderem Wschodzącego Słońca (ur. 1942)
- 2010 – Marian Dmochowski, polski ekonomista, polityk, dyplomata, minister handlu zagranicznego (ur. 1924)
- 2011 – Christa Wolf, niemiecka pisarka (ur. 1929)