1982
Rok 1982 ogłoszono
Wydarzenia w Polsce
- 1 stycznia – Belgia objęła prezydencję w Radzie Unii Europejskiej.
- 11 stycznia
- 13 stycznia – Boeing 737 linii Air Florida, tuż po starcie z lotniska w Waszyngtonie, spadł do rzeki Potomak, zawadzając wcześniej o most i pociągając za sobą kilka samochodów. Zginęło 78 osób, 6 uratowano.
- 26 stycznia – Mauno Koivisto nowym prezydentem Finlandii, zastąpił urzędującego na tym stanowisku od 1956 Urho Kekkonena,
- 28 stycznia – amerykański generał James Dozier został odbity z rąk terrorystów Czerwonych Brygad po 42 dniach niewoli.
- 1 lutego – powołano Konfederację Senegambii.
- 12 lutego – papież Jan Paweł II rozpoczął podróż apostolską po Afryce, pierwszą podróż zagraniczną od zamachu 13 maja 1981
- 15 lutego – u wybrzeży Nowej Fundlandii zatonęła platforma wiertnicza „Ocean Ranger”. Zginęła cała załoga – 84 osoby.
- 19 lutego – odbył się pierwszy lot Boeinga 757.
- 23 lutego – 53% mieszkańców Grenlandii opowiedziało się w referendum za wystąpieniem z EWG (co nastąpiło w 1985).
- 30 stycznia - Dzień Solidarności z Polską
- 4 marca – prezydent Francji François Mitterrand przemawiał w Knesecie, wzywając Izrael do uznania prawa Palestyńczyków do własnego państwa.
- 5 marca – radziecka sonda Wenera 14 wylądowała na Wenus.
- 17 marca – w Auckland, Nowozelandka Anne Audain ustanowiła rekord świata w biegu na 5 000 m wynikiem 15.13,22 s.
- 19 marca – wojna o Falklandy-Malwiny: Argentyńczycy wylądowali na Georgii Południowej i podnieśli tam swą narodową flagę. Incydent ten stanowił preludium do późniejszych działań zbrojnych.
- 1 kwietnia – Zdzisław Najder został dyrektorem rozgłośni polskiej Radia Wolna Europa.
- 2 kwietnia – wojna o Falklandy-Malwiny: 800 żołnierzy argentyńskich dokonało inwazji na znajdujące się w rękach Brytyjczyków wyspy archipelagu Falklandów. Między Argentyną i Wielką Brytanią wybuchła wojna o Falklandy-Malwiny.
- 11 kwietnia
- w Jerozolimie izraelski żołnierz ostrzelał grupę muzułmanów modlących się w Kopule na Skale, zabijając 2 osoby i raniąc kilkadziesiąt. Wywołało to gwałtowne zamieszki i strajki na terytoriach okupowanych.
- po wybuchu wojny o Falklandy Wspólnota Europejska nałożyła sankcje ekonomiczne na Argentynę.
- 17 kwietnia – królowa Elżbieta II proklamowała Konstytucję Kanady.
- 25 kwietnia
- 26 kwietnia – południowokoreański policjant Woo Bum-Kon zastrzelił w amoku 57 osób, ranił 35, po czym popełnił samobójstwo.
- 2 maja – w wojnie o Falklandy brytyjski okręt podwodny HMS „Conqueror” zatopił argentyński krążownik „General Belgrano” (zginęło 321 argentyńskich marynarzy).
- 4 maja – wojna o Falklandy-Malwiny: zatonął brytyjski niszczyciel HMS Sheffield (D80) zatopiony przez Argentyńczyków. Zginęło 20 marynarzy.
- 12 maja – uzbrojony w bagnet duchowny próbował dokonać zamachu na papieża Jana Pawła II podczas jego pobytu w Fátimie.
- 13 maja – został wystrzelony Sojuz T-5, pierwsza załogowa misja kosmiczna na stację Salut 7.
- 21 maja – wojna o Falklandy-Malwiny: pierwsze większe oddziały brytyjskie wylądowały na Falklandach w pobliżu Port San Carlos.
- 24 maja – w wojnie iracko-irańskiej wojska irańskie odbiły miasto Korramszahr, utracone na początku wojny.
- 25 maja – wojna o Falklandy-Malwiny: niszczyciel rakietowy HMS Coventry został zatopiony przez argentyńskie samoloty.
- 28 maja – papież Jan Paweł II rozpoczął wizytę w Wielkiej Brytanii.
- 30 maja – Hiszpania przystąpiła do NATO.
- 3 czerwca – izraelski ambasador w Wielkiej Brytanii, Shlomo Argov, został postrzelony na ulicy w Londynie.
- 5 czerwca – w Eugene, Amerykanka Mary Decker-Tabb ustanowiła rekord świata w biegu na 5 000 m wynikiem 15.08,26 s.
- 6 czerwca – interwencja izraelska w południowym Libanie, gdzie mieściła się główna kwatera OWP. Rozpoczęła się Wojna libańska.
- 7 czerwca – otwarto muzeum Elvisa Presleya mieszczące się w jego posiadłości Graceland w Memphis.
- 8 czerwca – 137 osób zginęło w katastrofie Boeinga 727 w brazylijskiej Fortalezie.
- 13 czerwca
- 14 czerwca – wojna o Falklandy-Malwiny: Brytyjczycy odbili Falklandy z rąk Argentyńczyków.
- 18 czerwca – w rezultacie przegranej wojny o Falklandy, pod naciskiem wewnętrznych niepokojów, gen. Leopoldo Galtieri zrezygnował ze stanowiska prezydenta Argentyny.
- 19 czerwca – na rozgrywanych w Hiszpanii piłkarskich mistrzostwach Polska zremisowała bezbramkowo z Kamerunem.
- 21 czerwca – John Hinckley został uznany za niepoczytalnego i tym samym uwolniony z zarzutu próby zamachu na amerykańskiego prezydenta Ronalda Reagana.
- 22 czerwca – na piłkarskich mistrzostwach świata w Hiszpanii Polska pokonała Peru 5:1.
- 24 czerwca – Jean-Loup Chrétien na pokładzie Sojuza T-6 został pierwszym Francuzem w przestrzeni kosmicznej.
- 25 czerwca – Alexander Haig złożył dymisję ze stanowiska sekretarza stanu USA.
- 28 czerwca
- 29 czerwca – w Genewie rozpoczęły się rokowania pomiędzy USA a ZSRR o redukcji broni strategicznych, nazwane START.
- 1 lipca – Dania objęła prezydencję w Radzie Unii Europejskiej.
- 4 lipca – reprezentacja Polski po bezbramkowym remisie z ZSRR awansowała do półfinału piłkarskich mistrzostw świata w Hiszpanii.
- 6 lipca – 90 osób zginęło w katastrofie Iła-62 w Moskwie.
- 7 lipca – w Oslo, Brytyjczyk David Moorcroft ustanowił rekord świata w biegu na 5 000 m wynikiem 13.00,41 s.
- 8 lipca
- nieudany zamach na Saddama Husajna w szyickim mieście Dudżail. W odwecie wojsko dokonało masakry mieszkańców.
- na rozgrywanych w Hiszpanii piłkarskich mistrzostwach świata Polska przegrała w półfinale z Włochami 0:2.
- 9 lipca – 153 osoby zginęły w katastrofie Boeinga 727 w Luizjanie.
- 10 lipca – po pokonaniu 3:2 reprezentacji Francji polscy piłkarze zdobyli brązowy medal mistrzostw świata w Hiszpanii.
- 11 lipca – Włochy zdobywają po raz trzeci tytuł mistrza świata w piłce nożnej (poprzednio w 1934 i 1938).
- 15 lipca – katastrofa zapory Lawn-Lake w Rocky Mountains, w stanie Kolorado w USA, w wyniku fali powodziowej zginęły 3 osoby, straty sięgnęły od 21 do 31 mln dolarów.
- 16 lipca – George P. Shultz został sekretarzem stanu USA.
- 20 lipca – 11 żołnierzy zginęło, a 50 osób zostało rannych w dwóch eksplozjach bomb podłożonych przez Irlandzką Armię Republikańską w Hyde Parku i Regent's Parku w Londynie.
- 7 sierpnia – armeńska organizacja terrorystyczna ASALA dokonała zamachu bombowego na lotnisko w Ankarze. Zginęło 9 osób, a 70 zostało rannych.
- 9 sierpnia – w zamachu na żydowską restaurację w Paryżu zginęło 6 osób, a 22 zostały ranne.
- 16 sierpnia – hiszpańskie regiony Aragonia, Kastylia-La Mancha i Nawarra otrzymały autonomię.
- 17 sierpnia – w fabryce Philipsa w niemieckim Langenhagen odbyła się prezentacja płyty kompaktowej.
- 19 sierpnia – Swietłana Sawicka jako druga kobieta odbyła lot w przestrzeń kosmiczną.
- 21 sierpnia – pod nadzorem wojsk francuskich rozpoczęła się ewakuacja bojowników OWP z oblężonego przez Izraelczyków zachodniego Bejrutu.
- 23 sierpnia – Bashir Gemayel został wybrany przez parlament na prezydenta Libanu.
- 29 sierpnia
- 30 sierpnia – lidera OWP Jasera Arafata zmuszono do opuszczenia Libanu.
- 8 września – w Atenach, Niemka Marita Koch ustanowiła rekord świata w biegu na 400 m wynikiem 48,16 s.
- 11 września – w katastrofie amerykańskiego śmigłowca wojskowego CH-47 Chinook pod Mannheim zginęło 46 osób.
- 13 września – radziecka interwencja w Afganistanie: 105 mieszkańców wioski Padkwab-e Szana zostało spalonych żywcem przez żołnierzy radzieckich.
- 14 września – prezydent Libanu Beszir Dżemajel został zamordowany przez prosyryjskiego bojówkarza.
- 15 września – Jan Paweł II przyjął na audiencji szefa OWP Jasera Arafata.
- 16 września
- 19 września – pierwsze znane użycie emotikonu „:-)”
- 23 września – Amin Dżemajel został prezydentem Libanu.
- 25 września – dokonano oblotu samolotu szturmowego Ił-102.
- 1 października
- 3 października – Holender Johan Taks dokonał pierwszego wejścia na siedmiotysięcznik Changtse w Himalajach.
- 4 października – RFN: powstał pierwszy rząd Helmuta Kohla.
- 8 października
- Olof Palme został po raz drugi premierem Szwecji.
- został przedstawiony tzw. plan Bakera mający przeciwdziałać rosnącemu zadłużeniu państw rozwijających się.
- 9 października – palestyńscy terroryści otworzyli ogień do Żydów modlących się w rzymskiej Wielkiej Synagodze. Zginęła 1 osoba, 34 zostały ranne.
- 10 października – papież Jan Paweł II kanonizował w Rzymie Maksymiliana Marię Kolbego.
- 11 października – zatopiona w 1545 roku karaka Mary Rose, flagowy okręt floty wojennej króla Anglii Henryka VIII, została wydobyta na powierzchnię.
- 12 października – rozpoczął pracę radziecki system nawigacji satelitarnej GLONASS.
- 13 października – na granicy brazylijsko-paragwajskiej ukończono budowę zapory wodnej Itaipu na rzece Parana.
- 20 października – po meczu pucharu UEFA Spartak Moskwa-HFC Haarlem na stadionie Łużniki doszło do starć między milicją a kibicami. Według oficjalnych danych zginęło 66 osób.
- 22 października – premiera filmu Rambo - Pierwsza krew.
- 28 października – socjaliści wygrali wybory parlamentarne w Hiszpanii.
- 31 października – Jan Paweł II jako pierwszy papież przybył do Hiszpanii.
- 1 listopada – firma Philips wprowadziła na rynek swój pierwszy odtwarzacz płyt kompaktowych CD-100.
- 3 listopada – Afganistan: kilkuset żołnierzy radzieckich i afgańskich zginęło w tunelu Salang, w wyniku pożaru wywołanego wybuchem cysterny.
- 4 listopada – Ruud Lubbers został premierem Holandii.
- 6 listopada – Paul Biya został prezydentem Kamerunu.
- 8 listopada – ponad 90% Turków opowiedziało się za nową konstytucją, czym zgodziło się na przedłużenie o kolejne 7 lat sprawowania władzy prezydenckiej przez szefa rządu wojskowego Kenana Evrena.
- 10 listopada
- w wieku 75 lat zmarł przywódca Związku Radzieckiego Leonid Breżniew.
- dokonano oblotu śmigłowca szturmowego Mi-28.
- 12 listopada – Jurij Andropow wybrany na pierwszego sekretarza radzieckiej partii komunistycznej po śmierci Breżniewa.
- 13 listopada
- 20 listopada – 18 osób zostało stratowanych w wyniku wybuchu paniki na przepełnionych trybunach Stadionu im. Lenina w Chabarowsku na rosyjskim dalekim wschodzie, po meczu bandy pomiędzy SKA Chabarowsk i Zorkij Krasnogorsk.
- 27 listopada – Yasuhiro Nakasone został premierem Japonii.
- 28 listopada – papież Jan Paweł II ogłasza konstytucję apostolską Ut sit, powołującą do życia prałaturę personalną Opus Dei.
- 1 grudnia
- 2 grudnia – w Centrum Medycznym w Utah odbyła się pierwsza operacja wszczepienia człowiekowi sztucznego serca. Operacja trwała 7,5 godziny i zakończyła się pomyślnie.
- 3 grudnia – w stolicy Ekwadoru Quito 2 policjantów zginęło, a 1 osoba została ranna w zamachu bombowym na ambasadę Izraela.
- 4 grudnia – Chiny: Ogólnochińskie Zgromadzenie Przedstawicieli Ludowych uchwaliło konstytucję Chińskiej Republiki Ludowej.
- 6 grudnia – Irlandzka Narodowa Armia Wyzwoleńcza (INLA) dokonała zamachu bombowego na pub w Ballykelly w Irlandii Północnej, zabijając 11 brytyjskich żołnierzy i 7 cywilów.
- 7 grudnia – w więzieniu w Huntsville w Teksasie przeprowadzono pierwszą egzekucję przy użyciu zastrzyku trucizny.
- 8 grudnia
- 10 grudnia
- 11 grudnia – w brytyjskim programie telewizyjnym po raz ostatni wystąpiła szwedzka grupa ABBA.
- 12 grudnia – antywojenny protest 30 000 kobiet pod brytyjską bazą wojskową w Greenham Common.
- 13 grudnia – w wyniku trzęsienia ziemi w Jemenie zginęło około 2,8 tys. osób.
- 15 grudnia – Garret FitzGerald został premierem Irlandii.
- 26 grudnia – człowiekiem Roku tygodnika ''Time'' został komputer osobisty.
Urodzili się
- 14 stycznia
- 18 stycznia – Marta Leleniewska, polska dziennikarka i prezenterka telewizyjna
- 19 stycznia – Jodie Sweetin, amerykańska aktorka
- 22 stycznia – Martin Koch, austriacki skoczek narciarski
- 25 stycznia – Noemi, piosenkarka włoska
- 27 stycznia – Thomas Løvold, norweski curler
- 29 stycznia – Agnieszka Kawiorska, polska aktorka
- 31 stycznia – Elena Paparizou, piosenkarka grecka
- 1 lutego – Akseli Lajunen, fiński skoczek narciarski
- 5 lutego – Marc Kennedy, kanadyjski curler
- 8 lutego – Piotr Banasik, polski pianista
- 11 lutego – Neil Robertson, australijski snookerzysta
- 25 lutego – Bert McCracken, wokalista zespołu The Used
- 1 marca – Danuta Dmowska, polska szpadzistka
- 3 marca – Jessica Biel, amerykańska aktorka
- 4 marca – Landon Donovan, amerykański piłkarz
- 9 marca – Jakub Tolak, polski aktor
- 10 marca – Uli Basler, niemiecki skoczek narciarski
- 20 marca – Tomasz Kuszczak, polski piłkarz
- 21 marca
- 22 marca – Robert M, polski producent muzyczny
- 25 marca – Sean Faris, amerykański aktor telewizyjny i producent filmowy
- 29 marca – Jay Brannan, amerykański wokalista, autor tekstów i aktor
- 31 marca – Jay Khan, wokalista zespołu US5
- 1 kwietnia – Stefan Pieper, niemiecki skoczek narciarski
- 7 kwietnia – Agata Mróz, polska siatkarka, reprezentantka Polski (zm. 2008)
- 19 kwietnia
- 22 kwietnia – Kaká, brazylijski piłkarz
- 24 kwietnia – Kelly Clarkson, amerykańska piosenkarka pop rockowa, autorka tekstów piosenek oraz aktorka
- 30 kwietnia – Christian Bruder, niemiecki skoczek narciarski
- 30 kwietnia – Kirsten Dunst, amerykańska aktorka
- 5 maja – Przemysław Kaźmierczak, polski piłkarz
- 15 maja – Jessica Sutta, członkini zespołu The Pussycat Dolls, polskiego pochodzenia
- 17 maja – Iwona Węgrowska, polska piosenkarka
- 18 maja – Katlego Mashego, piłkarz południowoafrykański
- 19 maja – Hiroki Yamada, japoński skoczek narciarski
- 21 maja – Ma'a Nonu, nowozelandzki rugbysta
- 25 maja – Roger Guerreiro, polski piłkarz pochodzenia brazylijskiego
- 1 czerwca – Justine Henin, belgijska tenisistka
- 3 czerwca – Jelena Isinbajewa, rosyjska tyczkarka
- 16 czerwca
- 18 czerwca – Tusi Pisi, samoański rugbysta
- 21 czerwca
- 24 czerwca – Jakub Ćwiek, polski autor fantastyki
- 27 czerwca – Pablo Azar, meksykański aktor telewizyjny
- 7 lipca – Natalija Fokina-Semenowa, ukraińska dyskobolka
- 10 lipca – Sebastian Mila, polski piłkarz
- 17 lipca – René Herms, niemiecki lekkoatleta, sprinter (zm. 2009)
- 18 lipca – Rafał Mroczek i Marcin Mroczek, polscy aktorzy
- 19 lipca – Jared Padalecki, sławny aktor amerykański
- 22 lipca – Anton Kaliniczenko, rosyjski skoczek narciarski
- 25 lipca – Brad Renfro, amerykański aktor (zm. 2008)
- 2 sierpnia – Hélder Postiga, portugalski piłkarz
- 3 sierpnia – Wołodymyr Boszczuk, ukraiński skoczek narciarski
- 8 sierpnia – Yūta Watase, japoński skoczek narciarski
- 11 sierpnia – Gerhard Hofer, austriacki skoczek narciarski
- 24 sierpnia – Anders Bardal, norweski skoczek narciarski
- 25 sierpnia – Primož Pikl, słoweński skoczek narciarski
- 30 sierpnia – Andy Roddick, amerykański tenisista
- 1 września- Jeffrey Buttle, kanadyjski łyżwiarz figurowy
- 4 września – Marcin Bachleda, polski skoczek narciarski
- 6 września – Hans Petrat, niemiecki skoczek narciarski
- 8 września – Marian Cozma, rumuński piłkarz ręczny (zm. 2009)
- 9 września – Christoph Kreuzer, reprezentant Holandii w skokach narciarskich, austriackiego pochodzenia
- 18 września – Teemu Pääkkönen, fiński skoczek narciarski
- 22 września – Linn Githmark, norweska curlerka
- 25 września – Daniel Chylaszek, polski piłkarz
- 27 września – Lil' Wayne, amerykański raper, aktor
- 2 października – Nasir El Kasmi, marokański piłkarz
- 3 października – Melanie Robillard, kanadyjsko-niemiecka curlerka
- 7 października
- 10 października – Hideki Mutoh, japoński kierowca wyścigowy
- 13 października – Ian Thorpe, australijski pływak
- 16 października – Ildar Fatkullin, rosyjski skoczek narciarski
- 18 października – Thierry Amiel, francuski piosenkarz
- 25 października – Camilla Jensen, duńska curlerka
- 3 listopada
- 4 listopada – Kamila Skolimowska, polska lekkoatletka (zm. 2009)
- 9 listopada – Florentin Durand, francuski skoczek narciarski
- 17 listopada – Sofija Andruchowycz, ukraińska pisarka, tłumaczka oraz publicystka
- 29 listopada – Sebastian Cybulski, polski aktor
- 30 listopada – Elisha Cuthbert, amerykańska aktorka
- 2 grudnia – Piotr Mazur, polski kolarz
- 3 grudnia
- 8 grudnia – Hamit Altintop i Halil Altintop, tureccy piłkarze
- 15 grudnia – Jewgienij Plechow, rosyjski skoczek narciarski
- 20 grudnia – Ludumo Galada, południowoafrykański bokser, mistrz świata (zm. 2009)
- 27 grudnia – Terji Skibenæs, farerski muzyk
Zmarli
- 25 stycznia – Michaił Susłow, naczelny ideolog ZSRR (ur. 1902)
- 23 lutego – Zdzisław Karos, sierżant Milicji Obywatelskiej
- 27 lutego – Maria Kownacka, polska pisarka (ur. 1894)
- 2 marca – Philip K. Dick, amerykański pisarz science fiction (ur. 1928)
- 5 marca – John Belushi, amerykański aktor (ur. 1949)
- 6 marca – Ayn Rand, pisarka i filozof; twórczyni filozofii obiektywizmu (ur. 1905)
- 25 marca – Hugo Huppert, austriacki pisarz i działacz komunistyczny (ur. 1902)
- 29 marca – Carl Orff, niemiecki kompozytor (ur. 1895)
- 31 marca – Marek Rakowski, tłumacz literatury polskiej i zagranicznej na język hebrajski (ur. 1890)
- 8 maja – Gilles Villeneuve, kanadyjski kierowca wyścigowy (ur. 1950)
- 16 maja – Jerzy Krzysztoń, polski pisarz (ur. 1931)
- 29 maja – Romy Schneider, austriacka aktorka (ur. 1938)
- 1 czerwca – Tadeusz Kurtyka, polski pisarz publikujący pod pseudonimem Henryk Worcell (ur. 1909)
- 10 czerwca – Rainer Werner Fassbinder, niemiecki reżyser i aktor (ur. 1945)
- 13 czerwca – Khalid ibn Abd al-Aziz al Saud, król Arabii Saudyjskiej (ur. 1912)
- 20 czerwca – Zygmunt Bohusz-Szyszko, generał, dowódca Samodzielnej Brygady Strzelców Podhalańskich (ur. 1893)
- 12 sierpnia – Henry Fonda, amerykański aktor filmowy (ur. 1905)
- 21 sierpnia – Helmut Kajzar, polski dramatopisarz i reżyser teatralny (ur. 1941)
- 26 sierpnia – Anna German, polska piosenkarka (ur. 1936)
- 29 sierpnia – Ingrid Bergman, szwedzka aktorka filmowa (ur. 1915)
- 1 września – Władysław Gomułka, polski polityk, były przywódca PPR i PZPR (ur. 1905)
- 14 września
- 20 września – Franciszek Bieda, polski paleontolog (ur. 1896)
- 10 listopada – Leonid Breżniew, radziecki polityk, I sekretarz KC KPZR (ur. 1906)
- 12 listopada – Jan Ciszewski, polski dziennikarz i komentator sportowy (ur. 1930)
- 2 grudnia
- 20 grudnia – Artur Rubinstein, polski pianista mieszkający w Stanach Zjednoczonych (ur. 1887)
- 24 grudnia – Louis Aragon, francuski pisarz (ur. 1897)
Zdarzenia astronomiczne
Nagrody Nobla
Zobacz też
Święta ruchome
1982
1982
1982