19 listopada
Święta
- 461 – Św. Hilary został papieżem.
- 1190 – Został założony Zakon Krzyżacki.
- 1335 – Na zjeździe w Wyszehradzie królowie Jan Luksemburski i Kazimierz III Wielki ratyfikowali układ z Trenczyna.
- 1367 – Rozpoczęła się wojna duńsko-hanzeatycka.
- 1493 – Krzysztof Kolumb wylądował na Portoryko.
- 1523 – Klemens VII został papieżem.
- 1544 – Paweł III wydał bullę Laetare Ierusalem zwołującą Sobór trydencki
- 1608 – Maciej Habsburg został koronowany na króla Węgier.
- 1688 – Chwalebna rewolucja: bitwa pod Wincanton.
- 1794 – USA i Wielka Brytania podpisały tzw. Traktat Jaya.
- 1809 – W bitwie pod Ocañą wojska francuskie dowodzone przez marszałka Nicolasa Soulta i króla Józefa Bonaparte odniosły swe największe zwycięstwo w czasie wojny w Hiszpanii.
- 1819 – Otwarto Muzeum Prado w Madrycie.
- 1824 – W wyniku nagłej powodzi w Petersburgu śmierć poniosło około 10 tys. ludzi.
- 1863 – Prezydent USA Abraham Lincoln wygłosił mowę gettysburgską, w której określił sens wojny secesyjnej jako walki o przetrwanie państwa opartego na wolności i równości wszystkich obywateli.
- 1885 – Wojna serbsko-bułgarska: zwycięstwo wojsk bułgarskich w bitwie pod Sliwnicą.
- 1892 – Na Węgrzech powstał pierwszy rząd Sándora Wekerle.
- 1917 – Władze tureckie internowały w Nazarecie łacińskiego patriarchę Jerozolimy Filippo Camassei.
- 1920 – Ilias Vrioni został premierem Albanii.
- 1922 – Abdülmecid II został wybrany kalifem przez Wielkie Zgromadzenie Narodowe Turcji.
- 1931 – Amerykański lekarz Earle Cleveland otrzymał patent na tampon higieniczny wraz z zarejestrowanym znakiem towarowym „Tampax”.
- 1933 – Odbyły się wybory parlamentarne w Hiszpanii.
- 1939 – Dokonano oblotu ciężkiego bombowca Heinkel He 177.
- 1940 – Adolf Hitler przyjął w swej alpejskiej rezydencji króla Belgów Leopolda III.
- 1941 – Wojna na Pacyfiku: bitwa australijskiego krążownika ''HMAS Sydney'' z niemieckim ''HSK Kormoran''; zginęło 645 Australijczyków i 80 Niemców.
- 1942 – Front wschodni: rozpoczął się kontratak wojsk radzieckich pod Stalingradem (Operacja Uran).
- 1946:
- Afganistan, Islandia i Szwecja zostały członkami ONZ.
- Od francuskiego ataku na Haifong rozpoczęła się I wojna indochińska.
- 1948 – Chińska wojna domowa: zwycięstwo komunistów w bitwie pod Xuzhou.
- 1949 – Rainier III został intronizowany na księcia Monako.
- 1952 – Aleksandros Papagos został premierem Grecji.
- 1954 – W Monako rozpoczął nadawanie kanał Télé Monte Carlo.
- 1957 – Antonín Novotný został prezydentem Czechosłowacji.
- 1959 – Zbankrutowała należąca do Ford Motor Company luksusowa marka Edsel.
- 1965 – Brytyjka Lesley Langley zdobyła w Londynie tytuł Miss World 1965.
- 1968 – W wyniku wojskowego zamachu stanu został obalony prezydent Mali Modibo Keita.
- 1969:
- 1972 – W RFN koalicja SPD-FDP wygrała wybory do Bundestagu.
- 1976 – Obywatele Algierii zatwierdzili w referendum nową konstytucję.
- 1977:
- Prezydent Egiptu Anwar Sadat został pierwszym arabskim przywódcą, który złożył oficjalną wizytę w Izraelu.
- W portugalskim Funchal 131 osób zginęło w katastrofie Boeinga 727 100 linii TAP Air Portugal.
- 1984 – W mieście Meksyk 503 osoby zginęły, a ponad 7 tys. zostało rannych w wyniku serii eksplozji w terminalu gazowym.
- 1985 – W Genewie rozpoczęło się spotkanie na szczycie Reagan-Gorbaczow.
- 1990:
- 22 państwa NATO i Układu Warszawskiego podpisały w Paryżu układ w sprawie konwencjonalnych sił zbrojnych w Europie.
- Po ujawnieniu, że jej dwaj wokaliści nie brali udziału w nagraniu płyty, grupie muzycznej Milli Vanilli odebrano Nagrodę Grammy.
- W katastrofie helikoptera Mi-8 pod turkmeńskim Aszchabadem zginęło 15 osób.
- 1991 – Ukazał się album Achtung Baby grupy U2.
- 1996:
- Kofi Annan został wybrany na sekretarza generalnego ONZ.
- Rozpoczęła się misja STS-80 wahadłowca Columbia.
- 1997 – Rozpoczęła się misja STS-87 wahadłowca Columbia.
- 1999:
- Chiny z powodzeniem wysłały w kosmos bezzałogowy statek Shenzhou 1.
- W Szwajcarii otwarto Tunel Vereina, najdłuższy na świecie tunel kolei wąskotorowej (19 058 m).
- 2002 – U wybrzeży hiszpańskiej Galicji zatonął tankowiec MT Prestige z ładunkiem 70 tys. ton ciężkiego oleju napędowego.
- 2004 – W wyniku potężnej wichury w słowackich Tatrach zostało powalone około 100 ha drzewostanu, 2 osoby poniosły śmierć.
- 2005:
- Albert II został intronizowany na księcia Monako.
- Irak: masakra w Al-Hadisie.
- Japońska sonda kosmiczna Hayabusa wylądowała na planetoidzie Itokawa.
- Mahinda Rajapaksa został prezydentem Sri Lanki.
- 2008 – John Key został premierem Nowej Zelandii.
- 2009 – Herman Van Rompuy został wybrany na stanowisko przewodniczącego Rady Europejskiej, a Catherine Ashton na stanowisko przedstawiciela UE ds. polityki zagranicznej.
- 2010 – Na południowej wyspie Nowej Zelandii w eksplozji w Kopalni „Pike River” zginęło 29 górników.
Urodzili się
- 1413 – Fryderyk II Żelazny, margrabia Brandenburgii (zm. 1471)
- 1600 – Karol I Stuart, król Anglii i Szkocji (zm. 1649)
- 1711 – Michaił Łomonosow, rosyjski chemik, fizyk (zm. 1765)
- 1770:
- Adam Johann von Krusenstern, rosyjski admirał, podróżnik (zm. 1846)
- Bertel Thorvaldsen, duński rzeźbiarz (zm. 1844)
- 1786 – Elżbieta Renzi, włoska zakonnica, błogosławiona katolicka (zm. 1859)
- 1805 – Ferdinand de Lesseps, francuski dyplomata, przedsiębiorca, budowniczy Kanału Panamskiego (zm. 1894)
- 1814 – Jeronim De Rada, albański pisarz (zm. 1903)
- 1831 – James Garfield, amerykański polityk, prezydent USA (zm. 1881)
- 1833 – Wilhelm Dilthey, niemiecki filozof (zm. 1911)
- 1839 – Emil Škoda, czeski inżynier, przemysłowiec (zm. 1900)
- 1843 – Richard Avenarius, niemiecki filozof (zm. 1896)
- 1851 – Wacław Nałkowski, polski geograf, publicysta (zm. 1911)
- 1852 – Kazimierz Bartoszewicz, polski historyk, publicysta, satyryk (zm. 1930)
- 1854 – Jan Sztolcman, polski zoolog, ornitolog, podróżnik (ur. 1928)
- 1875:
- Hiram Bingham, amerykański odkrywca, polityk, odkrywca Machu Picchu (zm. 1956)
- Michaił Kalinin, radziecki polityk, działacz komunistyczny, przewodniczący WCIK (zm. 1946)
- 1877 – Kazimierz Hącia, polski prawnik, ekonomista, polityk, minister przemysłu i handlu (zm. 1934)
- 1879 – Józef Unszlicht, polski działacz komunistyczny (zm. 1938)
- 1885 – Kazimierz Sosnkowski, polski dowódca wojskowy, generał, polityk, minister spraw wojskowych, Naczelny Wódz i Generalny Inspektor Sił Zbrojnych (zm. 1969)
- 1886 – Fernand Crommelynck, belgijski dramaturg (zm. 1970)
- 1887 – James Batcheller Sumner, amerykański chemik, laureat Nagrody Nobla (zm. 1955)
- 1888 – José Raúl Capablanca, kubański szachista (zm. 1942)
- 1894 – Wacław Stachiewicz, polski dowódca wojskowy, generał, pisarz (zm. 1973)
- 1895 – Leif Sinding, norweski reżyser filmowy (zm. 1985)
- 1896 – Włodzimierz Dobrzański, polski aktor (zm. 1969)
- 1900 – Anna Seghers, niemiecka pisarka (zm. 1983)
- 1901 – Mečys Gedvilas, litewski polityk, premier Litewskiej SRR (zm. 1981)
- 1908 – Bogusława Jeżowska-Trzebiatowska, polska fizyk, chemik, profesor Politechniki Wrocławskiej (zm. 1991)
- 1909:
- Peter Drucker, amerykański ekonomista (zm. 2005)
- Rüdiger Pipkorn, niemiecki wojskowy (zm. 1945)
- 1912 – George Emil Palade, amerykański cytolog, laureat Nagrody Nobla (zm. 2008)
- 1917 – Indira Gandhi, indyjska polityk, premier Indii (zm. 1984)
- 1918:
- Lloyd Roseville Crouse, kanadyjski polityk, gubernator Nowej Szkocji (zm. 2007)
- Hendrik Christoffel van de Hulst, holenderski astronom (zm. 2000)
- Władysław Jędruszuk, polski duchowny katolicki, biskup drohiczyński (zm. 1994)
- 1919:
- Lynn Merrick, amerykańska aktorka (zm. 2007)
- Gillo Pontecorvo, włoski reżyser filmowy (zm. 2006)
- Alan Young, brytyjski aktor
- 1920:
- Janusz Kłosiński, polski aktor
- Gene Tierney, amerykańska aktorka (zm. 1991)
- 1922 – Rajko Mitić, jugosłowiański piłkarz (zm. 2008)
- 1923 – Monica Lovinescu, rumuńska pisarka (zm. 2008)
- 1924:
- Sir Edward Mutesa, ugandyjski polityk, król Bugandy, prezydent Ugandy (zm. 1969)
- Jan Otčenášek, czeski pisarz, scenarzysta filmowy (zm. 1979)
- 1925 – Zygmunt Bauman, polski socjolog, filozof
- 1928:
- Jerzy Goliński, polski aktor (zm. 2008)
- Dorota Simonides, polska folklorystka, polityk, senator RP
- 1930 – Kurt Nielsen, duński tenisista (zm. 2011)
- 1931 – Witold Jurasz, polski polityk, dyplomata, ambasador (zm. 2004)
- 1933 – Larry King, amerykański dziennikarz
- 1934 – Walentin Kozmicz Iwanow, rosyjski piłkarz, trener piłkarski (zm. 2011)
- 1936 – Yuan T. Lee, tajwański chemik, laureat Nagrody Nobla
- 1938:
- Hank Medress, amerykański piosenkarz, producent muzyczny (zm. 2007)
- Janusz Ostrowski, polski aktor
- Ted Turner, amerykański przedsiębiorca
- 1942 – Calvin Klein, amerykański projektant mody
- 1943 – Kazimierz Schilling, polski astronom, dyrektor Planetarium w Olsztynie (zm. 2006)
- 1944 – Agnes Baltsa, grecka śpiewaczka operowa (mezzosopran)
- 1945 – Frans Sammut, maltański pisarz (zm. 2011)
- 1946 – Zenon Czechowski, polski kolarz szosowy
- 1948 – Elżbieta Wojnowska, polska piosenkarka, aktorka
- 1949 – Dariusz Ledworowski, polski ekonomista, polityk, minister współpracy gospodarczej z zagranicą
- 1950 – Halbert White, amerykański ekonomista (zm. 2012)
- 1953 – Bronisław Maj, polski poeta, aktor
- 1954:
- Krystyna Giżowska, polska piosenkarka
- Kathleen Quinlan, amerykańska aktorka
- 1956 – Eileen Collins, amerykańska astronautka
- 1957 – Ofra Haza, izraelska piosenkarka (zm. 2000)
- 1958 – Konrad Wiśniowski, polski kontradmirał, komendant Morskiego Oddziału Straży Granicznej
- 1959:
- Allison Janney, amerykańska aktorka
- Elżbieta Kruk, polska polityk, poseł na Sejm
- 1960:
- Don Ross, kanadyjski gitarzysta
- Matt Sorum, amerykański perkusista zespołów: Guns N' Roses i Velvet Revolver
- 1961:
- Shawn Moran, amerykański żużlowiec
- Meg Ryan, amerykańska aktorka
- Bogdan Wenta, polski piłkarz ręczny, trener
- 1962:
- Jodie Foster, amerykańska aktorka, reżyserka filmowa
- Sean Parnell, amerykański polityk, gubernator Alaski
- Michaił Saltajew, uzbecki szachista
- Nicole Stott, amerykańska astronautka
- 1963:
- Terry Farrell, amerykańska aktorka, modelka
- Paul Foerster, amerykański żeglarz sportowy
- Mariola Krysińska, polska aktorka
- 1964:
- Phil Hughes, północnoirlandzki piłkarz, bramkarz
- Petr Nečas, czeski polityk, premier
- 1965:
- Gary Ablett, angielski piłkarz (zm. 2012)
- Krzysztof Banasik, polski muzyk
- Laurent Blanc, francuski piłkarz, trener piłkarski
- Nelson Carmichael, amerykański narciarz dowolny
- 1966:
- Gail Devers, amerykańska lekkoatletka, sprinterka, płotkarka
- Jason Scott Lee, amerykański aktor
- 1967:
- Ludwig Gredler, austriacki biathlonista
- Paweł Stasiak, polski wokalista zespołu Papa Dance
- 1969:
- Terrence C. Carson, amerykański aktor
- Michael Lee, amerykański perkusista grup: The Cult, Thin Lizzy (zm. 2008)
- Igor Pamić, chorwacki piłkarz
- Richard Virenque, francuski kolarz szosowy
- 1970:
- Claudinei da Silva, brazylijski lekkoatleta, sprinter
- Sławomir Rynkiewicz, polski kompozytor, aktor, producent filmowy
- 1971:
- Justin Chancellor, brytyjski muzyk, gitarzysta basowy grupy Tool
- Dmitrij Juszkiewicz, rosyjski hokeista
- 1975 – Ricardo Garcia, brazylijski siatkarz
- 1976:
- Robin Dunne, kanadyjski aktor, scenarzysta telewizyjny
- Stelios Wenetidis, grecki piłkarz
- 1977 – Davina Lewis, brytyjska księżniczka, córka księcia Gloucester Ryszarda Windsora, prawnuczka króla Jerzego V
- 1978:
- Mahe Drysdale, nowozelandzki wioślarz
- Matt Dusk, kanadyjski piosenkarz
- Eric Nenninger, amerykański aktor
- Věra Pospíšilová-Cechlová, czeska lekkoatletka, dyskobolka
- 1980 – Yipsi Moreno, kubańska lekkoatletka, młociarka
- 1981 – Marcus Banks, amerykański koszykarz
- 1983:
- Chandra Crawford, kanadyjska biegaczka narciarska
- Meseret Defar, etiopska lekkoatletka, biegaczka
- Daria Werbowy, kanadyjska modelka pochodzenia ukraińskiego
- 1985:
- Chris Eagles, angielski piłkarz
- Jiří Kladrubský, czeski piłkarz
- 1986:
- Jeannie Ortega, amerykańska aktorka, wokalistka, tancerka, autorka tekstów
- Dayron Robles, kubański lekkoatleta, płotkarz
- Jessicah Schipper, australijska pływaczka
- Milan Smiljanić, serbski piłkarz
- 1987:
- Natalia Kołat, polska tenisistka
- Silvia Soler Espinosa, hiszpańska tenisistka
- Feng Zhe, chiński gimnastyk
- 1988:
- Patrick Kane, amerykański hokeista
- Xavier Barachet, francuski piłkarz ręczny
- 1989:
- Patryk Strzeżek, polski siatkarz
- Roman Trofimow, rosyjski skoczek narciarski
- Tyga, amerykański raper
Zmarli
- 498 – Anastazy II, papież (ur. ?)
- 1492 – Maulana Dżami, perski poeta (ur. 1414)
- 1557 – Bona Sforza, królowa Polski, żona Zygmunta I Starego (ur. 1494)
- 1640 – Krzysztof Radziwiłł, hetman polny litewski, wojewoda wileński, hetman wielki litewski, marszałek Sejmu I Rzeczypospolitej (ur. 1585)
- 1649 – Piotr Zbylitowski, polski poeta (ur. 1569)
- 1665 – Nicolas Poussin, francuski malarz (ur. 1594)
- 1692 – Thomas Shadwell, angielski pisarz (ur. ok. 1642)
- 1698 – Piotr Doroszenko, ukraiński dowódca wojskowy, hetman kozacki (ur. 1627)
- 1789 – Maria Anna Habsburg, austriacka arcyksiężniczka, córka Marii Teresy (ur. 1738)
- 1810 – Jean-Georges Noverre, francuski tancerz, choreograf (ur. 1727)
- 1828 – Franz Schubert, austriacki kompozytor (ur. 1797)
- 1855 – Mihály Vörösmarty, węgierski pisarz (ur. 1800)
- 1861 – Jan Dekert, polski duchowny katolicki, biskup warszawski (ur. 1786)
- 1863 – Michał Grabowski, polski pisarz (ur. 1804)
- 1879 – Ryszard Berwiński, polski poeta, tłumacz (ur. 1819)
- 1883 – Sir Carl Wilhelm Siemens, niemiecki inżynier (ur. 1823)
- 1887 – Emma Lazarus, amerykańska poetka (ur. 1849)
- 1924 – Thomas Harper Ince, amerykański reżyser filmowy, aktor (ur. 1882)
- 1929 – Tadeusz Leliwa, polski śpiewak operowy (tenor) (ur. 1875)
- 1931 – Xu Zhimo, chiński poeta (ur. 1897)
- 1938 – Lew Szestow, rosyjski filozof (ur. 1866)
- 1940 – (lub 22 listopada) Wacław Berent, polski pisarz (ur. 1873)
- 1942 – Bruno Schulz, polski pisarz, malarz, grafik (ur. 1892)
- 1954 – Henri Berr, francuski historyk, filozof (ur. 1863)
- 1959 – Edward Tolman, amerykański psycholog (ur. 1886)
- 1960 – Phyllis Haver, amerykańska aktorka (ur. 1899)
- 1964 – Maria Kierzkowa, polska aktorka (ur. 1896)
- 1967 – João Guimarães Rosa, brazylijski pisarz, dyplomata (ur. 1908)
- 1970 – Andriej Jeriomienko, radziecki dowódca wojskowy, marszałek ZSRR (ur. 1892)
- 1977 – Władysław Hańcza, polski aktor (ur. 1905)
- 1982:
- Erving Goffman, amerykański socjolog, pisarz (ur. 1922)
- Bolesław Mrówczyński, polski pisarz (ur. 1910)
- 1985 – Stepin Fetchit, amerykański aktor, tancerz (ur. 1907)
- 1990:
- Tadeusz Natanson, polski kompozytor, pedagog (ur. 1927)
- Jerzy Szopa, polski polityk, dyplomata, minister żeglugi (ur. 1930)
- 1992 – Diane Varsi, amerykańska aktorka (ur. 1938)
- 1993 – Leonid Gajdaj, rosyjski reżyser filmowy (ur. 1923)
- 1995 – Antoni Chętko, polski aktor (ur. 1917)
- 1997 – Jan Danek, polski piosenkarz (ur. 1923)
- 1998 – Alan J. Pakula, amerykański reżyser filmowy (ur. 1928)
- 2001 – Halina Mickiewiczówna, polska śpiewaczka operowa (sopran koloraturowy) (ur. 1923)
- 2004:
- Sir John Vane, brytyjski farmakolog, laureat Nagrody Nobla (ur. 1927)
- 2005:
- Erik Balling, duński reżyser filmowy (ur. 1924)
- Zbigniew Florczak, polski pisarz, tłumacz, krytyk sztuki (ur. 1923)
- 2006:
- Zygmunt Bielawski, polski aktor (ur. 1937)
- Francis Girod, francuski reżyser filmowy (ur. 1944)
- 2007:
- Anna Czapska, polska architekt (ur. 1919)
- Wiera Gran, polska piosenkarka, aktorka (ur. 1916)
- Florian Kapała, polski żużlowiec (ur. 1929)
- Jazep Sażycz, białoruski polityk, prezydent Białorusi na emigracji (ur. 1917)
- Magda Szabó, węgierska pisarka (ur. 1917)
- 2008:
- Carole Caldwell Graebner, amerykańska tenisistka (ur. 1943)
- Kazimierz Szablewski, polski historyk, dyplomata (ur. 1927)
- Dick Wilson, amerykański aktor (ur. 1916)
- 2009 – Paweł Biernacki, polski malarz (ur. 1956)
- 2010:
- Ladislav Demeterffy, chorwacki piosenkarz (ur. 1933)
- Piotr Hertel, polski kompozytor muzyki filmowej i teatralnej (ur. 1936)
- 2011:
- Ömer Lutfi Akad, turecki reżyser filmowy (ur. 1916)
- Kazimierz Bielenin, polski archeolog (ur. 1923)
- Basil D'Oliveira, angielski krykiecista (ur. 1931)